Adhyaya 81

Verse 1

। श्रीगरुड उवाच । ममास्ति दयितं मित्रं ब्राह्मणो भृगुवंशजः । तस्यास्ति माधवीनाम कन्या कमललोचना

శ్రీగరుడుడు పలికెను: నాకు ఒక ప్రియ మిత్రుడు ఉన్నాడు—భృగువంశజుడైన బ్రాహ్మణుడు. అతనికి ‘మాధవీ’ అనే కమలనయన కుమార్తె ఉంది.

Verse 2

न तस्याः सदृशः कांतः प्राप्तस्तेन महात्मना । यतस्ततोऽहमादिष्टः कांतमस्यास्त्वमानय । अनुरूपं द्विजश्रेष्ठ यद्यहं संमतस्तव

ఆ మహాత్మునికి ఆమెకు సమానమైన యోగ్య వరుడు లభించలేదు. అందుచేత నాకు ఆజ్ఞ ఇచ్చెను: ‘ఈ కన్యకు తగిన భర్తను తీసుకురా, హే ద్విజశ్రేష్ఠా—నీవు నా మాటకు సమ్మతిస్తే.’

Verse 3

ततो मयाऽखिला भूमिस्तद्वरार्थं विलोकिता । न तदर्थं वरो लब्धः सर्वैः समुचितो गुणैः

అప్పుడు అటువంటి వరుని వెదకుతూ నేను సమస్త భూమిని పరిశీలించాను; కానీ ఆ కార్యానికి తగిన, అన్ని సముచిత గుణాలతో కూడిన వరుడు నాకు లభించలేదు।

Verse 4

ततस्त्वं पुण्डरीकाक्ष मम चित्ते व्यवस्थितः । अनुरूपः पतिस्तस्याः सर्वैरेव गुणैर्युतः

కాబట్టి, ఓ పుండరీకాక్షా! నీవు నా హృదయంలో దృఢంగా స్థిరమై ఉన్నావు; ఆ కన్యకు అన్ని గుణాలతో కూడిన సర్వథా అనురూప భర్త నీవే।

Verse 5

तस्मात्पाणिग्रहं तस्याः स्वीकुरुष्व सुरेश्वर । अत्यन्तरूपयुक्ताया मम वाक्यप्रणोदितः

కాబట్టి, ఓ సురేశ్వరా! నా విన్నపంతో ప్రేరితుడై, అత్యంత సౌందర్యవతియైన ఆ కన్య యొక్క పాణిగ్రహణాన్ని స్వీకరించుము।

Verse 6

भगवानुवाच । अत्रानय द्विजश्रेष्ठ तां कन्यां कमलेक्षणाम् । येन दृष्ट्वा स्वयं पश्चात्प्रकरोमि यथोदितम्

భగవానుడు పలికెను—ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఆ కమలాక్షి కన్యను ఇక్కడికి తీసుకురా; నేను స్వయంగా ఆమెను చూసి తరువాత చెప్పినట్లే చేయుదును।

Verse 7

गरुड उवाच । तव तेजोभयादेव सा कन्या जनकान्विता । मया दूरे विनिर्मुक्ता तत्कथं तामिहानये

గరుడుడు పలికెను—మీ తేజస్సు భయంతోనే ఆ కన్యను తండ్రితో కూడ నేను దూరంగా విడిచిపెట్టాను; అప్పుడు ఆమెను ఇక్కడికి ఎలా తీసుకురాగలను?

Verse 8

श्रीभगवानुवाच । अत्र तां मम तत्तेजो जनकेन समन्विताम् । न हि धक्ष्यति तस्मात्त्वं शीघ्रं द्विजवराऽनय

శ్రీభగవానుడు పలికెను—హే శ్రేష్ఠ ద్విజా! ఆమె తండ్రితో కూడ ఆ కన్యను త్వరగా ఇక్కడికి తీసుకురా. నా ఆ తేజస్సు ఆమెను దహించదు; కనుక భయపడకుము.

Verse 9

एवमुक्तस्ततस्तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । तां कन्या मानयामास तं च विप्रभृगूद्वहम्

ప్రభవిష్ణువైన విష్ణువు ఇలా పలికినందున, అతడు ఆ కన్యను గౌరవించాడు; అలాగే భృగువంశోత్తముడైన ఆ విప్రశ్రేష్ఠునికీ యథోచిత సత్కారం చేశాడు.

Verse 10

अथासौ प्रणिपत्योच्चैर्ब्राह्मणो मधुसूदनम् । लक्ष्मीवन्न्यविशत्पार्श्वे गरुडस्य समीपतः

అనంతరం ఆ బ్రాహ్మణుడు మధుసూదనునికి గాఢంగా ప్రణామం చేసి, లక్ష్మీదేవిలా గరుడుని సమీపంలో ప్రభువు పక్కన కూర్చున్నాడు.

Verse 11

सापि कन्या वरारोहा बाल्यभावादनिन्दिता । शय्यैकांते समाविष्टा दक्षिणे मुरविद्विषः

ఆ వరారోహా కన్య కూడా—బాల్యభావం వల్ల నిందార్హతలేని—శయ్య అంచున, మురవిద్వేషి విష్ణువు కుడి వైపున కూర్చుంది.

Verse 12

अथ कोपपरीतांगी महिष्याधर्ममाश्रिता । लक्ष्मीः शशाप तां कन्यां सपत्नीति विचिन्त्य च

అప్పుడు కోపంతో ఆవరించబడిన లక్ష్మీ—ఈర్ష్యగల మహిషిలా ధర్మాన్ని విడిచి—“ఇది నా సపత్నీ” అని భావించి ఆ కన్యను శపించింది.

Verse 13

यस्मान्मे पुरतः पापे कांतस्य मम हर्षिता । शय्यायां त्वं समाविष्टा लज्जां त्यक्त्वा सुदूरतः । तस्मादश्वमुखी नूनं विकृता त्वं भविष्यसि

ఎందుకంటే, ఓ పాపినీ, నా ఎదుటనే నీవు నా ప్రియకాంతుని చూసి హర్షించి అతని శయ్యపై కూర్చున్నావు, లజ్జను దూరంగా విసర్జించి; అందువల్ల నీవు నిశ్చయంగా వికృతరూపిణిగా అశ్వముఖిగా అవుతావు।

Verse 14

एवं शापे श्रिया दत्ते हाहाकारो महानभूत् । सर्वेषां तत्र संस्थानां कोपश्चापि द्विजन्मनः

ఇలా శ్రీ (లక్ష్మీ) శాపం ఇచ్చిన వెంటనే మహా హాహాకారం ఏర్పడింది. అక్కడ ఉన్న వారందరూ కలవరపడ్డారు, ద్విజుడు (బ్రాహ్మణుడు) కూడా కోపంతో ఉప్పొంగాడు।

Verse 16

यावन्नाग्निद्विजातीनां प्रत्यक्षं गुरुसंनिधौ । ससंकल्पं स्वयं दत्ता गृह्योक्तविधिना जनैः

పవిత్ర అగ్ని మరియు ద్విజులు సాక్షులుగా ఉన్నంతవరకు, గురువు సన్నిధిలోనే, ప్రజలు స్వయంగా సంకల్పంతో—గృహ్యవిధిలో చెప్పిన ప్రకారం—ఆ దానాన్ని సమర్పించారు।

Verse 18

एवमुक्त्वा स विप्रेंद्रस्ततः प्रोवाच केशवम् । आतिथ्यं विहितं ह्येतत्तव पत्न्या यथोचितम् । तस्मात्तत्र प्रयास्यामि यत्र स्यात्तादृशी सुता

ఇలా చెప్పి ఆ విప్రేంద్రుడు తరువాత కేశవునితో అన్నాడు: “నీ భార్య యథోచితంగా విధిపూర్వకంగా ఈ అతిథ్యాన్ని నిర్వహించింది. అందువల్ల నేను అలాంటి గుణవతీ కుమార్తె లభించే చోటుకు వెళ్తాను.”

Verse 19

ब्राह्मण उवाच । सहस्रं याच्यते कन्या करोत्येकः करग्रहम् । वाङ्मात्रेण न तस्याः स्यात्पत्नीभावः कथंचन

బ్రాహ్మణుడు అన్నాడు: “కన్యను వెయ్యిమంది కోరవచ్చు, కానీ కరగ్రహణం (వివాహం) ఒక్కరే చేస్తాడు. మాటల మాత్రంతో ఆమె ఏ విధంగానూ భార్య కాదే.”

Verse 20

तस्मान्नाश्वमुखी ह्येषा जन्मन्यस्मिन्भविष्यति । गृहीत्वेमां गृहं गच्छ प्रयच्छ स्वेप्सिताय च

కాబట్టి ఈ జన్మలో ఆమె అశ్వముఖి కాబోదు. ఆమెను తీసుకొని ఇంటికి వెళ్లి, నీవు కోరినవానికే వివాహంగా ఇచ్చివేయి।

Verse 22

सेयं तव सुता विप्र बंधुस्थानं समाश्रिता । भविष्यति ततो जामिः कनिष्ठा मेऽन्यजन्मनि

ఓ విప్రా! నీ కుమార్తె బంధుత్వస్థానాన్ని ఆశ్రయించింది; అందువల్ల మరో జన్మలో ఆమె నా కనిష్ఠ సోదరి, సన్నిహిత రక్తబంధువుగా అవుతుంది।

Verse 23

अवतीर्णस्य भूपृष्ठे देवकार्येण केनचित् । वाजिवक्त्रधरा प्रोक्ता यद्येषा मम कांतया

నేను ఏదో దేవకార్యార్థం భూమిపై అవతరించినప్పుడు, నా ప్రియతమ కారణంగా ఆమెను ‘అశ్వముఖధారిణి’ అని చెప్పినయెడల…

Verse 24

ततोऽहं सुमहत्कृत्वा तपश्चैवानया सह । करिष्यामि शुभास्यां च तथा लक्ष्मीमपि द्विज

అప్పుడు నేను ఆమెతో కలిసి అత్యంత మహత్తర తపస్సు చేస్తాను; ఓ ద్విజా! శుభముఖిని మరియు లక్ష్మీదేవిని కూడా ప్రాప్తింపజేస్తాను।

Verse 25

एवं स भगवान्विप्रं तं सन्तोष्य तदा गिरा । गरुडेन समं चक्रे कथाश्चित्रा मनोरमाः

ఈ విధంగా భగవాన్ తన వాక్యాలతో ఆ విప్రుని సంతృప్తిపరచి, ఆపై గరుడునితో కలిసి విచిత్రమైన, మనోహరమైన కథలను పలికెను।

Verse 26

अथ तस्मिन्कथांते स गरुडः पुरुषोत्तमम् । प्रोवाच तां स्त्रियं दृष्ट्वा वृद्धां तेजःसमन्विताम्

ఆ సంభాషణ ముగిసిన తరువాత గరుడుడు పురుషోత్తమునితో పలికెను. తేజస్సుతో కూడిన ఆ వృద్ధ స్త్రీని చూచి ఆమె విషయమై మాటాడెను.

Verse 27

अपूर्वेयं सुरश्रेष्ठ स्त्री वृद्धा तव पार्श्वगा । किमर्थं केयमाख्याहि कुतः प्राप्ता जनार्दन

హే దేవశ్రేష్ఠా! నీ పక్కన నిలిచిన ఈ వృద్ధ స్త్రీ అపూర్వమైనది. ఆమె ఇక్కడ ఎందుకు? చెప్పుము—ఆమె ఎవరు, ఎక్కడి నుండి వచ్చెను, హే జనార్దనా?

Verse 28

श्रीभगवानुवाच । एषा ख्याता खगश्रेष्ठ लोकेऽस्मिन्वृद्धकन्यका । शांडिलीनाम सर्वज्ञा ब्रह्मचर्यपरायणा

శ్రీభగవానుడు పలికెను: హే ఖగశ్రేష్ఠా! ఈమె ఈ లోకంలో ‘వృద్ధకన్యకా’ అని ప్రసిద్ధి. ఈమె పేరు శాండిలీ—సర్వజ్ఞ, బ్రహ్మచర్యవ్రతపరాయణ.

Verse 29

तपोवीर्यसमोपेता सर्वदेवाभिवंदिता । नास्ति वै चेदृशी नारी खगेन्द्रात्र जगत्त्रये

తపోవీర్యంతో సముపేత, సమస్త దేవతలచే వందిత—హే ఖగేంద్రా! త్రిలోకములందు ఆమె వంటి స్త్రీ నిజముగా లేదు.

Verse 30

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विहस्य विहगाधिपः । प्रोवाच वासुदेवं च तां विलोक्य चिरं द्विजाः

సూతుడు పలికెను: ఆ మాటలు విని విహగాధిపతి గరుడుడు నవ్వెను. హే ద్విజులారా! ఆమెను చాలాసేపు తిలకించి తరువాత వాసుదేవునితో పలికెను.

Verse 31

गरुड उवाच । नैतच्चित्रं तपो यच्च क्रियते सुमहत्तरम् । यथा च दीयते दानं यच्च तत्रास्ति चाद्भुतम् । तथा च क्रियते युद्धं संग्रामे युद्धशालिभिः

గరుడుడు పలికెను—అతి మహత్తరమైన తపస్సు చేయుట ఆశ్చర్యము కాదు; దానమిచ్చుట కూడా, అది అద్భుతమైనదైనా. అలాగే సంగ్రామంలో యుద్ధనిపుణులు యుద్ధం చేస్తారు.

Verse 32

नाश्चर्यं चित्रमेतच्च ब्रह्मचर्यं तदद्भुतम् । विशेषाद्यौवनावस्थां संप्राप्य पुरुषोत्तम

ఇది నిజమైన ఆశ్చర్యము కాదు. బ్రహ్మచర్యము—ఇంద్రియనిగ్రహంతో కూడిన పవిత్ర సంయమము—అదే అద్భుతము, ముఖ్యంగా యౌవనావస్థను పొందినప్పుడు, ఓ పురుషోత్తమా.

Verse 33

विशेषेण च नारीभिरत्र न श्रद्दधाम्यहम् । अवश्यं यौवनस्थेन तिर्यग्योनिगतेन च

ఈ విషయంలో, ముఖ్యంగా స్త్రీల విషయమై, నాకు నమ్మకం కలగదు. ఎందుకంటే యౌవనస్థుడు—తిర్యగ్యోనిలో పుట్టినవాడైనా—అవశ్యంగా కామవేగానికి లోనవుతాడు.

Verse 34

विकारः खलु कर्तव्यो नाधि काराय यौवनम् । यदि न प्राप्नुवंत्येताः पुरुषं योषितः क्वचित्

యౌవనంలో వికారం, చంచలత్వం సహజంగా ఉద్భవిస్తుంది; అది సంయమానికి తగిన స్థితి కాదు. ఈ స్త్రీలు ఎక్కడైనా పురుషుణ్ని పొందకపోతే, వారి కామం మరింత పెరుగుతుంది.

Verse 35

अन्योन्यं मैथुनं चक्रुः कामबाणप्रपीडिताः । कुष्ठिनं व्याधितं वापि स्थविरं व्यंगमेव च । अप्येताः पुरुषाभावे मन्यंते पंचसायकम्

కామబాణాలతో బాధపడుతూ వారు పరస్పరం కూడా మైథునం చేస్తారు; లేదా కుష్ఠురోగి, వ్యాధిగ్రస్తుడు, వృద్ధుడు, వికలాంగుడితో కూడ. తగిన పురుషుడు లేకపోయినా వారు పంచసాయకుడైన కాముని అప్రతిహతుడిగా భావిస్తారు.

Verse 36

नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः । नांतकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना

అగ్ని కట్టెలతో ఎప్పుడూ తృప్తి చెందదు; మహాసముద్రం నదులతో తృప్తి చెందదు. అంతకుడు ప్రాణులతో తృప్తి చెందడు—అలాగే వామలోచనా స్త్రీ పురుషులతో తృప్తి చెందదు.

Verse 37

न परत्र भयादेता मर्यादां विदधुः स्त्रियः । मुक्त्वा भूपभयं चैकमथवा गुरुजं भयम्

స్త్రీలు పరలోకభయంతో ఆచారమర్యాదను స్థాపించరు; వారు కేవలం రాజదండభయంతో—లేదా గురువులు, పెద్దల పట్ల భయంతో—అటువంటి నియమసీమను ఏర్పరుస్తారు.

Verse 38

सूत उवाच । एवं तस्य वचः श्रुत्वा शांडिली ब्रह्मचारिणी । मौनव्रतधराऽप्येवं हृदि कोपं दधार सा

సూతుడు అన్నాడు—ఆ మాటలు విని బ్రహ్మచారిణి శాండిలీ, మౌనవ్రతం ధరించినప్పటికీ, హృదయంలో కోపాన్ని దాచుకుంది.

Verse 39

एतस्मिन्नंतरे तस्य पक्षिनाथस्य तत्क्षणात् । उभौ पक्षौ गतौ नाशं रुण्डाकारोऽत्र सोऽभवत्

అంతలోనే, ఆ క్షణంలోనే పక్షినాథుని రెండు రెక్కలు నశించాయి; అతడు ఇక్కడ రెక్కలేని, ధడంలా వికలుడైపోయాడు.

Verse 40

मांसपिंडमयो रौद्रः सर्वरोगविवर्जितः । अशक्तश्च तथा गन्तुं पदमात्रमपि क्वचित्

అతడు మాంసపిండంలా భయంకరంగా, అన్ని రోగాల నుండి విముక్తుడై కనిపించాడు; అయినా శక్తిహీనుడై, ఎక్కడికైనా ఒక్క అడుగైనా వేయలేకపోయాడు.