Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । मेरुपृष्ठे सुविस्तीर्णे नित्यमेव दिवानिशम्

Transliteration

tataḥ samabhavadyuddhaṃ devānāṃ dānavaiḥ saha | merupṛṣṭhe suvistīrṇe nityameva divāniśam

Translation

అప్పుడు దేవులు దానవులతో కలిసి మేరుపర్వతపు విస్తారమైన పృష్ఠభాగమున దినరాత్రులు నిరంతరం యుద్ధము సంభవించెను।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रमवाचक-अव्यय (thereupon)

• समभवत्: arose, happened
• समभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-√भू (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• युद्धम्: battle
• युद्धम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• दानवैः: with the Dānavas
• दानवैः: Sahakaraka (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• सह: together with
• सह: Sahakaraka (Association/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सहार्थक-अव्यय (postposition: with)

• मेरुपृष्ठे: on the slope/back of Mount Meru
• मेरुपृष्ठे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मेरु + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (मेरोः पृष्ठे = on Meru's back/slope)

• सुविस्तीर्णे: very wide, expansive
• सुविस्तीर्णे: Adhikarana (Locus qualifier/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सु + विस्तीर्ण (√स्तृ, कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय: विस्तीर्ण); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (मेरुपृष्ठे इति विशेषण)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोगे अव्ययवत् (adverbial accusative: always)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphasis)

• दिवानिशम्: day and night
• दिवानिशम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: दिवा + निशा (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् द्वन्द्व-समास (दिवा-निशम् = by day and night, continuously); द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययप्रयोग

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in the provided excerpt)

Visual Art Cues

Scene: A panoramic battlefield sprawls across Meru’s shining terraces—devas and dānavas clash amid clouds, with the fight continuing through sun and moon cycles.

Characters & Entities

• Devas
• Dānavas
• Meru

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When adharma and dharma collide, the struggle can become relentless; Purāṇas use such imagery to stress vigilance and perseverance in righteousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mount Meru is a cosmic sacred geography reference, not a specific pilgrimage tīrtha named for ritual visitation in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.