Adhyaya 189

Verse 1

सूत उवाच । अथ यावच्च ताः शप्ता मातरो द्विजसत्तमाः । सावित्र्या तास्तु गंधर्व्यः प्राप्ताः सा यत्र तिष्ठति

సూతుడు పలికెను—హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! అనంతరం సావిత్రీచే శపింపబడిన ఆ మాతృగణములు; ఆ గంధర్వీ స్త్రీలు ఆమె (సావిత్రీ) ఉన్న చోటుకే చేరిరి।

Verse 2

ततः प्रणम्य ता ऊचुः सर्वा दीनतरं वचः । वयं समागता देवि सर्वास्तव मखे यतः

అనంతరం నమస్కరించి వారు అందరూ మరింత వినయమైన వాక్యములు పలికిరి—‘దేవీ! మేమందరం వచ్చితిమి; ఎందుకంటే మేము మీ మఖము (యజ్ఞము)కు సంబంధించినవారము।’

Verse 3

यज्ञभागं लभिष्याम औदुंबर्याः प्रसादतः । न चास्माभिः परिज्ञाता सावित्री चात्र तिष्ठति

ఔదుంబరీ దేవి ప్రసాదముచే మేము యజ్ఞభాగము పొందవలసినవారము; కాని ఇక్కడ స్వయంగా సావిత్రీ దేవి నివసించుచున్నదని మేము గుర్తించలేదు.

Verse 4

दौर्भाग्यदोषसंपन्ना नागरीभिः समावृता । अस्माकं सुखमार्गोऽयं नृत्यगीतसमुद्भवः

దౌర్భాగ్యదోషముతో కూడి, నగరస్త్రీలచే చుట్టుముట్టబడిన ఆమె ఇలా చెప్పెను—“నృత్యగీతములనుండి పుట్టిన ఇదే మా సుఖమార్గము.”

Verse 5

तत्कुर्वाणास्ततो रात्रौ शप्ता गांधर्वसत्तमे । स्त्रीणां दुःखेन दुःखार्ता जायंते सर्वयोषितः

హే గంధర్వశ్రేష్ఠా! అలా చేయుచుండగా ఆ రాత్రి వారు శపింపబడిరి; స్త్రీల దుఃఖమువలన సమస్త స్త్రీలు దుఃఖార్తులై జన్మించుచున్నారు.

Verse 6

यूयमानंदिताः सर्वाः सपत्न्या मम चोत्सवे । तां प्रणम्य प्रपूज्याद्य नाहं संभाषितापि च

“మీరు అందరూ నా సహపత్నితో కూడి నా ఉత్సవమున ఆనందించితిరి; కాని నేడు ఆమెకు నమస్కరించి పూజించినప్పటికీ నాతో మాటాడలేదు.”

Verse 7

विशेषान्नृत्यगीतं च प्रारब्धं मम चाग्रतः । तस्माद्व्योमगति र्नैव भवतीनां भविष्यति

“మరియు ప్రత్యేకముగా నా ఎదుటనే నృత్యగీతములు ప్రారంభించిరి; అందుచేత మీకు వ్యోమగతి—ఆకాశగమనము—ఎప్పటికీ కలుగదు.”

Verse 8

अस्मिन्स्थाने सदा दीनास्तथाऽश्रयविवर्जिताः । संतिष्ठध्वं न वः पूजां करिष्यंति च मानवाः

ఈ స్థలంలోనే మీరు ఎల్లప్పుడూ దరిద్రులుగా, ఆశ్రయరహితులుగా నిలిచి ఉండండి; మనుష్యులు మీ గౌరవార్థం పూజ చేయరు.

Verse 9

दीनानामसमर्थानां यात्राकृत्येषु सर्वदा । तस्यास्तद्वचनं देवि नान्यथा संभविष्यति

హే దేవీ! దరిద్రులు, అసమర్థుల యాత్రాకర్తవ్యాలలో ఆమె మాట ఎప్పుడూ వేరుగా జరగదు; అది నిశ్చయంగా సత్యమవుతుంది.

Verse 10

औदुम्बर्याः पूजनाय गत्वा तस्यै निवेद्यताम् । सा हि व्यपनयेद्दुःखं ध्रुवं सा हि प्रकामदा

ఔదుంబరీ దేవి పూజకు వెళ్లి ఆమెకు నివేదించండి; ఆమె నిశ్చయంగా దుఃఖాన్ని తొలగిస్తుంది, నిశ్చయంగా ఇష్టఫలదాయిని.

Verse 11

तेनाऽत्र सहसा प्राप्ता यावन्नष्टमनोरथाः

ఆ ఆదేశం వల్ల వారు వెంటనే ఇక్కడికి చేరారు; అప్పటికే వారి ఆశలు నశించి వారు నిరాశలో ఉన్నారు.

Verse 12

तस्मात्कुरुष्व कल्याणि यथास्माकं गतिर्भवेत् । माहात्म्यं तव वर्द्धेत त्रैलोक्येऽपि चराचरे

కాబట్టి హే కల్యాణీ! మా గతి శుభంగా ఉండేలా చేయుము; నీ మహాత్మ్యం త్రిలోకమంతటా, చరాచర సమస్తంలో, వృద్ధి చెందుగాక.

Verse 13

औदुम्बर्युवाच । का शक्तिर्विद्यतेऽस्माकं कृतं सावित्रिसंभवम् । अन्यथा कर्तुमेवाद्य सर्वैरपि सुरासुरैः

ఔదుంబరీ పలికెను—సావిత్రీదేవి విధానమునుండి ఉద్భవించినదాన్ని మార్చుటకు మాలో ఏ శక్తి ఉంది? నేడు దేవాసురులందరూ కలిసినను దానిని ఇతరథా చేయలేరు।

Verse 14

तथापि शक्तितो देव्यो यतिष्यामि हिताय वः । अष्टषष्टिषु गोत्रेषु भवत्यः संनियोजिताः

అయినను, ఓ దేవ్యులారా, యథాశక్తి మీ హితార్థం నేను ప్రయత్నించెదను. మీరు అష్టషష్టి గోత్రాలలో విధివిధానంగా నియోజింపబడుదురు।

Verse 15

पितामहेन तुष्टेन तत्र पूजामवाप्स्यथ । यूयं रात्रौ च संज्ञाभिर्हास्यपूर्वाभिरेव च

అక్కడ పితామహుడు బ్రహ్మ సంతుష్టుడైనప్పుడు మీరు పూజను పొందుదురు. అలాగే రాత్రివేళ కూడా—ముందుగా ఒప్పుకున్న సంకేతాలతో, నవ్వును పూర్వరంగంగా చేసుకొని—మీదగ్గరకు చేరుదురు।

Verse 16

अद्यप्रभृति यस्यात्र नागरस्य तु मंदिरे । वृद्धिः संपत्स्यते काचिद्वि शेषान्मंडपोद्भवा

ఈ రోజు నుండీ ఇక్కడ ఏ నగరవాసి ఇంటిలోనైనా ఏదైనా వృద్ధి కలుగునట్లయితే—ప్రత్యేకంగా మండప నిర్మాణం/ప్రతిష్ఠ వల్ల పుట్టిన వృద్ధి—దానికి ఇదే ఫలితం కలుగును।

Verse 17

तथा या योषितः काश्चित्पुरद्वारं समेत्य च । अदृष्टहास्यमाध्याय क्षपिष्यंति बलिं ततः

అలాగే కొందరు స్త్రీలు నగరద్వారమునకు వచ్చి, గుప్తహాస్యాన్ని ఆవరణంగా ధరించి, అనంతరం బలి (నైవేద్య-ఆహుతి) సమర్పించుదురు।

Verse 18

तेन वो भविता तृप्तिर्देवानां च यथा मखैः । याः पुनर्न करिष्यंति पूजामेतां मयोदिताम्

దానివల్ల మీరు తృప్తి పొందుతారు; యథా దేవతలు యజ్ఞములచే తృప్తి పొందుదురో. కాని నేను చెప్పిన ఈ పూజను చేయనివారు—

Verse 19

युष्माकं नगरे तासां सुपुत्रो नाशमाप्स्यति । युष्माकमपमाने न सदा रोगी भविष्यति

మీ నగరంలో ఆ (పూజచేసే వారి) సుపుత్రులు నాశాన్ని పొందరు. అలాగే మీ అవమాన కారణంగా వారు ఎల్లప్పుడూ రోగులుగా ఉండరు.

Verse 20

तस्मात्तिष्ठध्वमत्रैव रक्षार्थं नगरस्य च । शापव्याजेन युष्माकं वरोऽयं समुपस्थितः

కాబట్టి నగర రక్షణార్థం మీరు ఇక్కడే నిలిచి ఉండండి. శాపం అనే వ్యాజంతో ఈ వరం మీకు లభించింది.

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो देवशर्मा द्विजोत्तमाः । गंधर्वः पर्वतो जातः स्वपत्न्या सहितस्तदा

ఇంతలో ద్విజోత్తముడైన దేవశర్మ వచ్చెను. ఆ సమయంలో పర్వతనామ గంధర్వుడు కూడా తన భార్యతో కలిసి అక్కడే ఉన్నాడు.

Verse 22

यदा चौदुम्बरी शप्ता नारदेन सुरर्षिणा । मानुषी भव क्रुद्धेन तदा संप्रार्थितस्तया

దేవర్షి నారదుడు కోపంతో ‘మానుషీ భవ’ అని చౌదుంబరీని శపించినప్పుడు, ఆమె అతనిని ప్రార్థించింది.

Verse 23

मदर्थं मानुषो भूत्वा तता त्वं चानया सह । सृज मां मानुषीं चेव येन गच्छामि नो भुवि

నా కొరకు, ఓ తండ్రీ, నీవు మనుష్యుడవై, ఆమెతో కూడ. నన్ను కూడా మనుష్యస్త్రీగా జన్మింపజేయి, తద్వారా నేను భూమిపైకి వెళ్లి నివసించగలను.

Verse 24

विण्मूत्रसंयुते गर्भे सर्वदोषसमन्विते । ततः सा कृपया तस्याः सत्पत्न्या देवशर्मणः

మలమూత్రాలతో నిండిన, సమస్త దోషాలతో కూడిన గర్భంలో ఉన్నప్పుడు, ఆమె కరుణతో దేవశర్ముని సత్పత్నియైన ఆమె వైపు మనస్సు మళ్లించింది.

Verse 25

अवतीर्णा धरापृष्ठे वानप्रस्थाश्रमे ततः । एवं सा पञ्चमी रात्रिस्तस्य यज्ञस्य सत्तमाः

తర్వాత ఆమె భూమి మీదకు అవతరించి వానప్రస్థాశ్రమంలో ప్రవేశించింది. ఈ విధంగా ఆ ఉత్తమ యజ్ఞానికి ఐదవ రాత్రి గడిచింది.

Verse 26

उत्सवेन मनोज्ञेन चौदुम्बर्या व्यतिक्रमात् । प्रत्यूषे च ततो जाते यदा तेन विसर्जिता

మనోహరమైన ఔదుంబరీ ఉత్సవం ముగిసిన తరువాత, ఉదయం వెలిగినప్పుడు, ఆమెను అతడు పంపివేశాడు.

Verse 27

औदुम्बरी तदा प्राह पर्वतं जनकं निजम् । कल्येऽत्रावभृथो भावी विधियज्ञसमुद्भवः

అప్పుడు ఔదుంబరీ తన తండ్రైన పర్వతంతో ఇలా చెప్పింది—“రేపు ఇక్కడ విధిగా నిర్వహించిన యజ్ఞం నుండి అవభృథస్నానం జరుగుతుంది.”

Verse 28

सर्वतीर्थमयस्तस्मिन्स्नानं न स्यात्ततः परम् । यास्यामः स्वगृहान्भूयः सर्वैर्देवैः समन्विताः

సర్వతీర్థమయమైన ఆ స్థలంలో స్నానమునకు మించిన స్నానం లేదు. అనంతరం మేము సమస్త దేవతలతో కూడి మళ్లీ మా మా ధామాలకు వెళ్లుదుము.

Verse 30

अनेनैव विमानेन त्रयो वापि यथासुखम् । ममापि च वरो जातो यः शापान्नारदोद्भवात् । यज्ञभागो मया प्राप्तो देवानामपि दुर्लभः । पौर्णमासीदिने प्राप्ते विशेषात्स्त्रीजनैः कृतः

“ఈ విమానముతోనే మేము ముగ్గురము యథాసుఖంగా సంచరించగలము. నారదుని వల్ల కలిగిన శాపఫలంగా నాకూ ఒక వరం లభించింది—దేవతలకు సైతం దుర్లభమైన యజ్ఞభాగం నాకు దక్కింది; ముఖ్యంగా పౌర్ణమి దినమున స్త్రీలు ఆచరించినప్పుడు.”

Verse 189

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य औदुंबर्युत्पत्तिपूर्वकतत्प्राग्जन्मवृत्तांतवर्णनंनामैकोननवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహిత, ఆరవ నాగరఖండము—హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యములో ‘ఔదుంబరీ అవతరణకు పూర్వమైన పూర్వజన్మవృత్తాంతవర్ణన’ అనే 189వ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.