Adhyaya 61

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । शर्मिष्ठातीर्थमित्युक्तं त्वया यच्च महामते । कथं जातं महाभाग किंप्रभावं तु तद्वद

ఋషులు పలికిరి—హే మహామతీ, మీరు ‘శర్మిష్ఠా తీర్థము’ అని పేర్కొన్నది ఎలా జన్మించెను? హే మహాభాగ, దాని ప్రభావము ఏమిటి? దయచేసి వివరించుము.

Verse 2

सूत उवाच । आसीद्राजा वृकोनाम सोमवंश समुद्भवः । ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च सर्वलोकहिते रतः

సూతుడు పలికెను—సోమవంశసంభవుడైన వృకనామ రాజు ఒకడు ఉండెను. అతడు బ్రాహ్మణభక్తుడు, శరణాగతరక్షకుడు, సర్వలోకహితమున నిత్యము రతుడై యుండెను.

Verse 3

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । सर्वलक्षणसंपन्ना पतिव्रतपरायणा

అతనికి భార్య సాధ్వీగా ఉండెను; ప్రాణాలకన్నా అధికంగా ప్రియమైనది. ఆమె సర్వశుభలక్షణసంపన్నురాలు, పతివ్రతధర్మమున పరాయణురాలు.

Verse 4

अथ तस्यां समुत्पन्ना प्राप्ते वयसि पश्चिमे । कन्यका दिवसे प्राप्ते सर्वशास्त्रविगर्हिते

ఆపై ఆమె పశ్చిమ వయస్సుకు చేరినప్పుడు ఆమెకు ఒక కన్య జన్మించింది—సర్వశాస్త్రాలచే నిందితమని చెప్పబడిన దినమున.

Verse 5

तत आनीय विप्रान्स ज्योतिर्ज्ञानविचक्षणान् । पप्रच्छ कीदृशी कन्या ममेयं संभविष्यति

అప్పుడు అతడు జ్యోతిష్జ్ఞానమున నిపుణులైన బ్రాహ్మణులను పిలిపించి అడిగెను—“నా ఈ కన్య ఏ విధమైనదై యుండును?”

Verse 6

ब्राह्मणा ऊचुः । या कन्या प्राप्नुयाज्जन्म चित्रासंस्थे दिवाकरे । चंद्रे वापि चतुर्दश्यां सा भवेद्विषकन्यका

బ్రాహ్మణులు పలికిరి—“సూర్యుడు చిత్రా నక్షత్రమున ఉన్నప్పుడు, లేదా చంద్రుడు చతుర్దశీ తిథిలో ఉన్నప్పుడు జన్మించిన కన్య ‘విషకన్య’గా ప్రసిద్ధి చెందును.”

Verse 7

यस्तस्याः प्रतिगृह्णाति पाणिं पार्थिवसत्तम । षण्मासाभ्यंतरे मृत्युं स प्राप्नोति नरो ध्रुवम्

హే రాజశ్రేష్ఠా! ఎవడు ఆమె చేతిని వివాహార్థం స్వీకరిస్తాడో, వాడు నిశ్చయంగా ఆరు నెలల లోపే మరణాన్ని పొందుతాడు.

Verse 8

यस्मिन्सा जायते हर्म्ये षण्मासाभ्यंतरे च तत् । करोति विभवैर्हीनं धनदस्याप्यसंशयम्

ఆమె ఏ మహాలయంలో జన్మిస్తుందో, ఆ మహాలయాన్ని ఆమె ఆరు నెలల లోపే వైభవహీనంగా చేస్తుంది; అది కుబేరునిదైనా సందేహం లేదు.

Verse 9

सेयं तव सुता राजन्यथोक्ता विष कन्यका । पैतृकं श्वाशुरीयं च हनिष्यति गृहद्वयम्

హే రాజా! నీ ఈ కుమార్తె చెప్పినట్లే విషకన్య; ఆమె పితృగృహం మరియు శ్వశురగృహం—ఈ రెండు గృహాలను నాశనం చేస్తుంది.

Verse 10

तस्मादिमां परित्यज्य सुखी भव नराधिप । श्रद्दधासि वचोऽस्माकं हित मुक्तं यदि प्रभो

కాబట్టి, హే నరాధిపా! ఆమెను విడిచిపెట్టి సుఖంగా ఉండు; హే ప్రభూ, నీ హితార్థంగా చెప్పిన మా వాక్యాలపై నీవు శ్రద్ధ ఉంచితే.

Verse 11

राजोवाच । त्यक्ष्यामि यदि नामैतां धारयिष्यामि वा गृहे । अन्यदेहोद्भवं कर्म फलिष्यति तथापि मे

రాజు అన్నాడు—నేను ఆమెను విడిచిపెట్టినా లేదా ఇంట్లో ఉంచుకున్నా, అయినా ఇతర దేహంలో (పూర్వజన్మంలో) పుట్టిన నా కర్మ నాకు ఫలిస్తుంది.

Verse 12

शुभं वा यदि वा पापं न तु शक्यं प्ररक्षितुम् । तस्मात्कर्म पुरस्कृत्य नैव त्यक्ष्यामि कन्यकाम्

శుభమో పాపమో—దానిని నిజంగా నివారించలేం. కనుక కర్మను ముందుంచి నేను ఈ కన్యను విడువను.

Verse 13

येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः । तेनतेनैव भूयः स प्राप्नोति सकलं फलम्

ఏ ఏ శరీరంతో ఎవడు ఏ ఏ కర్మ చేస్తాడో, అదే శరీరంతోనే అతడు మళ్లీ ఆ కర్మఫలాన్ని సంపూర్ణంగా తప్పక పొందుతాడు.

Verse 14

यस्यां यस्यामवस्थायां क्रियतेऽत्र शुभाशुभम् । तस्यां तस्यां ध्रुवं तस्य फलं तद्भुज्यते नरैः

ఇక్కడ ఏ ఏ స్థితిలో మనిషి శుభమో అశుభమో చేస్తాడో, ఆ ఆ స్థితిలోనే దాని ఫలాన్ని మనుష్యులు నిశ్చయంగా అనుభవిస్తారు.

Verse 15

न नश्यति पुराकर्म कृतं सर्वेंद्रियैरिह । अकृतं जायते नैव तस्मान्नास्ति भयं मम

పూర్వకర్మ నశించదు; ఇక్కడ అన్ని ఇంద్రియాలతో చేసిన కర్మలు ఎప్పటికీ చెరిగిపోవు. చేయనిది పుట్టదు; అందుకే నాకు భయం లేదు.

Verse 16

आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च । पञ्चैतानि हि सृज्यन्ते गर्भस्थस्यैव देहिनः

ఆయువు, కర్మ, ధనం, విద్య, మరణం—ఈ ఐదూ దేహి గర్భస్థుడై ఉన్నప్పుడే నిజంగా నిర్మితమవుతాయి.

Verse 17

यथा वृक्षेषु वल्लीषु कुसुमानि फलानि च । स्वकालं नातिवर्तंते तद्वत्कर्म पुराकृतम्

చెట్లు, తీగలపై పూలు ఫలాలు తమ తమ కాలంలోనే పక్వమవుతాయి, కాలాన్ని మించవు; అలాగే పూర్వకృత కర్మ కూడా తన కాలంలోనే ఫలిస్తుంది।

Verse 18

येनैव यद्यथा पूर्वं कृतं कर्म शुभाशुभम् । स एव तत्तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मनः

ఎవడు ఏ విధంగా పూర్వం శుభాశుభ కర్మ చేశాడో, అతడే అదే విధంగా దాని ఫలాన్ని అనుభవిస్తాడు—తనకే నిత్యంగా విధించబడినట్లుగా।

Verse 19

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् । तथैवं कोटिमध्यस्थं कर्तारं कर्म विन्दति

వేల ఆవుల మధ్య దూడ తన తల్లినే కనుగొనునట్లు, అలాగే కర్మ కూడా కోట్ల మధ్య నిలిచిన కర్తను వెతికి పట్టుకుంటుంది।

Verse 20

अन्यदेहकृतं कर्म न कश्चित्पुरुषो भुवि । बलेन प्रज्ञया वापि समर्थः कर्तुमन्यथा

ఇతర దేహంలో (ఇతర జన్మలో) చేసిన కర్మను భూమిపై ఎవ్వరూ బలంతో గానీ బుద్ధితో గానీ మార్చలేరు।

Verse 21

अन्यथा शास्त्रगर्भिण्या धिया धीरो महीयते । स्वामिवत्प्राक्कृतं कर्म विदधाति तदन्यथा

అయినా శాస్త్రగర్భితమైన బుద్ధి కల ధీరుడు మహిమింపబడతాడు; ఎందుకంటే అతడు స్వామివలె పూర్వకృత కర్మ ప్రవృత్తిని నియంత్రించి దానిని మరొక దిశగా మళ్లించగలడు।

Verse 22

स्वकृतान्युपतिष्ठंति सुखदुःखानि देहिनाम् । हेतुभूतो हि यस्तेषां सोऽहंकारेण बध्यते

దేహధారులకు సుఖదుఃఖాలు తమ స్వకృత కర్మల నుంచే కలుగుతాయి. ‘నేనే కర్తను’ అనే అహంకారంతో కారణమని భావించువాడు అహంకారబంధంలో బద్ధుడవుతాడు.

Verse 23

सुशीघ्रमभिधावन्तं निजं कर्मानुधावति । शेते सह शयानेन तिष्ठन्तमनुतिष्ठति

మనిషి ఎంత వేగంగా పరుగెత్తినా అతని స్వకర్మ అతని వెంటనే అతి శీఘ్రంగా అనుసరిస్తుంది. అతడు పడుకుంటే అది కూడా తోడు పడుకుంటుంది; అతడు నిలబడితే అది కూడా పక్కనే నిలుస్తుంది.

Verse 25

येन यत्रोपभोक्तव्यं सुखं वा दुःखमेव वा । नरः स बद्धो रज्ज्वेव बलात्तत्रैव नीयते

ఏ కర్మవల్ల ఎక్కడ సుఖమో దుఃఖమో అనుభవించవలసి ఉంటుందో, ఆ మనిషి తాడుతో కట్టబడినవాడిలా బద్ధుడై బలవంతంగా అదే చోటుకు తీసుకుపోబడతాడు.

Verse 26

प्रमाणं कर्मभूतानां सुखदुःखोपपादने । सावधानतया यच्च जाग्रतां स्वपतामपि

సుఖదుఃఖాల ఉత్పత్తిలో కర్మమే ప్రమాణం, నిర్ణాయకం. అది అప్రమత్తమైన అచ్యుత నియమంతో—మనిషి మేల్కొన్నా, నిద్రించినా—కార్యమవుతూనే ఉంటుంది.

Verse 27

तैलक्षये यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति । कर्मक्षये तथा जंतुर्निर्वाणमधिगच्छति

నూనె క్షయమైతే దీపం ఆరిపోయి నిర్వాణాన్ని పొందినట్లే, కర్మక్షయం కలిగినప్పుడు జీవుడు కూడా నిర్వాణాన్ని పొందుతాడు.

Verse 28

न मन्त्रा न तपो दानं न तीर्थं न च संयमः । समर्था रक्षितुं जंतुं पीडितं पूर्वकर्मभिः

మంత్రాలు కాదు, తపస్సు కాదు, దానం కాదు, తీర్థసేవ కాదు, సంయమం కూడా కాదు—పూర్వకర్మలచే పీడితుడైన జీవిని రక్షించగలవు కావు।

Verse 29

यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम् । तथा कर्म च कर्ता च नात्र कार्या विचारणा

ఎలా నీడ మరియు ఎండ నిత్యం పరస్పరం అనుబంధంగా ఉంటాయో, అలాగే కర్మ మరియు కర్త కూడా; ఇందులో మరింత విచారణ అవసరం లేదు।

Verse 30

अन्नपानानि जीर्यंति यत्र भक्ष्यं च भक्षितम् । तस्मिन्नेवोदरे गर्भः कथं नाम न जीर्यति

ఏ కడుపులో అన్నపానాలు, తినబడిన పదార్థాలు జీర్ణమవుతాయో, అదే కడుపులో గర్భం ఎలా జీర్ణం కాకుండా ఉంటుంది?

Verse 31

तस्मात्कर्मकृतं सर्वं देहिनामत्र जायते । शुभं वा यदि वा पापमिति मे निश्चयः सदा

కాబట్టి దేహధారులకు ఇక్కడ కలిగేదంతా కర్మఫలమే—శుభమో పాపమో; ఇదే నా నిత్య నిశ్చయం।

Verse 32

अरक्षितं तिष्ठति दैवरक्षितं सुरक्षितं दैवहतं विनश्यति । जीवत्यनाथोऽपि वने विसर्जितः कृतप्रयत्नोऽपि गृहे न जीवति

రక్షణలేనిదీ దైవరక్షణ ఉంటే నిలుస్తుంది; బాగా రక్షించబడినదీ దైవాఘాతంతో నశిస్తుంది। అడవిలో వదిలిన అనాథుడూ జీవిస్తాడు; ఇంట్లో ఎంతో ప్రయత్నించినవాడూ జీవించకపోవచ్చు।

Verse 61

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विषकन्यकोत्पत्तिवर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండమున శ్రీహాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యాంతర్గతమైన “విషకన్యోత్పత్తి వర్ణనము” అను ఏకషష్టితమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।