Adhyaya 200

Verse 1

विश्वामित्र उवाच । ततः प्रभाते संजाते प्रोद्गते रविमण्डले । सा चापि दुहिता तस्य दीक्षितस्य महात्मनः

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—తదుపరి ఉదయం కలిగి, సూర్యమండలం ఉదయించినప్పుడు, ఆ దీక్షిత మహాత్ముని కుమార్తె కూడా (అక్కడ) ప్రత్యక్షమైంది.

Verse 2

रोरूयमाणाऽभ्यगमत्पितरं मातरं प्रति । प्रोवाच गद्गदं वाक्यं बाष्पव्याकुललोचना

ఆమె హృదయవేదనతో విలపిస్తూ తండ్రి తల్లుల వద్దకు చేరింది. కన్నీళ్లతో కలత చెందిన కన్నులతో గద్గద స్వరంలో మాటలు పలికింది.

Verse 3

ताताम्ब किमिदं पापं युवाभ्यां समनुष्ठितम् । अन्त्यजस्य प्रदत्ताऽहं यत्पापस्य दुरात्मनः

‘నాన్నా, అమ్మా, మీరు ఇద్దరూ ఏ పాపకర్మ చేశారు? నన్ను ఒక అంత్యజుడైన దురాత్మ పాపికి ఇచ్చివేశారు.’

Verse 4

स नष्टो रजनीवक्त्रे ममावेद्य निजं कुलम् । तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि प्रदीप्ते हव्यवाहने

‘ఓ చంద్రవదనే, అతడు తన కులాన్ని నాకు తెలియజేయకుండానే అంతర్ధానమయ్యాడు. అందువల్ల నేను జ్వలించే అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాను.’

Verse 5

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा दीक्षितः स सुभद्रकः । निश्चेष्टः पतितो भूमौ वातभग्न इव द्रुमः

ఆమె మాటలు విని దీక్షితుడైన సుభద్రకుడు చలనం లేకుండా నేలపై పడిపోయాడు; గాలికి విరిగిన చెట్టులా.

Verse 6

ततः स शीततोयेन संसिक्तश्च पुनःपुनः । लब्ध्वाशु चेतनां कृच्छ्रात्स्वजनैः परिवारितः । प्रलापान्विविधांश्चक्रे ताडयन्स्वशिरो मुहुः

తర్వాత అతనిపై మళ్లీ మళ్లీ చల్లని నీటిని చల్లారు. కష్టంగా చైతన్యం పొందిన అతడు, బంధువుల మధ్య ఉండి, అనేక విధాల విలపిస్తూ మళ్లీ మళ్లీ తన తలని కొట్టుకున్నాడు.

Verse 7

अथ ते ब्राह्मणाः सर्वे तस्य संपर्कदूषिताः । भर्तृयज्ञं समासाद्य तेनैव सहितास्ततः

అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులందరూ అతని సంగమవశాత్ కలుషితులై, భర్తృయజ్ఞానికి చేరి, తదనంతరం అతనితోనే కలిసి నిలిచిరి।

Verse 8

प्रोचुर्विनयसंयुक्ताः प्रोच्चैस्तत्सुतया सह । सुभद्रेण निजे हर्म्ये सुतां दत्त्वा निवेशितः

వారు వినయసంపన్నులై అతని కుమార్తెతో కలిసి గట్టిగా పలికిరి. సుభద్రుడు కుమార్తెను దానమిచ్చి, అతనిని తన స్వగృహమందే నివసింపజేసెను.

Verse 9

चण्डालो द्विजरूपोत्र चंद्रप्रभ इति स्मृतः

ఇక్కడ బ్రాహ్మణరూపం ధరించిన చండాలుడు ‘చంద్రప్రభ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడై ఉన్నాడు.

Verse 10

यावत्संवत्सरं सार्धं दैवे पित्र्ये च योजितः । पापकर्मा न विज्ञातः सोऽधुना प्रकटोऽभवत्

సంవత్సరన్నర పాటు అతడు దైవకర్మలలోను పితృకర్మలలోను నియోజితుడై ఉండెను; అతని పాపకర్మ తెలియబడలేదు—ఇప్పుడు అది ప్రकटమైంది.

Verse 11

सुभद्रस्यानुषंगेण स्थानं सर्वं प्रदूषितम् । अन्त्यजेन महाभाग तत्कुरुष्व विनिग्रहम्

సుభద్రుని అనుషంగమువలన ఈ సమస్త స్థలం ఒక అంత్యజునిచేత కలుషితమైంది. ఓ మహాభాగ, ఆ అపరాధాన్ని నియంత్రించుము.

Verse 12

कैश्चित्तस्य गृहे भुक्तं जलं पीतं तथा परैः । अन्यैश्च गृहमानीय प्रदत्तं भोजनं तथा

కొంతమంది అతని ఇంటిలో భోజనం చేశారు; మరికొందరు నీటిని పానంచేశారు. ఇంకొందరు భోజనాన్ని ఇంటికి తీసుకెళ్లి కూడా (వారికి) సమర్పించారు.

Verse 13

किं वा ते बहुनोक्तेन न स कोऽस्ति द्विजोत्तम । संकरो यस्य नो जातस्तस्य पापस्य संभवः

హే ద్విజోత్తమా! ఎక్కువగా చెప్పడం ఎందుకు? ఈ సంకరదోషం ఎవరికీ కలగనివాడు లేడు; దానివల్లనే పాపసంభవం ఏర్పడుతుంది.

Verse 14

त्वया स्थानमिदं पुण्यं कृतं पूर्वं महामते । सर्वेषां च गुरुस्त्वं हि तस्माच्छुद्धिं वदस्व नः

హే మహామతీ! మీరు పూర్వమే ఈ స్థలాన్ని పుణ్యమయం చేశారు. మీరు అందరికీ గురువు; కనుక మాకు శుద్ధి మార్గాన్ని చెప్పండి.

Verse 15

ततः संचिन्त्य सुचिरं स्मृतिशास्त्राण्यनेकशः । प्रायश्चित्तं ददौ तेषां सर्वेषां स द्विजन्मनाम्

అనంతరం ఆయన చాలాసేపు ఆలోచించి, అనేక స్మృతిశాస్త్రాలను పరిశీలించి, ఆ సమస్త ద్విజులకు ప్రాయశ్చిత్తాన్ని విధించారు.

Verse 16

चांद्रायणशतं प्रादात्सुभद्रायाहिताग्नये । सर्वभंडपरित्यागं पुनराधानमेव च

ఆహితాగ్ని సుభద్రకు ఆయన చాంద్రాయణ వ్రతాలను వంద విధించారు; అలాగే సమస్త గృహభాండాలను త్యజించి, అగ్నులను మళ్లీ ఆహితంగా స్థాపించమని కూడా ఆజ్ఞాపించారు.

Verse 17

लक्षहोमविधानं च गृहमध्यविशुद्धये । वह्निप्रवेशनं तस्यास्तत्सुतायाः प्रकीर्तितम्

ఇంటి అంతర్భాగ శుద్ధికై లక్షహోమ విధానం విధించబడెను; ఆమె కుమార్తెకు అగ్నిప్రవేశమును కూడా ప్రకటించిరి।

Verse 18

येन यावंति भोज्यानि तस्य भुक्तानि मंदिरे । तस्य तावंति कृच्छ्राणि तेनोक्तानि महात्मना

ఎవడు అతని మందిరంలో ఎంతమంది భోజ్యాలను భుజించెనో, మహాత్ముడు అతనికి అంతే సంఖ్యలో కృచ్ఛ్ర ప్రాయశ్చిత్తాలను నిర్దేశించెను।

Verse 19

यैर्जलानि प्रपीतानि यावन्मात्राणि तद्गृहे । प्राजापत्यानि दत्तानि तेभ्यस्तावंति पार्थिव

ఓ రాజా! ఆ గృహంలో వారు ఎంతమాత్రల నీటిని పానముచేసిరో, వారికి అంతే ప్రాజాపత్య ప్రాయశ్చిత్తాలు నియమింపబడెను।

Verse 20

ब्राह्मणानां तथान्येषां तत्र स्थाने निवासिनाम् । तत्स्पर्शदूषितानां च प्राजापत्यं पृथक्पृथक्

ఆ స్థలమందు నివసించు బ్రాహ్మణులకును ఇతరులకును, అలాగే దాని స్పర్శవలన దూషితులైనవారికును, ఒక్కొక్కరికి వేరువేరుగా ప్రాజాపత్య ప్రాయశ్చిత్తం విధించబడెను।

Verse 21

स्त्रीशूद्राणां तदर्धं च तदर्ध बालवृद्धयोः । मृन्मयानां च भांडानां परित्यागो निवेदितः

స్త్రీలకును శూద్రులకును దాని సగం (ప్రాయశ్చిత్తం) చెప్పబడెను; బాలులకును వృద్ధులకును దాని సగం మరల; మరియు మట్టిపాత్రములను పరిత్యజించుట కూడా ఆజ్ఞాపించబడెను।

Verse 22

सर्वेषामेव लोकानां रसत्यागस्तथैव च । कोटिहोमस्तु निर्दिष्टो ब्रह्मस्थाने यथोदितः । सर्वस्थानविशुद्ध्यर्थं स्थानवित्तेन केवलम्

సర్వలోకులకూ ‘రస’ (భోగాస్వాదాలు/ఇష్టభక్ష్యాలు) త్యాగం కూడా విధిగా చెప్పబడింది. అలాగే బ్రహ్మస్థానంలో యథోక్తంగా కోటిహోమం నిర్దిష్టమైంది. సమస్త స్థలాల శుద్ధి కోసం ఆ స్థలానికే చెందిన ధనసాధనాలతోనే ఈ కర్మ చేయవలెను.

Verse 23

अथोवाच पुनर्विप्रान्स कृत्वा चोच्छ्रितं भुजम । तारनादेन महता सर्वांस्तान्नागरोद्भवान्

అనంతరం అతడు మళ్లీ బ్రాహ్మణులను ఉద్దేశించి పలికెను; భుజాన్ని పైకి ఎత్తి, గొప్పగా మార్మోగే పిలుపుతో నాగరదేశ జనులందరినీ ఆహ్వానించెను.

Verse 24

सुभद्रेण च सर्वस्वं देयं विप्रेभ्य एव च । चतुर्थांशश्च यैर्भुक्तं तद्गृहे स्वधनस्य च

శుభసంకల్పంతో తన సమస్త సంపదను బ్రాహ్మణులకే సమర్పించవలెను. మరియు ఎవరు చతుర్థాంశాన్ని అనుభవించారో, వారు తమ ఇంటిలో తమ ధనంలో నాలుగో భాగాన్ని ఇవ్వాలి.

Verse 25

अष्टांशं यैर्जलं पीतं गोदानं स्पर्शसंभवम् । शेषाणामपि लोकानां यथाशक्त्या तु दक्षिणा

ఎవరు జలాన్ని పానంచేసారో వారు అష్టమాంశాన్ని ఇవ్వాలి; అలాగే స్పర్శవిధి నుండి ఉద్భవించిన గోదానమును కూడా చేయాలి. మిగిలిన ప్రజలు తమ శక్తి మేరకు దక్షిణా-దానమును ఇవ్వాలి.

Verse 26

दीक्षितेन जपः कार्यो लक्षगायत्रिसंभवः । शेषैर्विप्रैर्यथा वित्तं तथा कार्यो जपोऽखिलः

దీక్ష పొందినవాడు గాయత్రీ మంత్రాన్ని లక్ష (ఒక లక్ష) సార్లు జపించవలెను. మిగిలిన బ్రాహ్మణులు కూడా తమ ధన-సామర్థ్యానికి తగినట్లు సంపూర్ణ జపాన్ని చేయవలెను.

Verse 27

अहं चैव करिष्यामि प्राणायामशतत्रयम् । नित्यमेव द्विजश्रेष्ठाः षष्ठकालकृताशनः

నేనే మూడు వందల ప్రాణాయామాలను చేయుదును. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, నేను నిత్యము షష్ఠకాలమునే భోజనము చేసి నియమంతో దీనిని ఆచరిస్తాను.

Verse 28

यावत्संवत्सरस्यांतं ततः शुद्धिर्भविष्यति । जन संपर्कसंजाता सैवं तस्य दुरात्मनः

సంవత్సరాంతం వరకు ఇలానే ఉండును; ఆ తరువాత శుద్ధి కలుగును. జనసంపర్కమునుండి పుట్టిన కలుషము ఆ దురాత్మునిదే—ఇదే దానికి పరిహారం.

Verse 29

एवमुक्त्वा ततो भूयः स प्रोवाच द्विजोत्तमान् । अथाऽद्यान्मध्यगास्येन ब्रह्मस्थानसमाश्रयान्

ఇలా చెప్పి అతడు మరల ద్విజోత్తములను సంబోధించాడు. ఆపై ఈ రోజే, వారి మధ్య నిలిచి, బ్రహ్మస్థానమును ఆశ్రయించినవారికి ఉపదేశము చేశాడు.

Verse 30

अद्यप्रभृति यः कन्यामविदित्वा तु नागरम् । नागरो दास्यति क्वापि पतितः स भविष्यति

ఈ రోజు నుండి ఎవడు నాగరత్వమును నిర్ధారించుకోకుండానే కన్యాదానం చేస్తాడో, అతడు ఎక్కడ చేసినా—పతితుడగును.

Verse 31

अश्राद्धेयो ह्यपांक्तेयो नागराणां विशेषतः

అతడు శ్రాద్ధాన్ని స్వీకరించుటకు అర్హుడు కాదు, భోజనపంక్తిలో కూర్చుటకూ అర్హుడు కాదు—ప్రత్యేకంగా నాగరులలో.

Verse 32

यः श्राद्धं नागरं मुक्त्वा ह्यन्यस्मै संप्रदास्यति । विमुखास्तस्य यास्यंति पितरो विबुधैः सह

శ్రాద్ధంలో నియతమైన ‘నాగర’ పాత్రను విడిచి మరొకరికి దానం చేసినవాడి పితృదేవతలు దేవతలతో కూడి విముఖులై వెళ్లిపోతారు।

Verse 33

नागरेण विना यस्तु सोमपानं करिष्यति । स करिष्यत्यसंदिग्धं मद्यपानं तु नागरः । तन्मतेन विना यस्तु श्राद्धकर्म करिष्यति

‘నాగర’ ఆచార్యుడు లేకుండా సోమపాన విధిని చేసేవాడు నిస్సందేహంగా మద్యపాన మార్గంలో పడతాడు; అలాగే ఆ నాగర పరంపరా-మతం లేకుండా శ్రాద్ధకర్మ చేసేవాడు…

Verse 34

ततः सर्वं वृथा तस्य भविष्यति न संशयः । विशुद्धिरहितं यस्तु नागरं भोजयिष्यति

అప్పుడు అతని సమస్త కర్మ ఫలరహితం అవుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు; మరియు శుద్ధి లేని ‘నాగర’కు భోజనం పెట్టేవాడు…

Verse 35

श्राद्धे तस्यापि तत्सर्वं व्यर्थतां संप्रयास्यति । सर्वेषां नागराणां च मर्यादेयं कृता मया

అతని శ్రాద్ధంలో కూడా అది అంతా వ్యర్థమవుతుంది; సమస్త ‘నాగర’ుల కొరకు ఈ మర్యాదను నేను స్థాపించాను।

Verse 36

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शुद्धिः कार्या द्विजोत्तमैः । वर्षेवर्षे तु संप्राप्ते स्वस्थानस्य विशुद्धये

కాబట్టి ద్విజోత్తములు సమస్త ప్రయత్నంతో శుద్ధిని ఆచరించాలి—ప్రతి సంవత్సరం కాలం వచ్చినప్పుడు—తమ స్వస్థానం/సముదాయం విశుద్ధి కొరకు।

Verse 37

विश्वामित्र उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नृपोत्तम । श्राद्धार्हा नागरा येन नागराणां व्यवस्थिताः । भर्तृयज्ञेन मर्यादा कृता तेषां यथा पुरा

విశ్వామిత్రుడు పలికెను—హే నృపోత్తమా! నీవు అడిగినదంతా నేను నీకు వివరించితిని—ఏ కారణముచేత నాగరులు శ్రాద్ధార్హులగుదురో, ఏ విధముగా నాగరుల నియమవ్యవస్థ స్థిరపడెనో. వారి ఆచారమర్యాద భర్తృయజ్ఞముచే, పూర్వకాలములో వలెనే, స్థాపింపబడెను।