Adhyaya 58

Verse 1

। सूत उवाच । एवं संस्थाप्य गांगेयः पुण्यं देवचतुष्टयम् । ततः संस्थापयामास गंगां त्रिपथगामिनीम्

సూతుడు పలికెను—ఈ విధంగా గాంగేయుడు (భీష్ముడు) పుణ్యమైన నాలుగు దేవతల సమూహాన్ని స్థాపించి, అనంతరం త్రిపథగామినీ గంగను స్థాపించాడు।

Verse 2

कूपिकायां महाभाग शिवलिंगस्य पूर्वतः । ततः प्रोवाच तान्हृष्टः संपूज्य द्विजसत्तमान्

ఓ మహాభాగా! శివలింగానికి తూర్పున ఉన్న ఆ చిన్న కూపిక వద్ద, ఉత్తమ ద్విజులను విధిగా సంపూజించి హర్షంతో వారితో ఇలా పలికెను।

Verse 3

अस्यां यः पुरुषः स्नानं कृत्वा मां वीक्षयिष्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोकं प्रयास्यति

ఈ తీర్థంలో ఎవడు స్నానం చేసి అనంతరం నా దర్శనం చేస్తాడో, అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై శివలోకాన్ని పొందును।

Verse 4

करिष्यति तथा यस्तु शपथं चात्र मानवः । असत्यं यास्यति क्षिप्रं स यमस्य गृहं प्रति

కాని ఇక్కడ శపథం చేసి అసత్యం పలికే మనిషి, త్వరగా యముని గృహానికి చేరును।

Verse 5

एवमुक्त्वा महाभागो भीष्मः कुरुपितामहः । जगाम स्वपुरं तस्माद्धर्षेण महता वृतः

ఇలా పలికి మహాభాగుడు కురుపితామహుడు భీష్ముడు, మహా హర్షంతో నిండిపోయి ఆ స్థలంనుండి తన నగరానికి వెళ్లెను।

Verse 6

सूत उवाच । तत्रासीच्छूद्रसंभूतः पौंड्रकोनाम नामतः । बालभावे समं मित्रैः स क्रीडति दिवानिशम्

సూతుడు పలికెను—అక్కడ శూద్రకులంలో జన్మించిన ‘పౌండ్రక’ అనే వ్యక్తి ఉండెను; బాల్యంలో అతడు మిత్రులతో కలిసి దివానిశలు ఆడుచుండెను।

Verse 7

हास्यभावाच्च मित्रस्य पुस्तकं तेन चोरितम् । मित्रैः पृष्टः पौण्ड्रकः स प्राह नैव मया हृतम्

ఆటపాటల హాస్యభావంతో అతడు తన మిత్రుని పుస్తకాన్ని దొంగిలించాడు. మిత్రులు అడిగితే పౌండ్రకుడు—“నేను అసలు తీసుకోలేదు” అని చెప్పాడు.

Verse 8

पुस्तकं चैव युष्माकं चिन्तनीयं सदैव तत् । भवद्भिर्यत्नमास्थाय दृश्यतां क्वापि पुस्तकम्

“ఆ పుస్తకం మీదే; దాని గురించి ఎల్లప్పుడూ ఆలోచించాలి. మీరు శ్రమపడి ప్రయత్నించి ఎక్కడైనా ఆ పుస్తకాన్ని వెతికి చూడండి.”

Verse 9

कृताश्च शपथास्तत्र स्नात्वा भागीरथीजले । अदुष्टचेतसा तेन दत्तं तत्पुस्तकं हृतम्

అక్కడ భాగీరథీ జలంలో స్నానం చేసి ప్రమాణాలు చేశారు; మరియు నిర్దోషమనస్కుడని భావించిన అతడే దొంగిలించిన పుస్తకాన్ని ధర్మదానంలా చేసి అప్పగించాడు.

Verse 10

पुनश्च रुचिरं हास्यं कृत्वा तेन समं बहु । अथासावभवत्कुष्ठी तत्क्षणादेव गर्हितः

మళ్లీ అతనితో కలిసి ఎంతో రుచికరమైన హాస్యవినోదం చేసిన తరువాత, అతడు ఆ క్షణమే కుష్ఠురోగంతో బాధితుడై నిందకు పాత్రయ్యాడు.

Verse 11

स त्यक्तो बांधवैः सर्वैः कलत्रैरपि वल्लभैः । ततो वैराग्यमापन्नो भृगुपातं पपात सः

అతని బంధువులందరూ, ప్రియమైన భార్య/భార్యలూ కూడా, అతన్ని విడిచిపెట్టారు. అప్పుడు అతడు వైరాగ్యాన్ని పొందీ భృగుపాత తీర్థానికి వెళ్లాడు.

Verse 12

जातश्च तत्प्रभावेन कुष्ठेन परिवर्जितः । शास्त्रचौर्यकृताद्दोषान्मूकरूपः स हास्यकृत्

ఆ తీర్థప్రభావంతో అతడు కుష్ఠరోగం నుండి విముక్తుడయ్యాడు. అయితే శాస్త్రచౌర్యదోషం వల్ల ఆ హాస్యకర్త మూకరూపుడయ్యాడు.

Verse 13

न कार्यः शपथस्तस्मात्तस्याग्रेऽपि लघुर्द्विजाः । अपि हास्योपचारेण आत्मनः सुखमिच्छता

కాబట్టి, ఓ ద్విజులారా, అతని సమక్షంలో కూడా ప్రమాణాన్ని తేలికగా చేయరాదు. తన శ్రేయస్సు కోరువాడు హాస్యోపచారంతో కూడ ఇలాంటి ప్రవర్తనను వదలాలి.

Verse 58

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शिवगंगामाहात्म्यवर्णनंनाम अष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలోని హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘శివగంగామాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే అష్టపంచాశత్తమ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.