Adhyaya 15

Verse 1

प्रह्लाद उवाच श्रुत्वा तमागतं देवं ब्रह्माणं पितरं स्वकम् । सनकाद्या नमस्कर्त्तुं जग्मुः सर्वे पितामहम्

ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు—తమ తండ్రి దేవుడు బ్రహ్మ వచ్చాడని విని, సనకాదులందరూ పితామహునికి నమస్కరించుటకు వెళ్లారు।

Verse 2

तं दृष्ट्वा लोककर्त्तारं दण्डवत्प्रणताः क्षितौ । ततो दृष्ट्वा स तनयान्संगृह्य परिषस्वजे

లోకకర్తను దర్శించి వారు దండవత్‌గా భూమిపై ప్రణమించారు. తరువాత అతడు తన కుమారులను చూసి దగ్గరకు చేర్చి ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.

Verse 3

पृष्टश्चानामयं तैस्तु पृष्ट्वा तान्समुवाच ह । आराधितो यैर्भगवान्धन्या यूयं वयं तथा

వారు ఆయన క్షేమాన్ని అడిగారు; ఆయన కూడా వారిని అడిగి ఇలా అన్నాడు—“మీరు భగవంతుని ఆరాధించినందున మీరు ధన్యులు; మేమూ అలాగే ధన్యులమే.”

Verse 4

संसिद्धिं परमां याता भगवद्दर्शनेन हि । न ज्ञातं पुत्रकाः सम्यगज्ञानाद्बालबुद्धिभिः

“భగవద్దర్శనంతోనే మీరు పరమసిద్ధిని పొందారు. కానీ కుమారులారా, అజ్ఞానం మరియు బాలబుద్ధి వల్ల ఇది సరిగా గ్రహించబడలేదు.”

Verse 5

येनार्चितो महादेवस्तस्य तुष्यति केशवः । अनर्चिते नीलकण्ठे न गृह्णात्यर्चनं हरिः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूज्यतां नीललोहितः

మహాదేవుని ఆరాధించినవానితో కేశవుడు సంతోషిస్తాడు. నీలకంఠుని అర్చన లేకపోతే హరి అర్పించిన పూజను స్వీకరించడు. కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో నీలలోహితుడు (శివుడు) పూజింపబడాలి.

Verse 6

येन संपूर्णतां याति कृष्णपूजा कृता सदा । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या ब्रह्मपुत्रा ययुस्तदा

“దీనివల్ల నిత్యం చేయబడే కృష్ణపూజ సంపూర్ణతను పొందుతుంది.” ఆయన మాటలు విని బ్రహ్మపుత్రులు అప్పుడు బయలుదేరారు.

Verse 7

देवागाराग्रतो गत्वा योगसिद्धा महर्षयः । लिंगं संस्थापयामासुः शिवभक्तिपुरस्कृता

దేవాలయము ముందరికి వెళ్లి యోగసిద్ధ మహర్షులు శివభక్తిని ముందుంచి శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించారు।

Verse 8

संस्थाप्य शिवलिंगं ते स्नानार्थं मुनिसत्तमाः । कूपं चक्रुस्ततः सर्व ऋषयः संशितव्रताः

శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించిన తరువాత ఆ మునిశ్రేష్ఠులు స్నానార్థం సిద్ధమయ్యారు; అప్పుడు దృఢవ్రతులైన సమస్త ఋషులు ఒక బావిని తవ్వారు.

Verse 9

दृष्ट्वा तममृतप्रख्यं जलपूर्णं सुनिर्मलम् । संहृष्टा ऋषयः सर्वे साधुसाध्विति चाब्रुवन्

ఆ బావి అమృతసమానంగా, నీటితో నిండినదిగా, అత్యంత నిర్మలంగా ఉండటం చూసి సమస్త ఋషులు ఆనందించి “సాధు! సాధు!” అని పలికారు.

Verse 10

स्थापितं शिवलिंगं च दृष्ट्वा लोकपितामहः । उवाच वचनं ब्रह्मा प्रीतः पुत्रांस्तदा द्विजाः

ప్రతిష్ఠితమైన శివలింగాన్ని చూసి లోకపితామహుడు బ్రహ్మ హృదయపూర్వకంగా సంతోషించి ఆ ద్విజపుత్రులైన ఋషులతో వాక్యములు పలికాడు.

Verse 11

ब्रह्मोवाच । भवद्भिर्योगसंसिद्धैर्यस्मात्संस्थापितः शिवः । तस्मात्सिद्धेश्वर इति ख्यातिं लोके गमिष्यति

బ్రహ్ముడు పలికెను—“యోగసంసిద్ధులైన మీరు శివుని ప్రతిష్ఠించినందున, ఆయన లోకంలో ‘సిద్ధేశ్వరుడు’ అనే నామంతో ఖ్యాతి పొందును.”

Verse 12

समीपे शितिकण्ठस्य कूपोयमृषिभिः कृतः । ऋषितीर्थमिति ख्यातं तस्माल्लोके भविष्यति

శితికంఠుడు (శివుడు) సమీపంలో ఈ బావిని ఋషులు నిర్మించారు; అందువల్ల ఇది లోకంలో ‘ఋషితీర్థం’ అని ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.

Verse 13

विना श्राद्धेन विप्रेन्द्रा दानेन पितृतर्पणात् । भक्तितः स्नानमात्रेण पितृभिः सह मुच्यते

హే విప్రేంద్రులారా! శ్రాద్ధం లేకుండా, దానం లేకుండా, పితృతర్పణం లేకుండా కూడా—భక్తితో కేవలం స్నానం మాత్రముచేత మనిషి పితృులతో కలిసి విముక్తి పొందుతాడు.

Verse 14

असत्यवादिनो ये च परनिन्दा परायणाः । स्नानमात्रेण शुध्यन्ति ऋषितीर्थे न संशयः

అసత్యం పలికేవారు, ఇతరులను నిందించడంలో నిమగ్నులైనవారు కూడా—ఋషితీర్థంలో కేవలం స్నానం మాత్రముచేత శుద్ధి పొందుతారు; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 15

स्नानं प्रशस्तं विषुवे मन्वादिषु तथैव च । तथा कृतयुगाद्यायां माघस्य द्विजसत्तमाः

హే ద్విజసత్తములారా! విషువకాలంలో, మన్వాది పుణ్యదినాలలో, కృతయుగారంభంలో, అలాగే మాఘమాసంలో స్నానం విశేషంగా ప్రశంసించబడింది.

Verse 16

शिवरात्रौ वसेद्यस्तु लिंगे सिद्धेशसंज्ञिते । स्नात्वा ऋषिकृते तीर्थे किं तस्यान्येन वै द्विजाः । गत्वा तत्र महाभागा गृहीत्वा फलमुत्तमम्

హే బ్రాహ్మణులారా! శివరాత్రి నాడు సిద్ధేశ అనే లింగం వద్ద రాత్రి నివసించి (జాగరణ చేసి), ఋషులు నిర్మించిన తీర్థంలో స్నానం చేసినవానికి—ఇంకెదైనా పుణ్యకర్మ అవసరమా? అక్కడికి వెళ్లి, హే మహాభాగ్యులారా, అతడు పరమ ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 17

अर्घ्यं दत्त्वा विधानेन कृत्वा च करयोः कुशान् । गृह्णंत्वर्घ्यमिमं देवा योगसिद्धा महर्षयः

విధివిధానంగా అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించి, చేతుల్లో కుశలను ధరించి ఇలా ప్రార్థించాలి— “యోగసిద్ధ మహర్షులు మరియు దేవతలు నా ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించుగాక।”

Verse 18

ऋषितीर्थे च पापघ्ने सिद्धेश्वरसमन्विते । दत्त्वार्घ्यं मृदमालभ्य स्नानं कुर्यात्समाहितः

పాపనాశకమైన, సిద్ధేశ్వరసంబంధిత ఋషితీర్థంలో ముందుగా అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించి, తరువాత పవిత్ర మట్టిని పూసుకొని, సమాహితచిత్తంతో స్నానం చేయాలి।

Verse 19

तर्पयेच्च पितॄन्देवान्मनुष्यांश्च यथाक्रमम् । ततः श्राद्धं प्रकुर्वीत पितॄणां श्रद्धयाऽन्वितः

ఆపై క్రమంగా పితృదేవతలకు, దేవతలకు, మనుష్యులకు తర్పణం సమర్పించాలి; తరువాత శ్రద్ధతో పితృల కోసం శ్రాద్ధాన్ని ఆచరించాలి।

Verse 20

तथा च दक्षिणां दद्याद्वित्तशाठ्यविवर्जितः । विशेषतः प्रदेयानि फलानि रसवंति च

అలాగే ధనంలో కృపణతను విడిచి దక్షిణను ఇవ్వాలి; ప్రత్యేకంగా రసభరితమైన ఉత్తమ ఫలాలను దానంగా సమర్పించాలి।

Verse 21

दद्याच्छयामाकनीवारान्विद्रुमं चाजिनानि च । सप्तधान्यानि शालींश्च सक्तूंश्च गुडसंयुतान्

శ్యామాకం, నీవార ధాన్యాలు, విద్రుమం (పగడము) మరియు అజినాలు (చర్మాలు) దానమివ్వాలి; అలాగే సప్తధాన్యాలు, శాలి బియ్యం, గుడంతో కలిపిన సత్తువును కూడా సమర్పించాలి।

Verse 22

गंधमाल्यानि तांबूलं वस्त्राणि च तथा पयः । एवं कृत्वा समग्रं च कृतकृत्यो भवेन्नरः

సుగంధ ద్రవ్యాలు, పుష్పమాలలు, తాంబూలం, వస్త్రాలు మరియు పాలు కూడా సమర్పించాలి. ఇలా సమగ్రంగా చేసినవాడు కృతకృత్యుడగును.

Verse 23

पूजयित्वा महादेवं सिद्धेश्वरमुमापतिम् । सफलं जन्म मर्त्यस्य जीवितं च सुजीवितम्

మహాదేవుడైన సిద్ధేశ్వరుడు, ఉమాపతిని పూజించినవానికి మానవ జన్మ సఫలమగును; జీవితం నిజంగా సుజీవితమగును.

Verse 24

यः स्नात्वा ऋषितीर्थे तु पश्येत्सिद्धेश्वरं शिवम् । पितरस्तस्य तुष्यन्ति तुष्यन्ति च पितामहाः

ఎవడు ఋషితీర్థంలో స్నానం చేసి సిద్ధేశ్వర శివుని దర్శించునో, అతని పితృదేవతలు తృప్తిచెందుదురు; పితామహులూ తృప్తిచెందుదురు.

Verse 25

अपुत्रा पुत्रिणः स्युस्ते पुत्रिणश्चापि पौत्रिणः । निर्धना धनवंतश्च सिद्धेश्वररता नराः

సిద్ధేశ్వరునందు భక్తితో రతులైన పురుషులకు—సంతానం లేనివారు పుత్రవంతులగుదురు; పుత్రవంతులు పౌత్రవంతులగుదురు; దరిద్రులు ధనవంతులగుదురు.

Verse 26

दुष्कृतं याति विलयं सुकृतं च विवर्द्धते । भवेन्मनोरथावाप्तिः प्रणते सिद्धनायके

సిద్ధనాయకునికి ప్రణమించే భక్తుని దుష్కృతం నశించును, సుకృతం వృద్ధి చెందును, మరియు మనోరథసిద్ధి కలుగును.

Verse 27

ऋषितीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा सिद्धेश्वरं हरम् । सर्वान्कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

ఋషితీర్థంలో స్నానం చేసి, సిద్ధేశ్వర హరుని దర్శించిన మనిషి సమస్త కోరికలను పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం గానీ విచారణ గానీ అవసరం లేదు।

Verse 28

शिवरात्र्यां विशेषेण सिद्धेशः संप्रपूजितः । यंयं कामयते कामं तं ददाति न संशयः । चिन्तामणिसमः स्वामी ह्यथवा चाक्षयो निधिः

ప్రత్యేకంగా శివరాత్రి నాడు సిద్ధేశుని విధివిధానంగా పూజిస్తే భక్తుడు ఏ కోరిక కోరినా, అది నిస్సందేహంగా ఆయన ప్రసాదిస్తాడు. ఆ స్వామి చింతామణి వంటివాడు, లేక అక్షయ నిధి సమానుడు.

Verse 29

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं सर्वाघहरणं परम् । प्रयाति परमं स्थानं मानवः श्रद्धयान्वितः

సర్వ పాపాలను పరమంగా హరించే ఈ పుణ్య అధ్యాయాన్ని శ్రద్ధతో విన్న మనిషి పరమ స్థానాన్ని పొందుతాడు.