Adhyaya 244

Verse 1

पैजवन उवाच । एतान्भेदान्मम ब्रूहि विस्तरेण तपोधन । त्वद्वाक्यामृतपानेन तृषा नैव प्रशाम्यति

పైజవనుడు అన్నాడు— ఓ తపోధన! ఈ భేదాలను నాకు విస్తారంగా చెప్పుము. నీ వాక్యామృతాన్ని పానంచేసినా నా తృష్ణ శాంతించదు.

Verse 2

गालव उवाच । शृणु विस्तरतो भेदान्पुराणोक्तान्वदामि ते । याञ्छ्रुत्वा मुच्यतेऽवश्यं मनुजः सर्वकिल्बिषात्

గాలవుడు అన్నాడు— వినుము; పురాణాలలో చెప్పబడిన భేదాలను నేను నీకు విస్తారంగా వివరిస్తాను. వాటిని విన్న మనిషి తప్పక సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 3

पूर्वं तु केशवः पूज्यो द्वितीयो मधुसूदनः । संकर्षणस्तृतीयस्तु ततो दामोदरः स्मृतः

మొదట కేశవుడు పూజ్యుడు; రెండవది మధుసూదనుడు; మూడవది సంకర్షణుడు; ఆపై దామోదరుడు అని స్మరించబడెను.

Verse 4

पंचमो वासुदेवाख्यः षष्ठः प्रद्युम्नसंज्ञकः । सप्तमो विष्णुरुक्तश्चाष्टमो माधव एव च

ఐదవది వాసుదేవ అనే నామంతో; ఆరవది ప్రద్యుమ్న అనే సంజ్ఞతో; ఏడవది విష్ణువు అని చెప్పబడెను; ఎనిమిదవది నిజంగా మాధవుడు.

Verse 5

नवमोऽनंतमूर्त्तिश्च दशमः पुरुषोत्तमः । अधोक्षजस्ततः पश्चाद्द्वादशस्तु जनार्दनः

తొమ్మిదవ రూపం అనంతమూర్తి; పదవది పురుషోత్తముడు. తదుపరి అధోక్షజుడు, పన్నెండవది జనార్దనుడు అని చెప్పబడెను.

Verse 6

त्रयोदशस्तु गोविंदश्चतुर्दशस्त्रिविक्रमः । श्रीधरश्च पंचदशो हृषीकेशस्तु षोडशः

పదమూడవది గోవిందుడు; పద్నాలుగవది త్రివిక్రముడు. పదిహేనవది శ్రీధరుడు అని చెప్పబడెను; పదహారవది హృషీకేశుడు.

Verse 7

नृसिंहस्तु सप्तदशो विश्वयोनिस्ततः परम् । वामनश्च ततः प्रोक्त स्ततो नारायणः स्मृतः

పదిహేడవ రూపం నృసింహుడు; ఆపై విశ్వయోని. తరువాత వామనుడు అని ప్రకటించబడెను; అనంతరం నారాయణుడు స్మరింపబడెను.

Verse 9

पुंडरीकाक्ष उक्तस्तु ह्युपेंद्रश्च ततः परम् । हरिस्त्रयोविंशतिमः कृष्णश्चांत्य उदाहृतः

పుండరీకాక్షుడు అని చెప్పబడెను; ఆపై ఉపేంద్రుడు. ఇరవైమూడవది హరి; చివరిగా కృష్ణుడు అని ఉద్ఘాటించబడెను.

Verse 10

मूर्त्तयस्तिथिनान्म्यः स्युरेकादश्यः सदैव हि । संवत्सरेण पूज्यंते चतुर्विंश तिमूर्तयः

ఈ మూర్తులు తిథి-నామాలతో సంబంధించబడ్డవి; ముఖ్యంగా ఏకాదశీలు ఎల్లప్పుడూ (వాటికి) విశేష కాలములు. ఈ విధంగా సంవత్సరమంతా ఇరవై నాలుగు మూర్తులు పూజింపబడుతాయి.

Verse 11

देवावताराश्च तथा चतुर्विंशतिसंख्यकाः । मासा मार्गशिराद्याश्च मासार्द्धाः पक्षसंज्ञकाः

అదేవిధంగా దేవావతారాలు కూడా ఇరవై నాలుగు సంఖ్యగా లెక్కించబడుతాయి. మార్గశీర్షాది మాసాలు మరియు ‘పక్ష’ అనే అర్ధమాసాలు కూడా ఈ పవిత్ర క్రమంలో గణించబడుతాయి।

Verse 12

अधीशसहितान्नित्यं पूजयन्भक्तिमान्भवेत् । चतुर्विंशतिसंज्ञं च चतुष्टयमुदाहृतम्

అధీశ్వరునితో కలిసి నిత్యం వారిని పూజిస్తే భక్తిమంతుడవుతాడు. ఈ చతుష్టయము ‘ఇరవై నాలుగు’ అనే సంజ్ఞతో ప్రకటించబడింది.

Verse 13

एतच्चतुष्टयं नृणां धर्मकामार्थमोक्षदम् । यः शृणोति नरो भक्त्तया पठेद्वापि समाहितः

ఈ చతుష్టయం మనుష్యులకు ధర్మం, కామం, అర్థం, మోక్షం ప్రసాదిస్తుంది. భక్తితో వినేవాడు లేదా ఏకాగ్రచిత్తంతో పఠించేవాడు దాని ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 14

भूतसर्गस्य गोप्ताऽसौ हरिस्तस्य प्रसीदति

భూతసృష్టికి రక్షకుడైన ఆ హరి, అటువంటి వ్యక్తిపై ప్రసన్నుడవుతాడు.

Verse 244

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये शालिग्रामशिलासुमूर्त्त्युत्पत्तिवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशदुत्तरद्वि शततमोध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని షష్ఠ నాగరఖండంలో—హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యం, శేషశాయీ ఉపాఖ్యానం, బ్రహ్మ-నారద సంభాషణ, చాతుర్మాస్యమాహాత్మ్యం అంతర్గతంగా—‘శాలిగ్రామశిలా శుభమూర్తుల ఉత్పత్తివర్ణనం’ అనే 244వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.