Adhyaya 277

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कि नामानो द्विजास्ते च वाराणस्याः समागताः । एकादशप्रकारोऽसौ येषां रुद्रः प्रभक्तितः । तत्संज्ञाश्च समाचक्ष्व विस्तरेण महामुने

ఋషులు పలికిరి—వారణాసిలో సమాగతమైన ఆ ద్విజుల పేర్లు ఏమేమి? రుద్రునితో ఏకాదశ విధాల సంబంధమున్న వారి సంజ్ఞలను, ఓ మహామునీ, విస్తారంగా చెప్పుము।

Verse 2

सूत उवाच । एकस्तेषां मृगव्याधो विख्यातो भुवनत्रये । द्वितीयः सर्वसंज्ञश्च निंदितश्च तृतीयकः

సూతుడు పలికెను—వారిలో ఒకడు ‘మృగవ్యాధ’ అని త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధుడు; రెండవడు ‘సర్వసంజ్ఞ’ అని, మూడవడు ‘నిందిత’ అని ప్రసిద్ధి పొందినవాడు।

Verse 3

महायशाश्चतुर्थस्तु कथ्यते मुनिसत्तमाः । अजैकपाद इत्युक्तः पंचमो मुनि सत्तमाः

హే మునిశ్రేష్ఠులారా, నాల్గవవాడు ‘మహాయశా’ అని చెప్పబడెను. ఐదవవాడు, హే మునివరా, ‘అజైకపాద’ అని పిలువబడెను.

Verse 4

अहिर्बुध्न्यस्तथा षष्ठः पिनाकी सप्तमस्तथा । परं तपस्तथान्यस्तु दहनो नवमस्तथा

ఆరవవాడు ‘అహిర్బుధ్న్య’, ఏడవవాడు ‘పినాకీ’. మరొకడు ‘పరంతప’ అని, తొమ్మిదవాడు ‘దహన’ అని చెప్పబడెను.

Verse 5

ईश्वरो दशमः प्रोक्तः कपाली चांति मस्तथा । तेषामेतानि नामानि स्थितान्येव हि यानि च । रुद्राणामपि तान्येव विहितानि हरेण तु

పదవవాడు ‘ఈశ్వర’ అని ప్రకటించబడెను; చివరివాడు ‘కపాలీ’ కూడా. ఇవే వారి స్థిరమైన నామాలు; రుద్రుల నామాలనూ హరియే విధిగా నియమించెను.

Verse 6

ऋषय ऊचुः । कानि दानानि शस्यानि तदर्थं वद नो द्रुतम् । जपश्चैव पुरा प्रोक्तस्त्वया कार्यो यथैव च

ఋషులు పలికిరి— ఆ ప్రయోజనార్థం ఏ ఏ దానాలు శ్రేష్ఠమో మాకు త్వరగా చెప్పండి. అలాగే మీరు పూర్వం చెప్పినట్లుగా ఏ జపం, ఏ విధంగా చేయాలో కూడా వివరించండి.

Verse 7

सूत उवाच । तदुद्दिश्य प्रदातव्यमेकैकस्य पृथक्पृथक् । प्रत्यक्षाश्च महाभाग दातव्या धेनवः क्रमात्

సూతుడు పలికెను— వారిని ఉద్దేశించి ఒక్కొక్కరికి వేరువేరుగా అర్పణ చేయవలెను. హే మహాభాగ, క్రమానుసారంగా ప్రత్యక్ష (నిజమైన) ధేనువులను కూడా దానమివ్వవలెను.

Verse 8

मृगव्याधाय प्रत्यक्षा गौर्देया च गुडोद्भवा । कपालिने प्रदातव्या नवनीतसमुद्भवा

మృగవ్యాధునికి గుడుతో సంబంధమైన ప్రత్యక్ష గోవును దానం చేయవలెను; కపాలికి (శివునికి) నవనీతసంబంధ గోవును సమర్పించవలెను।

Verse 9

अजपादाय चाज्योत्था अहिर्बुध्न्याय हेमजा । पिनाकिने प्रदातव्या धेनुर्लवणसम्भवा

అజపాదునికి ఆజ్యోద్భవ (నెయ్యి-సంబంధ) ధేనువును దానం చేయవలెను; అహిర్బుధ్న్యునికి హేమజ (సువర్ణ-సంబంధ) ధేనువు; పినాకికి (పినాకధారి శివునికి) లవణసంభవ ధేనువును అర్పించవలెను।

Verse 10

परंतपाय विप्रेन्द्रास्तथैव रसस म्भवा । अन्नजा दहनायोक्ता ईश्वराय जलोद्भवा

హే విప్రేంద్రులారా, పరంతపునికి రససంభవ ధేనువును దానం చేయవలెను; దహనునికి అన్నజ ధేనువు విధించబడింది; ఈశ్వరునికి జలోద్భవ ధేనువును సమర్పించవలెను।

Verse 11

एता ददाति यो विप्रा एतेषां च महात्मनाम् । चक्रवर्ती भवेन्नूनमेतदाह पितामहः

హే బ్రాహ్మణులారా, ఈ మహాత్ములకు ఈ దానాలను ఎవడు ఇస్తాడో, అతడు నిశ్చయంగా చక్రవర్తి అవుతాడు—ఇట్లు పితామహుడు (బ్రహ్మ) ప్రకటించాడు।

Verse 12

अन्यत्रापि प्रदत्ताश्च किं पुनर्भवसंनिधौ । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन एता देयाः प्रयत्नतः

ఇవి ఇతరత్ర ఇచ్చినప్పటికీ ఫలిస్తాయి; భవుడు (శివుడు) సన్నిధిలో అయితే మరింతగా ఫలిస్తాయి. కనుక సమస్త ప్రయత్నంతో వీటిని భక్తితో తప్పక దానం చేయవలెను।

Verse 13

धेनवो यो न शक्तः स्यादेका देया प्रयत्नतः । सर्वेषामेव रुद्राणां भर्तृयज्ञवचो यथा

ఎవరైనా అనేక గోవులను దానం చేయలేని స్థితిలో ఉంటే, ప్రయత్నపూర్వకంగా ఒక గోవును దానం చేయవలెను; భర్తృయజ్ఞ వచనానుసారం అది సమస్త రుద్రులకు చెందినదిగా స్వీకరించబడుతుంది।

Verse 277

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये एकादशरुद्रसमीपे दानमाहात्म्यवर्णनं नाम सप्तसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠమైన నాగరఖండంలోని హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘ఏకాదశ రుద్రుల సమీపంలో దానమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే రెండువందల డెబ్బైఏడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।