Adhyaya 2

Verse 1

। सूत उवाच । तस्मिन्नुत्पाटिते लिंगे भूतलाद्द्विजसत्तमाः । पातालाज्जाह्नवीतोयं तेन मार्गेण निःसृतम् । सर्वपापहरं नॄणां सर्वकामप्रदायकम्

సూతుడు పలికెను—ఓ ద్విజసత్తములారా, ఆ లింగం భూతలమునుండి ఉత్పాటితమైనప్పుడు, పాతాళమునుండి జాహ్నవీ (గంగా) జలం అదే మార్గమున వెలువడింది; అది మనుష్యుల సర్వపాపహరమై, సర్వకామప్రదాయకమై ఉంది।

Verse 2

तत्र स्वयमभूत्पूर्वं यत्तद्द्विजवरोत्तमाः । शृणुध्वं वदतो मेऽद्य लोकविस्मयकारकम्

ఓ ద్విజవరోత్తములారా, అక్కడ పూర్వం స్వయంగా జరిగినదేమిటో, నేను చెప్పుచున్నదాన్ని ఈ రోజు వినుడి—అది లోకమునకు ఆశ్చర్యకరమైనది।

Verse 3

त्रिशंकुर्नाम राजेंद्रश्चंडालत्वं समागतः । तत्र स्नातः पुनर्लेभे शरीरं पार्थिवोचितम्

త్రిశంకు అనే రాజేంద్రుడు చండాలత్వాన్ని పొందెను; కాని అక్కడ స్నానం చేసిన తరువాత అతడు మళ్లీ రాజోచితమైన శరీరాన్ని పొందెను।

Verse 4

ऋषयः ऊचुः । चंडालत्वं कथं प्राप्तस्त्रिशंकुर्नृपसत्तमः । एतत्त्वं सर्वमाचक्ष्व विस्तरात्सूतनन्दन

ఋషులు పలికిరి—హే సూతనందనా! నృపశ్రేష్ఠుడైన త్రిశంకుడు చండాలత్వాన్ని ఎలా పొందెను? ఈ విషయమంతా విస్తరంగా చెప్పుము।

Verse 5

सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि कथामेतां पुरातनीम् । सर्वपापहरां मेध्यां त्रिशंकुनृपसंभवाम्

సూతుడు పలికెను—నేను మీకు ఈ పురాతన కథను కీర్తించెదను; ఇది పవిత్రమైనది, సమస్త పాపాలను హరించేది, త్రిశంకు నృపుని సంబంధంగా ఉద్భవించినది।

Verse 6

सूर्यवंशोद्भवः पूर्वं त्रिशंकुरिति विश्रुतः । आसीत्पार्थिवशार्दूलः शार्दूलसमविक्रमः

పూర్వము సూర్యవంశోద్భవుడై త్రిశంకుడని ప్రసిద్ధుడైన ఒక రాజు ఉండెను—రాజులలో వ్యాఘ్రము వలె, వ్యాఘ్రసమ పరాక్రమముగలవాడు।

Verse 7

वसिष्ठस्य मुनेः शिष्यो यज्वा दानपतिः प्रभुः । तेनेष्टं च मखैः सर्वैरग्निष्टोमादिभिः सदा

అతడు ముని వసిష్ఠుని శిష్యుడు, యజ్ఞకర్త, దానాధిపతి, సమర్థ ప్రభువు; మరియు అగ్నిష్టోమాది సమస్త మఖములను సదా నిర్వహించెను।

Verse 8

संपूर्णदक्षिणैरेव वत्सरं वत्सरं प्रति । तथा दानानि सर्वाणि प्रदत्तानि महात्मना

సంవత్సరం సంవత్సరానికి సంపూర్ణ దక్షిణలతోనే యజ్ఞములు నిర్వహించెను; అలాగే ఆ మహాత్ముడు సమస్త దానములను ప్రసాదించెను।

Verse 9

ब्राह्मणेभ्यो विशिष्टेभ्यो दीनेभ्यश्च विशेषतः । व्रतानि च प्रचीर्णानि रक्षिताः शरणागताः

అతడు విశిష్ట బ్రాహ్మణులకు దానం చేసెను, ముఖ్యంగా దీనులకూ దయ చూపెను; వ్రతములను విధివిధానంగా ఆచరించి, శరణాగతులను రక్షించెను।

Verse 10

पुत्रवल्लालिता लोकाः शत्रवश्च निषूदिताः । भ्रांतानि भूतले यानि तीर्थान्यायतनानि च । तपस्विभ्यो यथाकामं यच्छता वांछितं धनम्

అతడు ప్రజలను తన పిల్లలవలె లాలించెను, శత్రువులను దమనంచేసెను; భూమిపై విస్తరించిన తీర్థములు, పవిత్ర ఆలయస్థానములు దర్శించెను; తపస్వులకు వారి కోరిక ప్రకారం కావలసిన ధనమును ప్రసాదించెను।

Verse 11

कस्यचित्त्वथ कालस्य वसिष्ठो भगवान्मुनिः । तेन प्रोक्तः सभामध्ये संस्थितो नतिपूर्वकम्

ఆపై ఒక సమయంలో అతడు భగవాన్ ముని వశిష్ఠుని సంబోధించెను; ఆయన రాజసభ మధ్యలో వినయపూర్వకంగా నిలిచి పలికెను।

Verse 12

त्रिशंकुरुवाच । भगवन्यष्टुमिच्छामि तेन यज्ञेन सांप्रतम् । गम्यते त्रिदिवं येन सशरीरेण सत्वरम्

త్రిశంకుడు పలికెను— ఓ భగవాన్, నేను ఇప్పుడు ఆ యజ్ఞాన్ని చేయదలచుకున్నాను; దానివల్ల ఈ శరీరంతోనే త్వరగా స్వర్గలోకానికి చేరగలము।

Verse 13

तस्मात्कुरु प्रसादं मे संभारानाहर द्रुतम् । तस्य यज्ञस्य सिद्ध्यर्थं यथार्हान्ब्राह्मणांस्तथा

కాబట్టి నాపై ప్రసన్నుడవైండి; యజ్ఞసామగ్రిని త్వరగా తెప్పించండి, మరియు ఆ యజ్ఞసిద్ధి కోసం యోగ్యులైన బ్రాహ్మణులను కూడా పిలిపించండి।

Verse 14

वसिष्ठ उवाच । न स कश्चित्क्रतुर्येन गम्यते त्रिदिवं नृप । अनेनैव शरीरेण सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

వసిష్ఠుడు పలికెను—ఓ రాజా! ఈ దేహంతోనే త్రిదివానికి చేరేలా చేసే యజ్ఞం ఏదీ లేదు; నేను సత్యమే చెబుతున్నాను.

Verse 15

अग्निष्टोमादयो यज्ञा ये प्रोक्ताः प्राक्स्वयंभुवा । अन्यदेहांतरे स्वर्गः प्राप्यते तैः कृतैर्नृप

ఓ రాజా! స్వయంభువు (బ్రహ్మ) పూర్వం ఉపదేశించిన అగ్నిష్టోమాది యజ్ఞాలు స్వర్గాన్ని ఇస్తాయి; కాని అది దేహాంతరం పొందిన తరువాతే (మరణానంతరం) లభిస్తుంది.

Verse 16

यदि वा पृथिवीपाल त्वया यज्ञप्रभावतः । पार्थिवो वा द्विजो वाथ वैश्यो वान्यतरोऽपि वा

ఓ భూపాలకా! యజ్ఞప్రభావంతో నీవు—రాజైనా, ద్విజుడైనా, వైశ్యుడైనా లేదా మరెవడైనా—అటువంటి ఫలాన్ని కోరితే…

Verse 17

स्वयं दृष्टः श्रुतो वापि संजातोऽत्र धरातले । स्वर्गं गतः शरीरेण सहितस्तत्प्रकीर्तय

నీవు స్వయంగా చూసినదైనా, విన్నదైనా—ఈ భూమిపై పుట్టిన ఎవరో ఒకరు తన దేహంతోనే స్వర్గానికి వెళ్లాడని—అది స్పష్టంగా ప్రకటించు.

Verse 18

त्रिशंकुरुवाच । नासाध्यं विद्यते ब्रह्मंस्तवाहं वेद्मि तत्त्वतः । तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा स्यान्मनसेप्सितम्

త్రిశంకుడు పలికెను—హే బ్రహ్మన్! మీకు అసాధ్యం ఏదీ లేదని నేను తత్త్వంగా తెలుసుకున్నాను; కాబట్టి నాపై ప్రసన్నుడై, నా మనసు కోరినది నెరవేర్చండి.

Verse 19

वसिष्ठ उवाच । अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि हि जिह्वया । तस्मान्नास्ति मखः कश्चित्सत्यं त्वं यष्टुमिच्छसि

వసిష్ఠుడు పలికెను—నా నాలుక ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ, స్వేచ్ఛా క్షణాల్లో కూడా, అసత్యం పలకలేదు. అందువల్ల నీవు కోరే విధమైన యజ్ఞం లేదు; నిజంగా నీవు ధర్మసమ్మతం కాని కర్మను చేయదలచుకున్నావు.

Verse 20

त्रिशंकुरुवाच । यदि मां विप्रशार्दूल न त्वं याजयितुं क्षमः । स्वर्गप्रदेन यज्ञेन वपुषानेन वै विभो

త్రిశంకుడు అన్నాడు—ఓ విప్రశార్దూలా! స్వర్గప్రదమైన యజ్ఞంతో, ఈ శరీరంతోనే నేను స్వర్గాన్ని పొందునట్లు, నన్ను యాజింపజేయుటకు నీవు సమర్థుడవు కాకపోతే, ఓ విభో—

Verse 21

तत्किं ते तपसः शक्त्या ब्राह्मणस्य विचक्षण । अपरं शृणु मे वाक्यं यद्ब्रवीमि परिस्फुटम् । शृण्वतां मुनिवृन्दानां तथान्येषां द्विजोत्तम

ఓ విచక్షణ బ్రాహ్మణా! అయితే నీ తపశ్శక్తి వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి? ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే మరొక మాటను విను—మునివృందములు మరియు ఇతరులు వినుచుండగా, ఓ ద్విజోత్తమా, నేను స్పష్టంగా పలుకుతాను.

Verse 22

यदि मे न करोषि त्वं वचनं वदतोऽसकृत् । तेन यज्ञेन यक्ष्येऽहं तत्कृत्वान्यं द्विजं गुरुम्

నీవు నేను పదేపదే చెప్పిన మాటను చేయకపోతే, నేను అదే యజ్ఞాన్ని మరొక బ్రాహ్మణుని ద్వారా చేయిస్తాను; అతనిని నా గురువుగా చేసుకుంటాను.

Verse 23

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वसिष्ठो भगवांस्ततः । तमुवाच विहस्योच्चैः कुरुष्वैवं महीपते

సూతుడు పలికెను—అతని మాటలు విని భగవాన్ వసిష్ఠుడు అప్పుడు గట్టిగా నవ్వుతూ అతనితో అన్నాడు—“అలానే చేయి, ఓ మహీపతే.”