Adhyaya 69

Verse 2

। सूत उवाच । ततो निःक्षत्रिये लोके क्षत्त्रिण्यो वंशकारणात् । क्षेत्रजान्ब्राह्मणेभ्यश्च सुषुवुस्तनया न्वरान् । ते वृद्धिं च समासाद्य क्षेत्रजाः क्षत्रियोपमाः । जगृहुर्मेदिनीं वीर्यात्संनिरस्य द्विजोत्तमान्

సూతుడు చెప్పెను—ఆపై లోకం క్షత్రియుల్లేకుండా ఉన్నప్పుడు, వంశరక్షణార్థం క్షత్రియ స్త్రీలు బ్రాహ్మణుల ద్వారా ‘క్షేత్రజ’ సంతానంగా ఉత్తమ కుమారులను కనారు. వారు పెరిగి, క్షేత్రజులైనా క్షత్రియసమాన పరాక్రములు గలవారై, శ్రేష్ఠ ద్విజులను తొలగించి బలంతో భూమిని ఆక్రమించారు.

Verse 3

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे परिभूतिपदं गताः । प्रोचुर्भार्गवमभ्येत्य दुःखेन महतान्विताः

అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులందరూ అవమానస్థితికి చేరి, మహా దుఃఖంతో నిండిపోయి, భార్గవుడు (రాముడు) వద్దకు వెళ్లి ఇలా పలికారు.

Verse 5

रामराम महाबाहो या त्वया वसुधा च नः । वाजिमेधे मखे दत्ता क्षत्रियैः सा हता बलात् । तस्मान्नो देहि तां भूयो हत्वा तान्क्षत्रियाधमान् । कुरु श्रेयोऽभिवृद्धिं तां यद्यस्ति तव पौरुषम्

ఓ రామా, మహాబాహో! అశ్వమేధ యాగంలో నీవు మాకు ఇచ్చిన భూమిని క్షత్రియులు బలవంతంగా అపహరించారు. కాబట్టి ఆ నీచ క్షత్రియులను సంహరించి ఆ భూమిని మాకు మళ్లీ ప్రసాదించు. నీ పరాక్రమం నిజమైతే మా శ్రేయస్సును, పునఃస్థాపనను కలిగించు.

Verse 6

ततो रामः क्रुधाविष्टो भूयस्तैः शवरैः सह । पुलिन्दैर्मेदकैश्चैव क्षत्रियांताय निर्ययौ

అప్పుడు క్రోధావేశంతో రాముడు ఆ శబరులతో కలిసి మళ్లీ బయలుదేరాడు; పులిందులు, మేదకులు కూడా తోడుగా ఉండగా క్షత్రియుల వినాశనార్థం ప్రయాణించాడు.

Verse 7

तत्रैव क्षत्रियान्हत्वा रक्तमादाय तद्बहु । तां गर्तां पूरयामास चकार पितृतर्पणम्

అక్కడే క్షత్రియులను సంహరించి వారి రక్తాన్ని విస్తారంగా తీసుకొని ఆ గర్తను నింపి, పితృదేవతలకు తర్పణం చేశాడు.

Verse 8

प्रददौ ब्राह्मणेभ्यश्च वाजिमेधे धरां पुनः । तैश्च निर्वासितस्तत्र जगामोदधिसंनिधौ

అశ్వమేధ సందర్భంలో అతడు భూమిని మళ్లీ బ్రాహ్మణులకు దానమిచ్చాడు; కానీ వారిచేతనే అక్కడి నుంచి నిర్బంధితుడై సముద్ర సమీపానికి వెళ్లాడు.

Verse 9

एवं तेन कृता पृथ्वी सर्वक्षत्त्रविवर्जिता । त्रिःसप्तवारं विप्रेंद्रा द्विजेभ्यश्च निवेदिता

ఈ విధంగా అతడు భూమిని సమస్త క్షత్రియుల నుండి శూన్యంగా చేశాడు; ఓ విప్రశ్రేష్ఠా, దానిని ఇరవై ఒక్కసార్లు ద్విజులకు పునఃపునః సమర్పించాడు.

Verse 10

तर्पिताः पितरश्चैव रुधिरेण महात्मना । प्रतिज्ञा पालिता तस्माद्विकोपश्च बभूव सः

మహాత్ముడు తన రుధిరంతో పితృదేవతలను తర్పించాడు; అందువల్ల అతని ప్రతిజ్ఞ నెరవేరి, అనంతరం అతని ఘోర కోపం శాంతించింది।

Verse 11

एकविंशतिमे प्राप्ते ततश्च पितृतर्पणे । अशरीराऽभवद्वाणी खस्था पितृसमुद्भवा

ఇరవై ఒకటవ రోజు వచ్చినప్పుడు, అతడు పితృతర్పణంలో నిమగ్నుడై ఉండగా, ఆకాశం నుండి పితృసముద్భవమైన ఒక అశరీర వాణి వినిపించింది।

Verse 12

रामराम महाभाग त्यजैतत्कर्म गर्हितम् । वयं ते तुष्टिमापन्नाः स्ववाक्यपरिपाल नात्

“రామ రామ, మహాభాగుడా! ఈ గర్హిత కర్మను విడిచిపెట్టు. నీవు నీ వాక్యాన్ని నిలబెట్టుకున్నావు; అందుచేత మేము తృప్తులమయ్యాము।”

Verse 13

यत्त्वया विहितं कर्म नैतदन्यः करिष्यति । न कृतं केनचित्पूर्वं पितृवैरसमुद्भवम्

“నీవు చేపట్టిన ఈ కార్యాన్ని మరెవ్వరూ చేయరు; పితృవైరమునుండి పుట్టిన ఇలాంటి కార్యం పూర్వం ఎవ్వరూ చేయలేదు।”

Verse 14

तस्मात्तुष्टा वयं वत्स दास्यामश्चित्त वांछितम् । प्रार्थयस्व द्रुतं तस्माद्दुर्लभं त्रिदशैरपि

“కాబట్టి, వత్సా! మేము ప్రసన్నులమయ్యాము; నీ హృదయం కోరినదాన్ని ఇస్తాము. త్వరగా వరం కోరుకో—దేవతలకైనా దుర్లభమైనదాన్ని।”

Verse 15

राम उवाच । पितरो यदि तुष्टा मे यच्छंति यदि वांछितम् । तस्मात्तीर्थमिदं पुण्यं मन्नाम्ना लोकविश्रुतम् । रक्तदोषविनिर्मुक्तं सेवितं वरतापसैः

రాముడు పలికెను—నా పితృదేవతలు తృప్తిపడి నాకు కావలసినదాన్ని ప్రసాదిస్తే, ఈ పుణ్య తీర్థం నా నామంతో లోకంలో ప్రసిద్ధి పొందుగాక; ఇది రక్తదోషరహితమై, ఉత్తమ తపస్వులచే సేవింపబడుగాక।

Verse 16

पितर ऊचुः । पितृतर्पणजा गर्ता त्वया येयं विनिर्मिता । रामह्रद इति ख्यातिं प्रयास्यति जगत्त्रये

పితృదేవతలు పలికిరి—పితృతర్పణం వల్ల ఏర్పడిన ఈ గర్తను నీవు నిర్మించితివి; ఇది మూడు లోకాలలో ‘రామహ్రద’ అనే ఖ్యాతిని పొందును।

Verse 17

यत्र भक्तियुता लोकास्तर्पयिष्यंति वै पितॄन् । तेऽश्वमेधफलं प्राप्य प्रयास्यंति परां गतिम्

ఆ స్థలంలో భక్తిశ్రద్ధలతో జనులు పితృదేవతలను తర్పింపజేస్తారు; వారు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందీ పరమగతిని చేరుదురు।

Verse 18

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मासि भाद्रपदे नरः । करिष्यति च यः श्राद्धं भक्त्या शस्त्रहतस्य च

భాద్రపద మాసం కృష్ణపక్ష చతుర్దశినాడు ఎవడు భక్తితో శ్రాద్ధం చేయునో—అస్త్రహతునికైనా—

Verse 19

अपि प्रेतत्वमापन्नं नरके वा समाश्रितम् । उद्धरिष्यति स प्रेतमपि पापसमन्वितम्

ఆ మృతుడు ప్రేతత్వాన్ని పొందినవాడైనా లేదా నరకంలో ఆశ్రయించినవాడైనా, అతడు పాపభారంతో ఉన్న ప్రేతునికైనా उद्धరించును।

Verse 20

सूत उवाच । एवमुक्त्वा तु रामं ते विरेमुस्तदनंतरम् । रामोऽपि च तपस्तेपे तत्रैव क्रोधवर्जितः

సూతుడు పలికెను—ఇలా రామునితో చెప్పి వారు విరమించి అనంతరం వెళ్లిపోయిరి. రాముడును అక్కడే క్రోధరహితుడై తపస్సు చేసెను.

Verse 21

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र शस्त्रहतस्य च । तस्मिन्दिने प्रकर्तव्यं श्राद्धं श्रद्धासमन्वितैः

కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో, అక్కడ శస్త్రహతుడికైనా, ఆ దినమునే శ్రద్ధతో శ్రాద్ధం చేయవలెను.

Verse 22

उपसर्ग मृतानां च सर्पाग्निविषबन्धनैः । तत्र मुक्तिप्रदं श्राद्धं दिने तस्मिन्नुदाहृतम्

అలాగే ఉపద్రవములవలన—సర్పం, అగ్ని, విషం లేదా బంధనం చేత—మరణించినవారికీ, ఆ దినమున అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం ముక్తిప్రదమని ప్రకటించబడింది.

Verse 23

यः पितॄंस्तर्पयेत्तत्र प्रेतपक्षे जलैरपि । स तेषामनृणो भूत्वा पितृलोके महीयते

ప్రేత/పితృపక్షమున అక్కడ కేవలం జలంతోనైనా పితృదేవతలకు తర్పణం చేయువాడు, వారి ఋణం తీర్చుకొని పితృలోకమున గౌరవింపబడును.

Verse 24

एतद्वः सर्वमाख्यातं रामह्रदसमुद्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

హే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, రామహ్రదమునకు సంబంధించిన ఈ సమస్త మహాత్మ్యమును నేను మీకు వివరించితిని; ఇది సర్వపాపనాశకము.

Verse 25

श्राद्धकाले नरो भक्त्या यश्चैतत्पठति स्वयम् । स गयाश्राद्धजं कृत्स्नं फलमाप्नोत्यसंशयम्

శ్రాద్ధకాలంలో భక్తితో ఎవడు దీనిని స్వయంగా పఠిస్తాడో, అతడు నిస్సందేహంగా గయాశ్రాద్ధజన్యమైన సంపూర్ణ పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 26

पर्वकाले ऽथवा प्राप्ते पठेद्ब्राह्मणसंनिधौ । पितृमेधस्य यज्ञस्य स फलं लभते ऽखिलम्

పర్వకాలంలో గానీ, శుభసమయం వచ్చినపుడు గానీ, బ్రాహ్మణుల సన్నిధిలో ఎవడు దీనిని పఠిస్తాడో, అతడు పితృమేధ యజ్ఞపు సంపూర్ణ ఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 27

शृणुयाद्वापि यो भक्त्या कीर्त्यमानमिदं नरः । सौत्रामणौ कृते कृत्स्नं फलमाप्नोत्यसंशयम्

భక్తితో ఎవడు దీనిని కీర్తించబడుతుండగా కేవలం వింటాడో, అతడూ నిస్సందేహంగా సౌత్రామణీ కర్మ చేసినట్లే సంపూర్ణ ఫలాన్ని పొందుతాడు।