Adhyaya 235

Verse 1

ब्रह्मोवाच । दानधर्मं प्रशंसंति सर्वधर्मेषु सर्वदा । हरौ सुप्ते विशेषेण दानं ब्रह्मत्वकारणम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—సర్వ ధర్మములలో సదా దానధర్మము ప్రశంసింపబడును. విశేషముగా చాతుర్మాస్యంలో హరి యోగనిద్రలో శయనించునప్పుడు చేసిన దానం బ్రహ్మత్వప్రాప్తికి కారణమగును.

Verse 2

अन्नं ब्रह्म इति प्रोक्तमन्ने प्राणाः प्रतिष्ठिताः । तस्मादन्नप्रदो नित्यं वारिदश्च भवेन्नरः

అన్నమే బ్రహ్మమని చెప్పబడెను; అన్నములోనే ప్రాణములు స్థిరపడినవి. కనుక మనుష్యుడు నిత్యము అన్నదాతగాను జలదాతగాను ఉండవలెను.

Verse 3

वारिदस्तृप्तिमायाति सुखमक्षय्यमन्नदः । वार्यन्नयोः समं दानं न भूतं न भविष्यति

జలదాత తృప్తిని పొందును; అన్నదాత అక్షయ సుఖమును పొందును. జలాన్నదానముతో సమానమైన దానం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు.

Verse 4

मणिरत्नप्रवालानां रूप्यं हाटकवाससाम् । अन्येषामपि दानानामन्नदानं विशिष्यते

మణి, రత్న, ప్రవాళ, వెండి, బంగారం, వస్త్రాదుల దానములతో పోల్చినప్పటికీ—ఇతర సమస్త దానములలో అన్నదానమే విశిష్టమైనది.

Verse 6

वैकुण्ठपदवाञ्छा चेद्विष्णुना सह संगमे । सर्वपापक्षयार्थाय चातुर्मास्येऽन्नदो भवेत्

వైకుంఠపదమును కోరుతూ విష్ణువుతో సంగమమును ఆశిస్తే, సమస్త పాపక్షయార్థము చాతుర్మాస్యంలో అన్నదాతగా ఉండవలెను.

Verse 7

सत्यंसत्यं हि देवर्षे मयोक्तं तव नारद । जन्मांतरसहस्रेषु नादत्तमुपतिष्ठते

హే దేవర్షీ! సత్యం సత్యం, నారదా, నేను చెప్పినది అచంచలం. వేల జన్మలలోనూ దానం చేయనిది సహాయంగా నిలవదు.

Verse 8

तस्मादन्नप्रदानेन सर्वे हृष्यंति जन्तवः । देवाश्च स्पृहयंत्येनमन्नदानप्रदायिनम्

కాబట్టి అన్నదానం వల్ల సమస్త జీవులు హర్షిస్తారు; దేవతలు కూడా అన్నదానదాతను కోరుకుంటారు.

Verse 9

अन्नोदकप्रदानं च गोप्रदानं च नित्यदा । वेदपाठो वह्निहोमश्चातुर्मास्ये महाफलम्

నిత్యం అన్నం-జలం దానం, గోదానం; అలాగే వేదపఠనం, అగ్నిహోమం—చాతుర్మాస్యంలో మహాఫలాన్ని ఇస్తాయి.

Verse 10

भोजनं गुरुविप्राणां घृतदानं च सत्क्रिया । एतानि यस्य तिष्ठन्ति चातुर्मास्ये न मानवः

గురు-బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టడం, ఘృతదానం, సత్క్రియ—చాతుర్మాస్యంలో ఇవి స్థిరంగా ఉండే మనిషి దుర్లభుడు.

Verse 11

सद्धर्मः सत्कथा चैव सत्सेवा दर्शनं सताम् । विष्षुपूजा रतिर्दाने चातुर्मास्येषु दुर्लभाः

సద్ధర్మం, సత్కథ, సత్సేవ, సజ్జన దర్శనం; విష్ణుపూజ, దానంలో రతి—చాతుర్మాస్యంలో ఇవి దుర్లభం.

Verse 12

पितॄनुद्दिश्य यो मर्त्यश्चातुर्मास्येऽन्नदो भवेत् । सर्वपापविशुद्धात्मा पितृलोकमवामुयात्

పితృదేవతలను ఉద్దేశించి చాతుర్మాస్యంలో అన్నదానం చేసే మానవుడు, సమస్త పాపాల నుండి శుద్ధుడై పితృలోకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 13

देवाः सर्वेऽन्नदानेन तृप्ता यच्छन्ति वांछितम् । पिपीलिकाऽपि यद्गेहाद्भक्ष्यमादाय गच्छति

అన్నదానంతో తృప్తి చెందిన సమస్త దేవతలు కోరిన వరాలను ప్రసాదిస్తారు. ఎవరి ఇంటి నుండి చీమ కూడా ఆహారకణాన్ని తీసుకెళ్లినా, అది కూడా పుణ్యహేతువే అవుతుంది.

Verse 14

रात्रौ दिवाऽनिषिद्धान्नो ह्यन्नदानमनुत्तमम् । हरौ सुप्ते हि पापघ्नं वार्य मपि शत्रुषु

రాత్రైనా పగలైనా, నిషిద్ధం కాని అన్నదానం అత్యుత్తమ దానం. చాతుర్మాస్యంలో హరి యోగనిద్రలో ఉన్నప్పుడు శత్రువుల పట్ల కూడా జలదానం పాపనాశకమవుతుంది.

Verse 15

चातुर्मास्ये दुग्धदानं दधि तक्रं महाफलम् । जन्मकाले येन बद्धः पिंडस्तद्दानमुत्तमम्

చాతుర్మాస్యంలో పాలదానం, అలాగే పెరుగు మరియు మజ్జిగ దానం మహాఫలాన్ని ఇస్తాయి. జన్మకాలంలో ఏ ఆహారంతో దేహం పోషితమైందో, దానినే దానం చేయడం ఉత్తమమని చెప్పబడింది.

Verse 16

शाकप्रदाता नरकं यमलोकं न पश्यति । वस्त्रदः सोमलोकं च वसेदाभूतसंप्लवम्

శాకదానం చేసే వాడు నరకాన్ని గానీ యమలోకాన్ని గానీ చూడడు. వస్త్రదానం చేసే వాడు మహాప్రళయం వరకు సోమలోకంలో నివసిస్తాడు.

Verse 17

सुप्ते देवे यथाशक्ति ह्यन्यासु प्रतिमासु च । पुष्पवस्त्रप्रदानेन सन्तानं नैव हीयते

చాతుర్మాస్యంలో దేవుడు యోగనిద్రలో ఉన్నప్పుడు, అలాగే ఇతర నెలలలోనూ యథాశక్తి, పుష్పములు మరియు వస్త్రములు దానం చేస్తే వంశసంతానం ఎప్పటికీ క్షీణించదు।

Verse 18

चन्दनागुरुधूपं च चातुर्मास्ये प्रयच्छति । पुत्रपौत्रसमायुक्तो विष्णुरूपी भवेन्नरः

చాతుర్మాస్యంలో చందనం, అగరు, ధూపం దానం చేసే వాడు పుత్రపౌత్రులతో సమృద్ధుడై, విష్ణుసదృశమైన తేజస్సు మరియు అనుగ్రహాన్ని పొందుతాడు।

Verse 19

सुप्ते देवे जगन्नाथे फलदानं प्रय च्छति । विप्राय वेदविदुषे यमलोकं न पश्यति

జగన్నాథుడు యోగనిద్రలో ఉన్నప్పుడు ఫలదానం చేసి, వేదవిద్వాంసుడైన బ్రాహ్మణునికి సమర్పించేవాడు యమలోకాన్ని చూడడు।

Verse 20

विद्यादानं च गोदानं भूमिदानं प्रयच्छति । विष्णुप्रीत्यर्थमेवेह स तारयति पूर्वजान्

ఇక్కడ విష్ణుప్రీతికోసమే విద్యాదానం, గోదానం, భూమిదానం చేసే వాడు తన పూర్వజులను కూడా తరింపజేస్తాడు।

Verse 21

गुडसैंधवतैलादिमधुतिक्ततिलान्नदः । देवतायास्समुद्दिश्य तासां लोकं प्रयाति हि

గుడం, సైంధవ లవణం, నూనెలు మొదలైనవి, తేనె, తిక్త ఔషధద్రవ్యాలు, నువ్వులు మరియు అన్నం దానం చేసి, ఆ దానాన్ని ఏ దేవతను ఉద్దేశించి సమర్పిస్తాడో, అతడు ఆ దేవతలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 22

चातुर्मास्ये तिलान्दत्त्वा न भूयः स्तनपो भवेत् । यवप्रदाता वसते वासवं लोकमक्षयम्

చాతుర్మాస్యకాలంలో నువ్వులు దానం చేస్తే మళ్లీ పాలుతాగే శిశువుగా జన్మించడు. యవాలు దానం చేసినవాడు వాసవుడు (ఇంద్రుడు) యొక్క అక్షయ లోకంలో నివసిస్తాడు।

Verse 23

हूयेत हव्यं वह्नौ च दानं दद्याद्द्विजातये । गावः सुपूजिताः कार्याश्चातुर्मास्ये विशेषतः

పవిత్ర అగ్నిలో హవ్యాన్ని ఆహుతి చేయాలి, ద్విజులకు దానం ఇవ్వాలి. ప్రత్యేకంగా చాతుర్మాస్యంలో గోవులను యథావిధిగా గౌరవించి పూజించాలి।

Verse 24

यत्किंचित्सुकृतं कर्म जन्मावधि सुसंचितम् । चातुर्मास्ये गते पात्रे विमुखे यन्न दीयते

జన్మాంతం జాగ్రత్తగా కూడబెట్టిన ఏ పుణ్యకర్మమైనా—చాతుర్మాస్యంలో యోగ్యపాత్రుడు వచ్చి తిరిగి వెళ్లినా దానం చేయకపోతే—

Verse 25

प्रणश्यति क्षणादेव वचना द्यस्तु प्रच्युतः । दिवसेदिवसे तस्य वर्द्धते च प्रतिश्रुतम्

తన మాట నుండి తప్పిపోయినవాడు క్షణంలోనే నశిస్తాడు; అతడు ఇచ్చిన ప్రతిజ్ఞ యొక్క భారము రోజురోజుకు పెరుగుతూనే ఉంటుంది।

Verse 26

तस्मान्नैव प्रतिश्राव्यं स्वल्पमप्याशु दीयते । तावद्विवर्द्धते दानं यावत्तन्न प्रयच्छति

కాబట్టి కేవలం ప్రతిజ్ఞ చేయకూడదు; చిన్నదైనా దానాన్ని వెంటనే ఇవ్వాలి. ఎందుకంటే ఇవ్వని వరకు దానబాధ్యత పెరుగుతూనే ఉంటుంది।

Verse 27

यो मोहान्मनुजो लोके यावत्कोटिगुणं भवेत् । ततो दशगुणा वृद्धिश्चातुर्मास्ये प्रदातरि

మోహవశాత్ ఈ లోకంలో మనిషి (పుణ్యఫలాన్ని) కోటిగుణంగా చేసుకున్నా, చాతుర్మాస్యంలో దాతకు అది మరింత దశగుణంగా వృద్ధి చెందుతుంది।

Verse 28

नरके पतनं तस्य याव दिंद्राश्चतुर्दश । अतस्तु सर्वदा देयं नरैर्यत्तु प्रतिश्रुतम्

అతనికి పద్నాలుగు ఇంద్రుల కాలమంతా నరకపాతం కలుగుతుంది; కనుక మనుష్యులు ప్రతిజ్ఞ చేసినదాన్ని ఎల్లప్పుడూ ఇవ్వాలి।

Verse 29

अन्यस्मै न प्रदातव्यं प्रदत्तं नैव हारयेत् । चातुर्मास्येषु यः शय्यां द्विजाग्र्याय प्रयच्छति

ఇతరుడికి ఇవ్వకూడదు; ఇచ్చినదాన్ని తిరిగి తీసుకోకూడదు. చాతుర్మాస్యంలో ఉత్తమ బ్రాహ్మణునికి శయ్యను సమర్పించేవాడు—

Verse 30

वेदोक्तेन विधानेन न स याति यमालयम् । आसनं वारिपात्रं च भाजनं ताम्रभाजनम्

వేదోక్త విధానంతో చేసినవాడు యమలోకానికి వెళ్లడు. (దానంగా) ఆసనం, నీటి పాత్ర, పాత్రలు మరియు తామ్రపాత్రను ఇవ్వాలి।

Verse 31

चातुर्मास्ये प्रयत्नेन देयं वित्तानुसारतः । सर्वदानानि विप्रेभ्यो ददत्सुप्ते जगद्गुरौ

చాతుర్మాస్యంలో తన సామర్థ్యానుసారం శ్రమతో దానం చేయాలి. జగద్గురు (విష్ణువు) యోగనిద్రలో ఉన్నప్పుడు బ్రాహ్మణులకు అన్ని విధాల దానాలు ఇస్తూ—

Verse 32

आत्मानं पूर्वजैः सार्द्धं स मोचयति पातकात् । गौर्भूश्च तिलपात्रं च दीपदानमनुत्तमम्

అతడు తన పూర్వజులతో కూడ తనను పాపమునుండి విముక్తుడిని చేస్తాడు. గోదానం, భూదానం, తిలపాత్రదానం మరియు విశేషంగా అనుత్తమమైన దీపదానం ప్రశంసనీయం.

Verse 33

ददद्विजातये मुक्तो जायते स ऋणत्रयात्

ద్విజునికి దానం చేసే వాడు త్రివిధ ఋణముల నుండి విముక్తుడవుతాడు; ఆ బంధనాల నుండి విడిపడి జన్మ పొందుతాడు.

Verse 34

स विश्वकर्ता भुवनेषु गोप्ता स यज्ञभुक्सर्वफलप्रदश्च । दानानि वस्तुष्वधिदैवतं च यस्मिन्समुद्दिश्य ददाति मुक्तः

ఆయనే విశ్వకర్త, సమస్త లోకాల రక్షకుడు; యజ్ఞభోక్తా, సర్వఫలప్రదాత. ఎవడు వైరాగ్యంతో ఆయననే స్మరించి, సమస్త వస్తువులలో అధిదేవతగా ఆయననే భావించి దానములు అర్పిస్తాడో, ఆ దానములు సమ్యక్గా సమర్పితమవుతాయి.

Verse 235

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने चातुर्मास्यमाहात्म्ये ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यदानमहिमवर्णनंनाम पञ्चत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణం ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వర క్షేత్రమాహాత్మ్యంలో శేషశాయీ ఉపాఖ్యానము మరియు చాతుర్మాస్యమాహాత్మ్యంలో, బ్రహ్మ–నారద సంభాషణలో ‘చాతుర్మాస్య దాన మహిమ వర్ణనం’ అనే 235వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.