Adhyaya 219

Verse 1

भर्तृयज्ञ उवाच । काम्यानि तेऽधुना वच्मि श्राद्धानि पृथिवीपते । यैः कृतैः समवाप्नोति मर्त्यो हृदयसंस्थितम्

భర్తృయజ్ఞుడు పలికెను—ఓ పృథివీపతే, ఇప్పుడు నేను నీకు కామ్య శ్రాద్ధాలను వివరిస్తాను; వాటిని ఆచరించిన మానవుడు హృదయంలో నిలిచిన అభీష్టాన్ని పొందుతాడు.

Verse 2

यो नारीं वांछते क्ष्माप रूपाढ्यां शीलमण्डनाम् । इह लोके परे चैव तस्यार्हं प्रथमं दिनम्

హే రాజా, సౌందర్యసంపన్నమైన సుశీల స్త్రీని కోరువాడు ఇహలోకములోను పరలోకములోను ఫలప్రాప్తికై మొదటి దినమున తనకు విధించిన విధిని ఆచరించవలెను।

Verse 3

श्राद्धीयप्रेतपक्षस्य मुख्यभूतं च यन्नृप । य इच्छेत्कन्यकां श्रेष्ठां सुशीलां रूपसंयु ताम् । द्वितीयादिवसे तेन श्राद्धं कार्यं महीपते

హే రాజా, ప్రేతపక్ష శ్రాద్ధకర్మలలో ఇది ప్రధాన ఆచారమని చెప్పబడింది—శ్రేష్ఠమైన, సుశీలమైన, రూపసంపన్నమైన కన్యను కోరువాడు రెండవ దినమున శ్రాద్ధం చేయవలెను, హే భూపతే।

Verse 4

यो वांछति नरोऽश्वांश्च वायुवेगसमाञ्जवे । तृतीयादिवसे श्राद्धं तेन कार्यं विपश्चिता

వాయువేగంతో సమానమైన వేగవంతమైన అశ్వాలను కోరువాడు మూడవ దినమున శ్రాద్ధం చేయవలెను—అని పండితులు ప్రకటిస్తారు।

Verse 5

यो वांछति पशून्मुख्यान्कुप्याकुप्यधनानि च । चतुर्थ्यां तेन कर्तव्यं श्राद्धं पितृप्रतुष्टये

ఉత్తమమైన పశువులను మరియు కుప్య-అకుప్య ధనసంపదను కోరువాడు పితృదేవతల సంపూర్ణ తృప్తికై నాల్గవ దినమున శ్రాద్ధం చేయవలెను।

Verse 6

पुत्रान्वांछति योऽभीष्टान्सुशीलान्वंशमंडनान् । पञ्चम्यां तेन कर्तव्यं सदा श्राद्धं नराधिप

హే నరాధిపా, ఇష్టమైన, సుశీలమైన, వంశానికి అలంకారమైన కుమారులను కోరువాడు పంచమి దినమున ఎల్లప్పుడూ శ్రాద్ధం చేయవలెను।

Verse 7

यः श्राद्धं वंशजैर्दत्तं परलोकगतो नृप । वांछते तेन कर्तव्यं षष्ठ्यां श्राद्धं विपश्चिता

హే నృపా! పరలోకగతుడై వంశజులు సమర్పించిన శ్రాద్ధాన్ని కోరువాడి నిమిత్తం, పండితులు షష్ఠీ తిథిన శ్రాద్ధం చేయవలెను।

Verse 8

कृषिसिद्धिं य इच्छेत ग्रैष्मिकीं शारदीमपि । सप्तम्यां युज्यते तस्य श्राद्धं कर्तुं न संशयः

గ్రీష్మ పంటలో గానీ శారద పంటలో గానీ వ్యవసాయసిద్ధి కోరువాడు, సప్తమీ తిథిన శ్రాద్ధం చేయుట యుక్తము; సందేహం లేదు।

Verse 9

य इच्छेत्पण्यसंसिद्धिं व्यवहारसमुद्भवाम् । अष्टम्यां युज्यते श्राद्धं तस्य कर्तुं नराधिप

హే నరాధిపా! వ్యాపారవ్యవహారముల నుండి కలిగే లాభముతో కూడిన పణ్యసిద్ధి కోరువాడు, అష్టమీ తిథిన శ్రాద్ధం చేయవలెను।

Verse 10

नवम्यां श्राद्धकृन्नाना चतुष्पदगणाल्लंभेत् । सौभाग्यं रोगनाशं च तथा वल्लभसंगमम्

నవమీ తిథిన శ్రాద్ధం చేయువాడు అనేక విధాల చతుష్పద పశువులను పొందును; అలాగే సౌభాగ్యం, రోగనాశం, ప్రియసంగమం కూడా కలుగును।

Verse 11

दशमीदिवसे श्राद्धं यः करोति समाहितः । तस्य स्याद्वांछिता सिद्धिः सर्वकृत्येषु सर्वदा

దశమీ దినమున ఏకాగ్రచిత్తుడై శ్రాద్ధం చేయువానికి, అన్ని కార్యములలో ఎల్లప్పుడూ కోరిన సిద్ధి కలుగును।

Verse 12

एकादश्यां धनं धान्यं श्राद्धकर्ता लभेन्नरः । तथा भूपप्रसादं च यच्चान्यन्मनसि स्थितम्

ఏకాదశినాడు శ్రాద్ధం చేయువాడు ధనధాన్యసంపదను పొందును; రాజానుగ్రహమును కూడా పొందును, మనసులో ఉన్న ఇతర కోరికలన్నీ సిద్ధించును।

Verse 13

यः करोति च द्वादश्यां श्राद्धं श्रद्धासमन्वितः । पुत्रांस्तु प्रवरांश्चैव स पशून्वांछिताल्लंभेत्

ద్వాదశినాడు శ్రద్ధతో శ్రాద్ధం చేయువాడు శ్రేష్ఠమైన కుమారులను పొందును; కోరిన పశుసంపదను కూడా లభించును.

Verse 14

यो वांछति नरो मुक्तिं पितृभिः सह चात्मनः । असंतानश्च यस्तस्य श्राद्धे प्रोक्ता त्रयोदशी

పితృులతో కలిసి తనకూ మోక్షం కోరువాడు, అలాగే సంతానరహితుడైనవాడు—అటువంటి వానికి శ్రాద్ధానికి త్రయోదశి విధిగా చెప్పబడింది.

Verse 15

संतानकामो यः कुर्यात्तस्य वंशक्षयो भवेत् । न संतानविवृद्धयै च तस्य प्रोक्ता त्रयोदशी

సంతానకాంక్ష కలవాడు త్రయోదశి శ్రాద్ధం చేస్తే అతని వంశక్షయం కలుగవచ్చు; అందువల్ల సంతానవృద్ధి కోసం అతనికి త్రయోదశి విధిగా చెప్పబడలేదు.

Verse 16

श्राद्धकर्मणि राजेंद्र श्रुतिरेषा पुरातनी । अपि नः स कुले भूयाद्यो नो दद्यात्त्रयोदशीम्

ఓ రాజేంద్రా! శ్రాద్ధకర్మ విషయంలో ఇది ప్రాచీన శ్రుతి—మాకు త్రయోదశి అర్పణం/దానం చేయనివాడు మా కులంలో జన్మించకూడదు.

Verse 17

पायसं मधुसर्पिर्भ्यां वर्षासु च मघासु च । मघात्रयोदशीयोगे पायसेन यजेत्पितॄन्

తేనె మరియు నెయ్యితో సిద్ధం చేసిన పాయసం—ప్రత్యేకంగా వర్షాకాలంలో, మఘా నక్షత్రంలో—మఘా త్రయోదశితో యోగమైతే పాయసంతో పితృదేవతలను ఆరాధించాలి।

Verse 18

पितरस्तस्य नेच्छंति तद्वर्षं श्राद्धसत्क्रियाम् । पुण्यातिशयभीतेन पिंडदानं निराकृतम्

అతని పితృదేవతలు ఆ సంవత్సరపు శ్రాద్ధ సత్క్రియను స్వీకరించరు; పుణ్యం అతిగా పెరుగుతుందనే భయంతో పిండదానం తిరస్కరించబడుతుంది।

Verse 19

शक्रेण तद्दिने पुत्रमरणं दर्शितं भयम् । येषां च शस्त्रमृत्युः स्यादपमृत्युरथापि वा

ఆ రోజున శక్రుడు (ఇంద్రుడు) కుమారమరణానికి సంబంధించిన భయంకరమైన ప్రమాదాన్ని చూపించాడు; కొందరికి ఆయుధమరణం, లేదా అకాలమరణమూ సంభవించవచ్చు।

Verse 20

उपसर्गमृतानां च विषमृत्युमुपेयुषाम् । वह्निना तु प्रदग्धानां जलमृत्यु मुपेयुषाम्

ఉపసర్గం/వ్యాధివ్యాప్తితో మరణించినవారు, విషమరణం పొందినవారు, అగ్నితో దగ్ధమైనవారు, అలాగే జలమరణం పొందినవారు—ఇవారికి (శ్రాద్ధ సందర్భంలో) ప్రత్యేక విచారణ సూచించబడింది।

Verse 21

सर्पव्यालहतानां च शृंगैरुद्बन्धनैरपि । एकोद्दिष्टं प्रकर्तव्यं चतुर्दश्यां नराधिप

సర్పం లేదా క్రూరమృగాల చేత హతమైనవారు, అలాగే కొమ్ముల దెబ్బతో లేదా ఉరివల్ల మరణించినవారు—వారికోసం, ఓ నరాధిపా, చతుర్దశినాడు ఏకోద్దిష్ట శ్రాద్ధం చేయాలి।

Verse 22

तेषां तस्मिन्कृते तृप्तिस्ततस्तत्पक्षजा भवेत्

ఆ కర్మ చేయబడినప్పుడు వారికి తృప్తి కలుగుతుంది; అదే పక్షంలో తదనుగుణమైన ఫలం లభిస్తుంది.

Verse 23

सर्वे कामाः पुरः प्रोक्ता युष्माकं ये मया नृप । अमावास्यादिने श्राद्धात्तानाप्नोति न संश यः

ఓ రాజా! నేను ముందుగా నీకు చెప్పిన అన్ని కామ్యఫలాలు అమావాస్యా దినంలో శ్రాద్ధం చేయుటవలన నిస్సందేహంగా సిద్ధిస్తాయి.

Verse 24

एतत्ते सर्वमाख्यातं काम्यश्राद्धफलं नृप । यच्छ्रुत्वा वांछितान्कामान्सर्वानाप्नोति मानवः

ఓ రాజా! కామ్యశ్రాద్ధ ఫలమంతటిని నేను నీకు వివరించాను; ఇది విని మనిషి కోరిన అన్ని కోరికలను పొందుతాడు.

Verse 219

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे काम्यश्राद्धवर्णनंनामैकोनविंशोत्तरद्विशततमोऽ ध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణం—ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో—షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలోని శ్రాద్ధకల్పంలో ‘కామ్యశ్రాద్ధవర్ణనం’ అనే 219వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.