Adhyaya 72

Verse 1

। सूत उवाच । तत्रैव स्थापितं लिंगं धृतराष्ट्रेण भूभुजा । दुर्योधनेन चालोक्य सर्वपापैः प्रमुच्यते

సూతుడు పలికెను—అక్కడే భూపతి ధృతరాష్ట్రుడు లింగాన్ని స్థాపించెను; దుర్యోధనునివలె దానిని దర్శించుటచే మనిషి సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 2

ऋषय ऊचुः । कस्मिन्काले नरेन्द्रेण धृतराष्ट्रेण भूभुजा । तत्र संस्थापितं लिगं वद त्वं रौमहर्षणे

ఋషులు పలికిరి—హే రోమహర్షణా! నరేంద్రుడైన భూపతి ధృతరాష్ట్రుడు ఏ కాలమున అక్కడ లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించెను? నీవు చెప్పుము.

Verse 3

सूत उवाच । आसीद्भानुमतीनाम बलभद्रसुता पुरा । सर्वलक्षणसंपन्ना रूपौ दार्यगुणान्विता

సూతుడు పలికెను—పూర్వము బలభద్రుని కుమార్తె భానుమతీ అనే కన్య ఉండెను; ఆమె సర్వ శుభలక్షణసంపన్న, రూపవతి, ఉత్తమ గుణములతో యుక్తురాలు.

Verse 4

तां ददावथ पत्न्यर्थे धार्तराष्ट्राय धीमते । दुर्योधनाय संमन्त्र्य विष्णुना सह यादवः

అనంతరం యాదవుడు విష్ణువుతో కలిసి మంత్రించి, ఆమెను భార్యార్థముగా ధీమంతుడైన ధృతరాష్ట్రపుత్రుడు దుర్యోధనునికి ఇచ్చెను.

Verse 5

अथ नागपुरात्सर्वे भीष्म द्रोणादयश्च ये । कौरवाः प्रस्थितास्तूर्णं पुरीं द्वारवतीं प्रति

అప్పుడు నాగపురము నుండి భీష్మ ద్రోణాదులు సహా సమస్త కౌరవులు త్వరగా ద్వారవతీ పురి వైపు బయలుదేరిరి.

Verse 6

तथा पांडुसुताः पंच परिवारसमन्विताः । सौभ्रात्रं मन्यमानास्ते दुर्योधनसमन्वि ताः । जग्मुर्द्वारवतीं हृष्टाः सैन्येन महतान्विताः

అదేవిధంగా పాండువుని ఐదుగురు కుమారులు పరివారసహితులై, సోదరసౌహార్దమును భావించుచు దుర్యోధనునితో కలిసి, హర్షముతో మహాసేనతో కూడి ద్వారవతీకి వెళ్లిరి.

Verse 7

अथ क्रमेण गच्छंतस्ते सर्वे कुरुपाण्डवाः । आनर्तविषयं प्राप्ता धनधान्यसमाकुलम्

అనంతరం క్రమక్రమంగా సాగుతూ ఆ కురు–పాండవులందరూ ధనధాన్యసమృద్ధమైన ఆనర్తదేశాన్ని చేరుకున్నారు।

Verse 8

सर्वपापहरं पुण्यं यत्र तत्क्षेत्रमुत्तमम् । हाटकेश्वरदेवस्य विख्यातं भुवनत्रये

అక్కడ ఉన్నది పరమోత్తమ క్షేత్రం—పవిత్రమై సర్వపాపహరమైనది—హాటకేశ్వరదేవుని క్షేత్రంగా త్రిభువనాల్లో ప్రసిద్ధి పొందింది।

Verse 9

अथ प्राह विशुद्धात्मा वृद्धः कुरुपितामहः । धृतराष्ट्रं महीपालं सपुत्रं प्रहसन्निव

అప్పుడు విశుద్ధాత్ముడైన వృద్ధ కురు పితామహుడు, చిరునవ్వుతోనట్టుగా, కుమారునితో కూడిన రాజు ధృతరాష్ట్రునితో పలికాడు।

Verse 10

भीष्म उवाच । एतद्वत्स पुरा दृष्टं मया क्षेत्रमनुत्तमम् । हाटकेश्वरदेवस्य सर्वपातकनाशनम्

భీష్ముడు పలికెను—వత్సా, ఈ అనుత్తమ క్షేత్రాన్ని నేను పూర్వమే చూశాను; ఇది హాటకేశ్వరదేవునిదీ, సర్వపాతకనాశకమూ.

Verse 11

अत्राहं चैव नि र्मुक्तः स्त्रीहत्योद्भवपातकात् । तस्मादत्रैव राजेंद्र तिष्ठामः पंचवासरान्

ఇక్కడనే నేను స్త్రీహత్య వల్ల కలిగిన పాతకం నుండి విముక్తుడనయ్యాను; అందుచేత, ఓ రాజేంద్రా, మనం ఇక్కడే ఐదు దినాలు నిలుద్దాం.

Verse 12

येन सर्वाणि पश्यामस्तीर्थान्यायतनानि च । यान्यत्र संति पुण्यानि मुनीनां भावितात्मनाम्

యేన మేము ఇక్కడనున్న సమస్త తీర్థములను, పవిత్ర ఆయతనములను దర్శించగలమో—భావితాత్ములైన మునుల పుణ్యస్థలములు అవి।

Verse 13

अथ तद्वचनाद्राजा धृतराष्ट्रोंऽबिकासुतः । शतसंख्यैः सुतैः सार्धं कौतूहलसमन्वितः

అప్పుడు ఆ వచనాన్ని అనుసరించి అంబికాసుతుడైన రాజు ధృతరాష్ట్రుడు కుతూహలంతో నిండివుండి తన శతమంది కుమారులతో బయలుదేరెను।

Verse 14

जगाम सत्वरं तत्र यत्र तत्क्षेत्रमुत्तमम् । तपस्विगणसंकीर्णं युक्तं चैवाश्रमैः शुभैः

అతడు వేగంగా అక్కడికి వెళ్లెను; అక్కడ ఆ ఉత్తమ క్షేత్రముండెను—తపస్వుల గణాలతో నిండినది, శుభ ఆశ్రమాలతో అలంకృతమైనది।

Verse 15

ब्रह्मघोषेण महता नादितं सर्वतोदिशम् । वह्निपूजोत्थधूम्रेण कलुषीकृतपाद पम् । क्रीडामृगैश्च संकीर्णं धावद्भिर्बहुभिस्तथा

మహా బ్రహ్మఘోషంతో ఆ స్థలం అన్ని దిశలలో నాదించెను. అగ్నిపూజ నుండి లేచిన ధూమంతో భూమి/వృక్షాలు మలినమై, అనేకం పరుగెత్తే క్రీడామృగాలతో నిండియుండెను।

Verse 16

ततो निवार्य सैन्यं स्वमुपद्रवभयान्नृपः । पञ्चभिः पांडवैः सार्धं शतसंख्यैस्तथा सुतैः

అప్పుడు ఉపద్రవ భయంతో రాజు తన సైన్యాన్ని ఆపివేసి, ఐదుగురు పాండవులతో కూడి, తన శతమంది కుమారులతో సహా అక్కడ సంచరించెను।

Verse 17

भीष्मेण सोमदत्तेन बाह्लीकेन समन्वितः । द्रोणाचार्येण वीरेण तत्पुत्रेण कृपेण च

అతడు భీష్ముడు, సోమదత్తుడు, బాహ్లీకుడితో కూడి, వీరుడైన ద్రోణాచార్యుడు, ఆయన కుమారుడు మరియు కృపాచార్యుడితో కూడ సన్నిహితుడై ఉన్నాడు।

Verse 18

सौबलेन च कर्णेन तथान्यैरपि पार्थिवैः । परिवारपरित्यक्तैस्तस्मिन्क्षेत्रे चचार सः

శౌబలుడు (శకుని), కర్ణుడు మరియు ఇతర రాజులతో కూడి, తమ పరివారాన్ని విడిచి, అతడు ఆ పవిత్ర క్షేత్రంలో సంచరించాడు।

Verse 19

तेऽपि सर्वे महात्मानः क्षत्रियास्तत्र संस्थिताः । चक्रुर्धर्मक्रियाः सर्वाः श्रद्धापूतेन चेतसा

ఆ మహాత్ములైన క్షత్రియులందరూ అక్కడ నిలిచి, శ్రద్ధతో పవిత్రమైన మనస్సుతో సమస్త ధర్మక్రియలను ఆచరించారు।

Verse 20

स्नानं चक्रुर्विधानेन तीर्थेषु द्विजसत्तमाः । भ्रांत्वाभ्रांत्वा सुपुण्येषु श्रुत्वाश्रुत्वा द्विजन्मनाम्

శ్రేష్ఠ ద్విజులు విధివిధానంగా తీర్థాలలో స్నానం చేశారు; మహాపుణ్యస్థలాలలో మళ్లీ మళ్లీ సంచరిస్తూ, బ్రాహ్మణుల ఉపదేశాలను పునఃపునః శ్రవణం చేశారు।

Verse 21

दानानि च विशिष्टानि ददुरिष्टानि चापरे । दीनेभ्यः कृपणेभ्यश्च तपस्विभ्यो विशेषतः

వారు విశిష్టమైన దానాలను ఇచ్చారు; మరికొందరు గ్రహీతలకు ఇష్టమైన దానాలను కూడా సమర్పించారు—దీనులకు, దరిద్రులకు, ముఖ్యంగా తపస్వులకు।

Verse 22

चक्रुः श्राद्धक्रियाश्चान्ये पितॄनुद्दिश्य भक्तितः । पितॄणां तर्पणं चान्ये तिलमिश्र जलेन च

కొంతమంది భక్తితో పితృదేవతలను ఉద్దేశించి శ్రాద్ధక్రియలు నిర్వహించారు; మరికొందరు నువ్వుల మిశ్రమ జలంతో పితృతర్పణం కూడా సమర్పించారు।

Verse 23

अन्ये होमक्रिया भूपा जपमन्ये निरर्गलम् । स्वाध्यायमपरे शान्ताः सम्यक्छ्रद्धासमन्विताः

కొంతమంది రాజులు హోమక్రియలు చేశారు; మరికొందరు నిరంతర జపంలో నిమగ్నులయ్యారు; ఇంకొందరు శాంతస్వభావులు, సమ్యక్‌శ్రద్ధతో స్వాధ్యాయంలో లీనమయ్యారు।

Verse 24

देवतायतनान्यन्ये माहात्म्यसहितानि च । श्रुत्वा पूर्वनृपाणां च पूजयंति विशेषतः

మరికొందరు దేవతాలయాలకు సంబంధించిన మహాత్మ్యాన్ని, పూర్వ రాజుల వృత్తాంతాలను విని, ఆ ధామాలను విశేష భక్తితో పూజించారు।

Verse 25

बलिदानैः सुवस्त्रैश्च गन्धपुष्पोपलेपनैः । मार्जनैध्वजदानैश्च तथा प्रेक्षणकैः शुभैः

బలిదానాలు, ఉత్తమ వస్త్రాలు, సుగంధ లేపనాలు మరియు పుష్పాలతో; మార్జన శుద్ధి, ధ్వజదానం, అలాగే శుభ ప్రേക്ഷణోత్సవాలతో—

Verse 26

मंडनैः पुष्पमालाभिः समंताद्द्विजसत्तमाः । हस्त्यश्वरथदानैश्च गोर्भिर्वस्त्रैश्च कांचनैः । कृतार्था ब्राह्मणाः सर्वे कृतास्तै स्तत्र भक्तितः

హే ద్విజశ్రేష్ఠా! చుట్టూ అలంకారాలు, పుష్పమాలలతో వారికి సత్కారం జరిగింది. ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, గోవులు, వస్త్రాలు, స్వర్ణదానాలతో అక్కడ సమస్త బ్రాహ్మణులు తృప్తి పొంది కృతార్థులయ్యారు—ఇది భక్తితోనే చేయబడింది।

Verse 27

एवं स्नात्वा तथाऽभ्यर्च्य देवान्विप्रान्नृपोत्तमाः । धृतराष्ट्रसमायुक्ता जग्मुः स्वशिबिरं ततः

ఇలా స్నానం చేసి, విధివిధానంగా దేవతలను ఆరాధించి, బ్రాహ్మణులను సత్కరించిన ఆ ఉత్తమ రాజులు ధృతరాష్ట్రునితో కలిసి తరువాత తమ శిబిరానికి వెళ్లారు।

Verse 28

शंसन्तो विस्मया विष्टास्तीर्थान्यायतनानि च । तस्मिन्क्षेत्रे द्विजांश्चैव तापसान्संशितव्रतान्

విస్మయంతో నిండిపోయి వారు తీర్థాలను, పవిత్ర ఆలయస్థానాలను ప్రశంసించారు; అలాగే ఆ క్షేత్రంలో బ్రాహ్మణులను మరియు నియమవ్రతాలతో ఉన్న తపస్వులను కూడా స్తుతించారు।