Adhyaya 85

Verse 1

ऋषय ऊचुः । माधव्याः पद्मया दत्तो यः शापस्तस्य यत्फलम् । परिणामोद्भवं सर्वं श्रुतमस्माभिरद्य तत्

ఋషులు పలికిరి—పద్మా (లక్ష్మీ) మాధవీకి ఇచ్చిన శాపఫలమును, దాని సమస్త పరిణామవృత్తాంతమును నేడు మేము సంపూర్ణంగా శ్రవణము చేసితిమి।

Verse 2

तेन यत्कमला शप्ता ब्राह्मणेन महात्मना । सा कथं गज वक्त्राऽथ पुनर्जाता शुभानना

ఆ మహాత్మ బ్రాహ్మణుని శాపంతో కమలా ఎలా గజవక్త్రగా అయింది? తరువాత ఆమె ఎలా శుభాననగా మళ్లీ జన్మించింది?

Verse 3

सूत उवाच । शापेन तस्य विप्रस्य तत्क्षणादेव सा द्विजाः । गजवक्त्रा समुत्पन्ना महाविस्मयकारिणी

సూతుడు పలికెను—ఓ ద్విజులారా! ఆ బ్రాహ్మణుని శాపంతో ఆమె క్షణమాత్రంలోనే గజవక్త్రగా ఉద్భవించింది; అది మహా ఆశ్చర్యకరమైనది.

Verse 4

सा प्रोक्ता हरिणा तिष्ठ किञ्चित्कालांतरे शुभे । अनेनैव तु रूपेण यावत्स्याद्द्वापरक्षयः

అప్పుడు హరి ఆమెతో అన్నాడు—‘శుభకాలంలో కొంతకాలం ఇదే రూపంలో నిలిచివుండు; ద్వాపరయుగాంతం వచ్చేవరకు.’

Verse 5

ततोऽहं मेदिनीपृष्ठे ह्यवतीर्य समुद्रजे । तपः शक्त्या करिष्यामि भूयस्त्वां तु शुभाननाम्

‘ఆ తరువాత, ఓ సముద్రజా! నేను భూమిపైన అవతరించి తపశక్తితో నిన్ను మళ్లీ శుభాననగా చేస్తాను.’

Verse 6

अवज्ञायाथ सा तस्य तद्वाक्यं शार्ङ्गधन्विनः । शुभास्यत्वकृते तेपे तपस्तीव्रं सुहर्षिता

కాని శార్ఙ్గధన్వి (విష్ణువు) వాక్యాన్ని లెక్కచేయక, ఆమె ఆనందంతో శుభముఖం పొందుటకై తీవ్రమైన తపస్సు చేసింది.

Verse 7

एतत्क्षेत्रं समासाद्य त्रिकालं स्नानमाचरत् । ब्रह्माणं तोषयामास दिवारात्रिमतंद्रिता

ఆ పుణ్యక్షేత్రానికి చేరి ఆమె త్రికాల స్నానం ఆచరించింది. దివారాత్రులు అలసట లేక భక్తినియమంతో బ్రహ్మదేవుని ప్రసన్నం చేసింది॥

Verse 8

तामुवाच ततो ब्रह्मा वर्षांते तुष्टिमागतः । वरं प्रार्थय तुष्टोऽहं तव केशववल्लभे

సంవత్సరాంతంలో పూర్తిగా తృప్తుడైన బ్రహ్మ ఆమెతో అన్నాడు— “హే కేశవవల్లభే! వరం కోరుకో; నేను నీపై సంతుష్టుడను.”

Verse 9

लक्ष्मीरुवाच । गजास्याहं कृता देव शापं दत्त्वा सुदारुणम् । ब्राह्मणेन सुक्रुद्धेन कस्मिश्चित्कारणांतरे

లక్ష్మీ చెప్పింది— “హే దేవా! ఏదో కారణాంతరంలో తీవ్రక్రోధంతో ఉన్న బ్రాహ్మణుడు నాకు ఘోరమైన శాపం ఇచ్చాడు; అందువల్ల నేను గజముఖిగా అయ్యాను.”

Verse 10

तस्मात्तद्रूपिणीं भूयो मां कुरुष्व पितामह । यदि मे तुष्टिमापन्नो नान्यत्किंचिद्वृणोम्यहम्

“కాబట్టి హే పితామహా! నన్ను మళ్లీ ఆ పూర్వరూపంలోకి చేయండి. మీరు నాపై తృప్తి చెందినట్లయితే, నేను ఇంకేమీ కోరను.”

Verse 11

ब्रह्मोवाच । भविष्यति शुभं वक्त्रं मत्प्रसादादसंशयम् । तव भद्रे विशेषेण तस्मात्त्वं स्वगृहं व्रज

బ్రహ్మ అన్నాడు— “నా ప్రసాదంతో నిస్సందేహంగా నీ ముఖం మళ్లీ శుభమవుతుంది, హే భద్రే, విశేషంగా. కాబట్టి నీవు నీ స్వగృహానికి వెళ్లు.”

Verse 12

महत्त्वं ते मया दत्तमद्यप्रभृति शोभने । महालक्ष्मीति ते नाम तस्मादत्र भविष्यति

హే శోభనే! ఈ దినమునుండి నేను నీకు మహత్త్వాన్ని ప్రసాదించితిని; అందువల్ల ఇక్కడ నీ నామము ‘మహాలక్ష్మీ’ అగును.

Verse 13

गजवक्त्रां नरो यस्त्वां पूजयिष्यति भक्तितः । स गजाधिपतिर्भूपो भविष्यति च भूतले

ఎవడు నిన్ను గజముఖి రూపములో భక్తితో పూజించునో, వాడు భూతలమున గజాధిపతి రాజుగా భవించును.

Verse 14

द्वितीयादिवसे यस्त्वां महालक्ष्मीरिति ब्रुवन् । श्रीसूक्तेन सुभक्त्याऽथ देवि संपूजयिष्यति

హే దేవి! రెండవ దినమునుండి ‘మహాలక్ష్మీ’ అని ఉచ్చరించుచు, శ్రీసూక్తముతో సుభక్తితో నిన్ను సమ్యక్ పూజించువాడు.

Verse 15

सप्तजन्मांतराण्येव न भविष्यति सोऽधनः । एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रो विरराम ततः परम्

ఏడు జన్మాంతరముల వరకు వాడు దరిద్రుడగడు. ఇలా చెప్పి చతుర్ముఖ బ్రహ్మ తదుపరి మౌనమయ్యెను.

Verse 16

साऽपि हृष्टा गता देवी यत्र तिष्ठति केशवः

ఆ దేవీ కూడా హర్షితురాలై కేశవుడు నివసించు స్థలమునకు వెళ్లెను.