Adhyaya 15

Verse 1

सारस्वत उवाच । अथासौ वामनो विप्रो लब्धज्ञानो भवार्चने । जगाम तद्वनं रम्यं गिरे रैवतकस्य यत्

సారస్వతుడు పలికెను—అప్పుడు భవుడైన శివుని ఆరాధనచేత జ్ఞానము పొందిన వామన బ్రాహ్మణుడు రైవతక పర్వతానికి చెందిన ఆ రమ్య వనమునకు వెళ్లెను।

Verse 2

यत्र वृक्षा बहुविधा दीर्घशाखाः फलान्विताः । वटोदुम्बरबिल्वाश्च सर्जार्जुनकदंबकाः

అక్కడ నానావిధ వృక్షములు ఉన్నాయి—దీర్ఘశాఖలతో, ఫలములతో నిండినవి: వట, ఉదుంబర, బిల్వ; అలాగే సర్జ, అర్జున, కదంబ వృక్షములు।

Verse 3

पलाशाश्वत्थनिंबाश्च धवाटीवारुणीद्रुमाः । शमीकंकोललिंबांश्च बीजपूरी च दाडिमः

అక్కడ పలాశ, అశ్వత్థ, నింబ వృక్షములు; ధవ మరియు ఇతర వారుణీ ద్రుమములు; అలాగే శమీ, కంకోల, నిమ్మ, బీజపూరీ మరియు దాడిమ (దానిమ్మ) కూడా ఉన్నాయి।

Verse 4

बदरी निंबकः पूगः कदली शल्लकी शिवा । तालहिंतालशिरसा बीजकावंशखादिराः

అక్కడ బదరీ, నింబ, పూగ (సుపారీ), కదళీ (అరటి), శల్లకీ, శివా; అలాగే తాళ, హింతాళ, శిరసా, మరియు బీజక, వెదురు, ఖదిర వృక్షములు కూడా ఉన్నాయి।

Verse 5

अजगासनगागुच्छा इंगुदीकोरवेंगुदाः । ब्रह्मवृक्षाः कुरुबकाः करंजाः पुत्रजीविनः

అక్కడ అజగాసన, గా వృక్షగుచ్ఛములు, ఇంగుదీ, కోరవ, ఎంగుద; అలాగే బ్రహ్మవృక్షములు, కురుబక, కరంజ మరియు పుత్రజీవక వృక్షములు కూడా ఉన్నాయి।

Verse 6

अंकोल्लाः पारिभद्राश्च कलंबाः पनसास्तथा । उज्ज्वलाश्च हरिद्राश्च गंगडीवायवा द्रुमाः

అక్కడ అంకోల్ల, పారిభద్ర (పారిజాత), కలంబ, పనస (జాక్‌ఫ్రూట్) వృక్షాలు ఉండెను; అలాగే ఉజ్జ్వల, హరిద్రా మరియు గంగడీ-వాయవ అనే ద్రుమములు కూడా ప్రకాశించెను।

Verse 7

तेसुण्डकाः शिरीषाश्च खर्जूरीकरवंदिकाः । सेवाली शाल्मली शाला मधूकाश्च विभीतकाः

అక్కడ తేసుణ్డక, శిరీష, ఖర్జూరీ (ఖర్జూరం) మరియు కరవందిక వృక్షాలు; సేవాలీ, శాల్మలీ, శాల వృక్షాలు, అలాగే మధూక, విభీతక వృక్షాలు కూడా ఉండి—వస్త్రాపథ-క్షేత్రపు పవిత్ర వనాన్ని అలంకరించెను।

Verse 8

हरीतक्यः कटाहाश्च कर्यष्टा आटरूषकाः । विकच्छवः कपित्थाश्च रोहिणीवेत्रकद्रुमाः

అక్కడ హరీతకీ, కటాహ, కర్యష్టా, ఆటరూషక వంటి ఔషధ వృక్షాలు; వికచ్ఛవ, కపిత్థ వృక్షాలు, అలాగే రోహిణీతో కూడిన వేత్రక ద్రుమములు ఉండి—ఆ పుణ్యభూమి యొక్క మంగళశోభను విస్తరింపజేసెను।

Verse 9

मदनफलानिर्गुण्डीपाटलानंदिपादपाः । लवंगैलालवल्यश्च सन्ताना अगरुद्रुमाः

అక్కడ మదనఫల, నిర్గుణ్డీ, పాటలా, నంది పాదపములు ఉండెను; లవంగం, ఏలకులు, లవలీ లతలు, సంతానా వృక్షాలు మరియు అగరు ద్రుమములు—పూజ్య తీర్థానికి తగిన సుగంధ వృక్షసంపదగా విరాజిల్లెను।

Verse 10

श्रीखण्डकर्पूरनगाः कल्पवृक्षा नगोतमाः । वामनेन तदा दृष्टाश्छायावृक्षाः सुरार्चिताः

అప్పుడు వామనుడు శ్రేష్ఠ వృక్షాలను దర్శించెను—శ్రీఖండ (చందనం) మరియు కర్పూర వృక్షాలు, అలాగే మనోరథఫలదాయకమైన కల్పవృక్షాలు; అవి నీడనిచ్చే వృక్షాలు, దేవతలచే కూడా ఆరాధింపబడినవి।

Verse 11

उदयास्तमने येषां छाया न प्रतिहन्यते । तेषां दर्शनमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्

సూర్యోదయమునగానీ సూర్యాస్తమయమునగానీ యే వృక్షాల ఛాయ అడ్డుపడదో, వాటిని కేవలం దర్శించుటమాత్రముననే సమస్త పాపక్షయము కలుగును.

Verse 12

ये जनाः पुण्यकर्माणस्तेषां ते दृष्टिगोचराः । एतान्पश्यन्ययौ वृक्षांस्ततो रैवतकं गिरिम्

పుణ్యకర్మలు చేసిన జనులకే ఆ వృక్షాలు దృష్టిగోచరమగును. ఆ వృక్షాలను దర్శించి అతడు అనంతరం రైవతక పర్వతమునకు వెళ్లెను.

Verse 13

यावन्निरीक्षते तुंगं शिखरं तस्य मूर्द्धनि । आश्चर्यं ददृशे विप्रो महल्लोकभयंकरम्

ఆ పర్వత శిరస్సుపై ఉన్న ఎత్తైన శిఖరాన్ని బ్రాహ్మణుడు తిలకించుచుండగా, అతడు ఒక ఆశ్చర్యకర దృశ్యాన్ని చూచెను—అది మహత్తరమై లోకభయంకరముగా ఉండెను.

Verse 14

धूमज्वलनमध्यस्थान्पुरुषान्पंच पश्यति । कृष्णांगान्खेचरान्रौद्रान्कृष्णागुरुविभूषितान्

ధూమమూ జ్వాలల మధ్య నిలిచిన ఐదుగురు పురుషులను అతడు చూచెను—కృష్ణాంగులు, ఖేచరులు, రౌద్రాకారులు, కృష్ణ అగురుతో అలంకృతులు.

Verse 15

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे द्वितीये वस्त्रापथक्षेत्रमाहात्म्ये सारस्वतप्रोक्ततीर्थयात्राविधाने श्रीदामोदरमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని సప్తమ ప్రభాసఖండమున, ద్వితీయ ‘వస్త్రాపథక్షేత్రమాహాత్మ్య’ భాగములో, సారస్వతప్రోక్త తీర్థయాత్రావిధానాంతర్గత ‘శ్రీదామోదరమాహాత్మ్యవర్ణన’ అను పంచదశోధ్యాయము సమాప్తమైంది.

Verse 16

सघर्घरीकचरणन्यासनादितपर्वतान् । फेत्कारभासुराकारान्काशकुञ्चितमूर्द्धजान्

అతడు పర్వతసమానమైన ఆకారాలను చూచెను; ఘర్ఘరమనే పాదప్రహారాలచే స్థాపితమైనట్లుగా—భయంకర ఫేత్కారంతో ప్రకాశించుచు, కాశగడ్డి వలె ముడుచుకున్న కేశమస్తకములతో।

Verse 17

नरमांसवसासारकवलव्यग्रतालुकान् । जनगंधसमाज्ञानभवतीव्रविलोचनान्

వారి తాలువులు నరమాంసము, వసాసారము గల ముద్దలపై వ్యగ్రమైయుండెను; మనుష్యుల వాసనను గుర్తించి వారు తీవ్రమైన, ఉగ్ర దృష్టితో వారిని చూచిరి।

Verse 18

पञ्चाग्निसाधनाव्याप्तदिव्यचक्षुः प्रभावतः । देवान्पश्यति विप्रेन्द्रो ज्ञातकार्यपरंपरः

పంచాగ్ని సాధనచే వ్యాప్తమైన దివ్యచక్షు ప్రభావంతో, విప్రేంద్రుడు దేవతలను దర్శించెను; చేయవలసిన కార్యాల పరంపరను గ్రహించెను।

Verse 19

एते क्षेत्राधिपाः पञ्च महादेवेन निर्मिताः । महाबला रैवतके निवसंति गिरौ सदा

ఈ ఐదు క్షేత్రాధిపతులు మహాదేవునిచే నిర్మితులు; మహాబలవంతులై వారు సదా రైవతక పర్వతమున నివసించుచున్నారు।

Verse 20

स्वेच्छाचारान्नरान्मर्त्त्यान्वारयति नगे तथा । हरिं हरं नदीं देवीं न पश्यंति गिरिं यथा

పర్వతమున వారు స్వేచ్ఛాచార మర్త్యులను నిరోధించుదురు; అటువంటి వారు హరి, హర, దేవీనది, అలాగే పర్వతమును కూడ యథార్థంగా దర్శించలేరు।

Verse 21

दृष्ट्वा ज्ञात्वा स्तुतिं चक्रे ध्यात्वा देवं महेश्वरम् । जयंति दुष्टदैत्येंद्रयुद्धध्यानांकितं वपुः । बिभ्रति भ्रातरो ये ते पंचेंद्रसमविक्रमाः

చూచి తెలిసికొని అతడు మహేశ్వర దేవుని ధ్యానించి స్తుతి చేసెను. దుష్ట దైత్యేంద్రులతో యుద్ధధ్యానచిహ్నాలతో అంకితమైన దేహాలను ధరించి, ఐదు ఇంద్రుల సమాన పరాక్రమముగల ఆ సోదరులు విజయవంతులు.

Verse 22

रुद्रवक्त्रोद्भवा दक्षा दक्षाध्वरविनाशकाः । स्वावलीढाहुतीनष्टभीतवाडवनंदिताः

వారు రుద్రుని ముఖమునుండి జన్మించినవారు, దక్షులు మరియు బలవంతులు; దక్షయజ్ఞాన్ని నాశనం చేసినవారు. తాము లీలించిన ఆహుతులు నశించగా భయపడిన వాడవాగ్నిని భీతిపరచినందుకు ప్రసిద్ధులు.

Verse 23

कुङ्कुमागरुकर्पूरलिप्तांगाः सुविभूषिताः । मदिरामोदमत्तांगनृत्यगीतकराः सुराः

కుంకుమ, అగరు, కర్పూరములతో లేపితమైన అంగములు కలిగి, సువిభూషితులైన ఆ దేవతలు మదిరానందముతో మత్తులై, నర్తించే అవయవాలతో, గీతంలో నిమగ్నమైన చేతులతో విహరించిరి.

Verse 24

ब्रह्मांडभ्रमणश्रांत स्वगंधत्रस्तसंचराः । मनोजवाः कामगमा क्षेत्रपाला जयंति ते

బ్రహ్మాండమంతా సంచరించి శ్రాంతులై, తమ స్వగంధముచే భయంకరమై సంచరించువారు; మనోవేగముతో, ఇష్టానుసారంగా గమించగల ఆ క్షేత్రపాలకులు విజయవంతులు.

Verse 25

इत्यादिवचनात्तुष्टा द्विजस्याग्रे स्वयं स्थिताः । एकपादोऽस्म्यहं चैको द्वितीयो गिरिदारुणः

ఇలాంటి వచనములచే సంతుష్టులై వారు స్వయంగా ద్విజుని ముందర నిలిచిరి. ఒకడు—“నేను ఏకపాదను”; మరొకడు—“రెండవడు గిరిదారుణుడు” అని చెప్పెను.

Verse 26

तृतीयो मेघनादस्तु सिंहनादश्चतुर्थकः । पंचमः कालमेघोऽहं कुर्मः किं ते वदस्व तत्

మూడవవాడు మేఘనాదుడు, నాలుగవాడు సింహనాదుడు; నేను ఐదవాడు కాలమేఘుడు. నీకోసం మేమేమి చేయాలి? చెప్పు.

Verse 27

द्विज उवाच । यदि तुष्टा भवंतो मे यदि देयो वरो धुवम् । अहो आप्रलयं यावत्स्थातव्यं मत्प्रतिष्ठितैः

ద్విజుడు అన్నాడు—మీరు నాపై సంతోషించి నిజంగా వరం ఇవ్వదలచితే, అహో! నా ప్రతిష్ఠచేత ఇక్కడ ప్రళయము వరకు స్థిరంగా ఉండండి.

Verse 28

एकपादो गिरि तटे प्रहर्षात्प्रथमं स्थितः । वसतौ वसता तेन गिरौ च गिरिदारुणः

ఏకపాదుడు ఆనందంతో మొదట పర్వతపు ఒడ్డున నిలిచాడు; అతడు అక్కడ నివసించడంతో ఆ పర్వతమూ మహిమతో భయభక్తి కలిగించేదిగా మారింది.

Verse 29

प्रतिष्ठितः प्रसाद्याथ वरदोऽसौ स्वयं स्थितः । उज्जयंतगिरेर्मूर्ध्नि मेघनादः स्वयं ययौ

ఇలా ప్రతిష్ఠితుడై ప్రసన్నుడైన ఆ వరదాత స్వయంగా అక్కడే నిలిచాడు; మేఘనాదుడు స్వయంగా ఉజ్జయంతగిరి శిఖరానికి వెళ్లాడు.

Verse 30

भवानीशंकरं रम्यं सिंहनादस्तथाविशत् । स्वयं वस्त्रापथेनैव भवस्याग्रे निरूपितः

అప్పుడు సింహనాదుడు భవానీ-శంకరుల రమ్య ధామంలో ప్రవేశించాడు; వస్త్రాపథమే అతనిని స్వయంగా భవుడు (శివుడు) ఎదుట నిలువబెట్టేలా నియమించింది.

Verse 31

स्वणरेखानदीतीरे कालमेघो महाबलः । सर्वलोकोपकारार्थं तीर्थं संस्थापितं पुरा

స్వర్ణరేఖా నది తీరమున మహాబలుడైన కాలమేఘుడు సమస్త లోకాల హితార్థమై పూర్వకాలమున ఒక తీర్థమును స్థాపించాడు।

Verse 32

वामनेन स्वयं गत्वा क्षेत्रपालास्तु पूजिताः । पुरा युगादौ राजेंद्र सर्वे देवाः समागताः

వామనుడు స్వయంగా అక్కడికి వెళ్లి క్షేత్రపాలులను పూజించాడు; ఓ రాజేంద్రా, యుగాది కాలమున పూర్వమే సమస్త దేవతలు అక్కడ సమాగమించారు।

Verse 33

सुराष्ट्रदेशे संप्राप्ताः पुण्ये रैवतके गिरौ । रक्षार्थं सर्वलोकानां वधार्थं देववैरिणाम्

వారు సురాష్ట్ర దేశమున పుణ్యమైన రైవతక పర్వతమునకు చేరారు—సర్వలోకాల రక్షార్థమును, దేవవైరుల వధార్థమును గూర్చి।

Verse 34

विष्णोः कण्ठे तदा मुक्ता जयमाला सुरोत्तमैः । दामोदरेति विख्यातं दत्तं नामोत्तमं हरेः

అప్పుడు దేవోత్తములు విష్ణువు కంఠమున జయమాలను అర్పించారు; హరికి ‘దామోదర’ అని ప్రసిద్ధమైన ఉత్తమ నామము దత్తమైంది।

Verse 35

सारमेय समारूढान्करिहस्तान्समेखलान् । खङ्गखेटकहस्तांश्च डमरुड्डामरस्वनान्

వారు శునకాలపై ఆరూఢులై, గజహస్తసమాన హస్తములు కలిగి, మేఖలలతో యుక్తులై; ఖడ్గ-ఖేటకములు ధరించి, డమరుల డామరనాదముతో నినదించుచుండిరి।

Verse 36

सर्वतीर्थमयी पुण्या स्वर्णरेखा नदी स्थिता । भुक्तिमुक्तिप्रदं पुण्यं विष्णुलोकप्रदायकम्

ఇక్కడ పుణ్యమయమైన స్వర్ణరేఖా నది సర్వతీర్థసారంగా నిలిచియున్నది. ఇది పుణ్యప్రదం, భోగమోక్షాలను ప్రసాదించి విష్ణులోకప్రాప్తిని కలిగిస్తుంది.

Verse 37

क्षालनं सर्वपापानां रोगदारिद्र्यनाशनम् । दामोदरं रैवतके परमानंददायकम्

ఇక్కడ స్నానం చేయుట వలన సర్వపాపాలు కడుగబడును, రోగమూ దారిద్ర్యమూ నశించును. రైవతకంలో దామోదరుడు పరమానందాన్ని ప్రసాదించును.

Verse 38

ये पश्यंति विमानैस्ते नीयंते विष्णुमंदिरे । न गृहे कार्तिकः कार्यो विशेषाद्भीष्मपंचकम्

ఇది దర్శించువారు విమానములచే విష్ణుమందిరమునకు నీయబడుదురు. కార్తికవ్రతము, ముఖ్యంగా భీష్మపంచకము, ఇంట్లో మాత్రమే చేయరాదు (ఈ పుణ్యక్షేత్రంలో చేయవలెను).

Verse 39

पंचकाद्द्वादशी श्रेष्ठा कार्या दामोदरे जले । प्रातःस्नानं प्रकर्त्तव्यं संप्राप्ते कार्तिके जनैः

పంచకవ్రతములలో ద్వాదశీ శ్రేష్ఠము; దామోదర జలములో అది ఆచరించవలెను. కార్తికము వచ్చినప్పుడు జనులు ప్రాతఃస్నానం చేయవలెను.

Verse 40

मासोपवासः कर्त्तव्यो यतिभिर्ब्रह्मचारिभिः । सतीभिर्विधवाभिश्च मुक्तिस्थानमभीप्सुभिः

ముక్తిస్థానాన్ని కోరువారు—యతులు, బ్రహ్మచారులు, అలాగే సతీస్త్రీలు మరియు విధవలు—అందరూ నెలపాటు ఉపవాసం చేయవలెను.

Verse 41

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । उपवासेवन कृच्छ्रेण शाकाहारेण वा पुनः

రోజుకు ఒక్కసారి భోజనం చేయడం, లేదా రాత్రివేళ మాత్రమే భోజనం చేయడం, లేదా అడగకుండా లభించినదే (అయాచితం) స్వీకరించడం, లేదా ఉపవాసం చేయడం; మరల కృచ్ఛ్రాది తపస్సు చేయడం, లేదా శాకాహారంతో జీవించడం ద్వారా కూడా వ్రతం ఆచరించవచ్చు।

Verse 42

संसेव्यः कार्त्तिके विष्णुर्दीपदानपरैर्नरैः । ब्रह्मचर्यपरैर्मासो नीयते यदि मानवैः

కార్తిక మాసంలో దీపదానంలో నిమగ్నులైన జనులు భక్తిశ్రద్ధలతో విష్ణువును సేవించి పూజించాలి। మనుష్యులు బ్రహ్మచర్యపరులై ఈ మాసాన్ని గడిపితే అది మహాపుణ్యఫలదాయకం।

Verse 43

तदा विष्णुपुरे वासः क्रियते विष्णुना सह । पञ्चोपवासाः कर्त्तव्याः संप्राप्ते भीष्मपंचके

అప్పుడు విష్ణుతో కలిసి విష్ణుపురిలో నివాసం లభిస్తుంది। భీష్మపంచకం వచ్చినప్పుడు ఐదు ఉపవాసాలు ఆచరించాలి।

Verse 44

एकादशीं समारभ्य पंचमी पूर्णिमादिनम् । तदेतत्पंचकं प्रोक्तं सर्वपापहरं नृणाम्

ఏకాదశి నుండి ప్రారంభించి, పౌర్ణమి దినంతో ముగియే పంచమి వరకు—ఇదే ‘పంచకం’ అని చెప్పబడింది; ఇది మనుషుల సమస్త పాపాలను హరిస్తుంది।

Verse 45

सर्वेषामपि मासानां पञ्चकात्कार्तिकादपि । एकादशी कार्तिकस्य पुण्या दामोदरे कृता

అన్ని మాసాలలోను—కార్తిక పంచకంలోనూ—దామోదరుని కోసం ఆచరించే కార్తిక ఏకాదశి అత్యంత పుణ్యప్రదం।

Verse 46

मिष्टान्नं कार्तिके देयं हविष्यं सघृतप्लुतम् । सुवर्णं रजतं वस्त्रं तोयमन्नं फलानि च

కార్తిక మాసంలో మిష్టాన్నం దానం చేయవలెను; నెయ్యితో తడిసిన హవిష్యాన్నమును కూడా అర్పించవలెను. అలాగే స్వర్ణం, రజతం, వస్త్రం, జలం, అన్నం, ఫలములు దానంగా ఇవ్వవలెను.

Verse 47

मासांते विविधं देयं गौस्तिलाः कुसुमानि च । सर्वदानेषु यत्पुण्यं सर्व तीर्थेषु यत्फलम्

మాసాంతంలో నానావిధ దానాలు చేయవలెను—గోవు, నువ్వులు, పుష్పములు మొదలైనవి. ఇలా చేయుటవలన సమస్త దానాల పుణ్యమూ, సమస్త తీర్థయాత్రల ఫలమూ సమానంగా లభించును.

Verse 48

अश्वमेधादिभिर्यज्ञैर्गयायां पिंडदस्य यत् । तत्फलं जायते नॄणां दृष्टे दामोदरे नृप

హే రాజా! అశ్వమేధాది యజ్ఞముల వలన, గయలో పిండదానముచేత కలుగు ఫలము ఏదో, దామోదరుని దర్శనమాత్రముచేతనే మనుష్యులకు అదే ఫలము కలుగును.

Verse 49

एकादश्यां कृतस्नानो देव पूजापरो भवेत् । स्नाप्य पञ्चामृतेनैव ततस्तीर्थोदकेन च

ఏకాదశీనాడు స్నానం చేసి దేవపూజలో నిమగ్నుడై ఉండవలెను. ముందుగా పంచామృతంతో దేవునికి అభిషేకం చేసి, అనంతరం తీర్థజలంతో కూడా స్నాపనం చేయవలెను.

Verse 50

कुंकुमागरुश्रीखंडकर्पूरोदकमिश्रितैः । पूजयित्वा ततः पुष्पैः शतपत्रैः सुगं धिभिः

కుంకుమ, అగరు, శ్రీఖండం (చందనం), కర్పూరం కలిపిన జలంతో పూజ చేసి, తరువాత సువాసనగల శతపత్ర (పద్మాది) పుష్పములతో మరల పూజించవలెను.

Verse 51

मालतीकुसुमैः शुभ्रैर्बहुभिस्तुलसीदलैः । वस्त्रयज्ञोपवीतं च दत्त्वा धूपं प्रधूपयेत्

అనేక శుభ్రమైన మాలతీ పుష్పాలు, తులసీ దళాలతో కూడి వస్త్రం మరియు యజ్ఞోపవీతాన్ని సమర్పించి, అనంతరం ధూపంతో దేవాలయాన్ని బాగా ధూపింపవలెను।

Verse 52

दीपं दद्याद्धृतेनैव तैलेनापि घृतं विना । नैवेद्यं विविधं देयं फलं तांबूलमेव च

నెయ్యితో దీపం సమర్పించాలి; నెయ్యి లేనప్పుడు నూనెతోనైనా దీపం ఇవ్వాలి। వివిధ నైవేద్యాలు, ఫలాలు మరియు తాంబూలం కూడా సమర్పించాలి।

Verse 53

प्रासादपूजा कर्त्तव्या ध्वजदानादिना नृप । गौः सवत्सा ततो देया संसारार्णवतारिणी

ఓ రాజా! ధ్వజదానం మొదలైన దానాలతో కూడి ప్రాసాద-మందిర పూజ చేయవలెను. అనంతరం దూడతో కూడిన గోవును దానం చేయాలి—అది సంసారసముద్రం దాటిస్తుంది।

Verse 54

ततः प्रदक्षिणां कृत्वा गीतवादित्रनिस्वनैः । वेदपाठपुराणैश्च व्याख्यादिव्यकथादिभिः

తదుపరి ప్రదక్షిణ చేసి, గీత-వాద్యాల నాదాలతో కూడి, వేదపాఠం, పురాణపఠనం, వివరణలు మరియు దివ్యకథలతో పూజోత్సవం నిర్వహించాలి।

Verse 55

देवाग्रे जागरः कार्यो दीपो देयोंऽतिभूमिषु । सप्तधान्यमयाः सप्त पर्वता दीपसंयुताः

దేవుని సన్నిధిలో రాత్రి జాగరణ చేయాలి, ఎత్తైన వేదికలపై దీపాలు సమర్పించాలి. ఏడు ధాన్యాలతో చేసిన ఏడు ‘పర్వతాలు’ ఏర్పాటు చేసి, ప్రతి ఒక్కదానిపై దీపాలు ఉంచాలి।

Verse 56

फलतांबूलपक्वान्नपूरिताः परिकल्पिताः । विद्वद्भिः श्रोत्रियैः श्रांतैर्ब्राह्मणैर्गृहमेधिभिः

ఫలాలు, తాంబూలం, పక్వాన్నంతో నింపి ఈ ఏర్పాట్లు సిద్ధం చేయవలెను; విద్యావంతులైన శ్రోత్రియులు, శ్రమించినా గృహస్థ బ్రాహ్మణులే చేయవలెను।

Verse 57

स्त्रीभिश्च नरशार्दूल श्रोतव्या वैष्णवी कथा । एवं जागरणं कार्यं रागक्रोधविवर्जितैः

హే నరశార్దూలా! స్త్రీలు కూడా వైష్ణవీ కథను తప్పక వినవలెను. ఈ విధంగా రాగం, క్రోధం విడిచి జాగరణం చేయవలెను।

Verse 58

कृत्वा जागरणं रात्रावुदिते सूर्यमडले । पूर्वां संध्यां ततः स्नात्वा कृत्वा मध्याह्नमाचरेत्

రాత్రి జాగరణం చేసి, సూర్యమండలం ఉదయించినప్పుడు ప్రాతఃసంధ్య చేయాలి; తరువాత స్నానం చేసి విధిగా మధ్యాహ్నకర్మ ఆచరించాలి।

Verse 59

देवान्पितॄन्मनुष्यांश्च संतर्प्य विधिपूर्वकम् । कृत्वा श्राद्धं पितॄणां तु दद्याद्दानं स्वशक्तितः

దేవతలు, పితృదేవతలు, మనుష్యులను విధిపూర్వకంగా తర్పణంతో సంతృప్తిపరచి; పితృశ్రాద్ధం చేసి, తన శక్తి మేరకు దానం ఇవ్వాలి।

Verse 60

देवं दामोदरं पूज्य पुष्पधूपादिना पुनः । नरसिंहं सुरं पूज्य वैनतेयं च पूजयेत्

పుష్పం, ధూపం మొదలైనవాటితో మళ్లీ దామోదర దేవుని పూజించాలి. దివ్య నరసింహుని పూజించి, వైనతేయుడు (గరుడుడు)నూ పూజించాలి।

Verse 61

कृत्वा जागरणं रात्रावुत्थाप्य मधुसूदनम् । द्वादशीभुक्तिमासाद्य कार्यं पारणकं नरैः

రాత్రి జాగరణం చేసి, మధుసూదనుని విధిపూర్వకంగా లేపి, ద్వాదశి యొక్క యోగ్య భోజనకాలం వచ్చినప్పుడు మనుష్యులు పారణం చేయవలెను।

Verse 62

ब्राह्मणान्भोजयित्वा च सहितः पुत्रबांधवैः । विकलांधकृपणानां देयमन्नं स्वशक्तितः

బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, కుమారులు బంధువులతో కలిసి, తన శక్తి మేరకు వికలులకు, అంధులకు, దరిద్రులకు అన్నదానం చేయవలెను।

Verse 63

दामोदरे रैवतके स्वर्णरेखानदीजले । एवं यः कुरुते यात्रां तस्य पुण्यफलं शृणु

రైవతకంలో దామోదరుని వద్ద, స్వర్ణరేఖా నది జలంలో—ఈ విధంగా యాత్ర చేయువాని పుణ్యఫలాన్ని వినుము।

Verse 64

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च ग्रामसीमाविलोपकः । राजद्रोही गुरुद्रोही मिथ्याव्रतधरश्च यः

ఎవడైనా బ్రాహ్మణహంతకుడైనా, సురాపానకుడైనా, గ్రామసీమా గుర్తులు తొలగించువాడైనా, రాజద్రోహియైనా, గురుద్రోహియైనా, లేదా మిథ్యావ్రతధారియైనా—

Verse 65

कूटसाक्ष्यप्रदो यश्च यश्च न्यासापहारकः । बालस्त्रीघातको विप्रः संध्यास्नानविवर्जितः

మరియు ఎవడైనా కూటసాక్ష్యం చెప్పువాడైనా, న్యాసం (అమానతు) అపహరించువాడైనా, బాలుడు లేదా స్త్రీని హతమార్చువాడైనా; సంధ్యావందనం, స్నానం వదిలిన బ్రాహ్మణుడైనా—

Verse 66

देवब्रह्म स्वहर्त्ता च वेदविक्रयकारकः । कन्याविक्रयकर्त्ता च देवब्राह्मणनिंदकः

దేవద్రవ్యమును గాని బ్రాహ్మణుల సంపత్తిని గాని దోచువాడు, వేదమును విక్రయించువాడు, కన్యను అమ్మువాడు, దేవులనూ బ్రాహ్మణులనూ నిందించువాడు—ఇవన్నీ ఘోరపాపకర్మలు.

Verse 67

विश्वासघातको विप्रः शूद्रान्नादोऽथ लुब्धकः । नायकः परदाराणां स्वयंदत्तापहारकः

విశ్వాసఘాతము చేయు బ్రాహ్మణుడు, శూద్రుల అన్నముపై జీవించువాడు, లోభి వేటగాడు, పరస్త్రీసంబంధమునకు ఇతరులను నడిపించువాడు, తానే ఇచ్చినదాన్ని తిరిగి దోచుకొనువాడు—ఇవరు ఘోరపాపులుగా లెక్కింపబడుదురు.

Verse 68

पर्वमैथुनसेवी च तथा वै सेतुभेदकः । परिणीतामृतुस्नातां स्वयं यो नाभिगच्छति

నిషిద్ధ పర్వదినములలో మైథునము చేయువాడు, సేతువును లేదా పవిత్ర కట్టను చెదరగొట్టువాడు, మరియు ఋతుస్నానానంతరం తన విధివత్కల్యాణమైన భార్యను స్వయంగా సమీపించనివాడు—అతడును పాపంలో పడును.

Verse 69

ब्राह्मणी विधवा बाला न भवेच्छ्रुतधारिणी । महापातकिनश्चैते तथान्ये बहवो नृप

హే నృపా! విధవగా ఉన్న బాల బ్రాహ్మణీ శ్రుతిని ధారించలేను; వీరును, ఇంకా ఇలాంటి అనేకమందును మహాపాతకులుగా చెప్పబడినారు.

Verse 70

स्वर्णरेखाजले स्नात्वा दृष्ट्वा दामोदरं हरिम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा मुच्यते सर्वपातकैः

స్వర్ణరేఖా జలములో స్నానము చేసి, దామోదర హరిని దర్శించి, రాత్రి జాగరణము చేసినవాడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 71

न तु ये पापकर्माणः समायाताः प्रजागरे । संसारसागरे तीर्थे गच्छंति न हरेः पुरम्

పాపకర్మాలలో ఆసక్తులైన వారు ప్రజాగరానికి వచ్చినా, సంసారసాగర తీర్థమార్గమున హరి పురమును చేరరు.

Verse 72

यथा यथा याति नरः प्रजागरे तथातथा विष्णुपुरे विचिंत्यते । वासः सुरैर्वैष्णवलोकहेतवे मृदंगगीतध्वनिनादिते गृहे

మనిషి ప్రజాగరంలో ఏ విధంగా రాత్రిని గడుపుతాడో, అదే విధంగా విష్ణుపురంలో అతడు స్మరించబడుతూ లెక్కించబడతాడు. వైష్ణవలోకప్రాప్తి కోసం దేవులు మృదంగ-కీర్తన ధ్వనులతో నినదించే గృహాన్ని అతనికి సిద్ధం చేస్తారు.

Verse 73

गदासि शंखारिधराश्चतुर्भुजा दैतेयदर्पापहरूपधारिणः । प्रगीयमानाः सुरसुंदरीभिस्ते यांति खं खेचरगात्रसंगाः

గదా ఖడ్గములను ధరించి, శంఖ చక్రములను పట్టుకొని, చతుర్భుజులై దైత్యదర్పాన్ని హరించే రూపాలు ధరించి, సురసుందరీల గానప్రశంసలతో వారు దివ్య ఖేచరుల సహవాసంతో ఆకాశమునకు ఎగసిపోతారు.

Verse 74

वाराहकल्पे प्रथमं युगादौ दामोदरो रैवतके प्रसिद्धः । सैषा नदी या सरितां वरिष्ठा सोऽयं हरिर्यो भुवनस्य कर्ता

వరాహకల్పంలో మొదటి యుగారంభంలో రైవతకంలో దామోదరుడు ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. ఇదే నది నదులలో శ్రేష్ఠము; ఇదే హరి లోకాల కర్త.

Verse 75

इदं पुराणं पठते शृणोति नरो विमानैर्मधुसूद नालये । देवांगनादत्तभुजश्चतुर्भुजः स नीयते देवगणैरभिष्टुतः

ఈ పురాణాన్ని చదివే లేదా వినే వాడు మధుసూదనుని ధామంలో దివ్య విమానములచే తీసుకుపోబడతాడు. దేవాంగనల అనుగ్రహంతో చతుర్భుజుడై, దేవగణాల స్తుతులతో అతడు నడిపింపబడతాడు.