Adhyaya 176

Verse 1

सूत उवाच । दृष्ट्वा प्रतिष्ठितं लिंगं याज्ञवल्क्येन धीमता । स्वमातुः शुद्धिहेतोः स तन्नाम्ना लिंगमुत्तमम्

సూతుడు పలికెను—జ్ఞానవంతుడైన యాజ్ఞవల్క్యుడు తన మాతృశుద్ధి నిమిత్తం ప్రతిష్ఠించిన లింగాన్ని చూచి, అతడు అదే నామంతో ఆ ఉత్తమ లింగాన్ని ప్రసిద్ధం చేసెను।

Verse 3

स्थापयामास विप्रेंद्राः श्रद्धया परया युतः । ततश्चानीय विप्रेंद्रं मध्यगं नागरोद्भवम् । गर्तातीर्थसमुद्भूतमाहिताग्निं प्रयाजिनम् । यथैतन्नगरस्थानं तथा त्वमपि दीक्षितः

ఓ విప్రేంద్రులారా! పరమ శ్రద్ధతో యుక్తుడై అతడు (లింగాన్ని) స్థాపించాడు. తరువాత గర్తాతీర్థసంభవుడు, నాగరులలో మధ్యస్థుడు, ఆహితాగ్ని మరియు యజ్ఞకర్త అయిన శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుని తీసుకొని ఇలా పలికారు—“ఇది నగరస్థానం అయినట్లే, నీవు కూడా ఇక్కడ విధివిధానంగా దీక్షితుడవై అధిష్ఠించు।”

Verse 4

अष्टषष्टिषु गोत्राणां नायकत्वे व्यवस्थितः । तव वाक्येन सर्वाणि गोत्राणि द्विजसत्तम

అష్టషష్టి గోత్రాల నాయకత్వంలో నీవు స్థిరుడవై ఉన్నావు; ఓ ద్విజసత్తమా! నీ వాక్యంతో సమస్త గోత్రాలు (ధర్మకార్యాలలో) నడుచుకొందురు।

Verse 5

वर्तयिष्यंति कृत्येषु यावच्चन्द्रार्कतारकाः । गोवर्धन त्वया चिंता कार्या चास्य समुद्भवा

చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు ఉన్నంతకాలం వారు తమ కర్తవ్యకర్మలలో నిమగ్నులై ఉంటారు. మరియు ఓ గోవర్ధనా! ఈ వ్యవస్థ యొక్క ఉద్భవ-వృద్ధిని కాపాడే చింతను నీవు కూడా వహించవలెను।

Verse 6

लिंगस्य पूजनार्थाय प्रेरणीयाश्च नागराः । पूजया तस्य लिंगस्य वृद्धिं यास्यति तेऽन्वयः

లింగపూజార్థం నాగరులను ప్రేరేపించవలెను. ఆ లింగాన్ని పూజించుటవలన మీ వంశము వృద్ధి మరియు సమృద్ధిని పొందును.

Verse 7

अपूजया विनाशं च यास्यत्यत्र न संशयः । तव वंशोद्भवा ये च पूजयित्वा प्रभक्तितः

పూజను నిర్లక్ష్యం చేస్తే ఇక్కడ నాశనమే—సందేహం లేదు. అయితే మీ వంశంలో పుట్టినవారు గాఢభక్తితో (ఈ లింగాన్ని) పూజిస్తే శుభఫలాలు పొందుతారు.

Verse 8

एतल्लिंगं करिष्यंति कृत्यानि विविधानिच । तानि सिद्धिं प्रयास्यंति प्रसादादस्य दीक्षित

దీక్షితులు ఈ లింగాన్ని ఆశ్రయించి వివిధ పవిత్ర కృత్యాలు నిర్వహిస్తారు; దీని ప్రసాదంతో ఆ కృత్యాలు సిద్ధి మరియు విజయాన్ని పొందుతాయి.

Verse 9

गोवर्धन उवाच । अहमर्चां करिष्यामि लिंगस्यास्य सदा द्विज । भक्तिं च प्रकरिष्यामि हेतोरस्य हेतोरस्य कृते द्विज । पूजार्थं चैव ये चान्ये मम वंशसमुद्रवाः

గోవర్ధనుడు అన్నాడు—ఓ ద్విజా! నేను ఈ లింగాన్ని ఎల్లప్పుడూ అర్చిస్తాను. ఇదే ఉద్దేశ్యంతో, ఓ ద్విజా, భక్తిని కూడా పెంపొందిస్తాను. పూజార్థం నా వంశంలోని ఇతరులూ ముందుకు వస్తారు.

Verse 10

पिप्पलाद उवाच । गोवर्धन द्रुतं विप्रांस्तत्र चानय नागरान् । तेषां मतेन देवस्य नाममात्रं करोम्यहम्

పిప్పలాదుడు అన్నాడు—గోవర్ధనా, త్వరగా అక్కడికి పండిత బ్రాహ్మణులను, అలాగే నాగరులను కూడా తీసుకురా. వారి సలహా ప్రకారం నేను దేవుని నామాన్ని స్థాపిస్తాను.

Verse 11

ततश्चानाययामास विप्रांश्चैव विचक्षणान् । श्रुताध्ययनसंपन्नान्यज्ञकर्मपरायणान्

అనంతరం ఆయన విచక్షణులైన, విద్యావంతులైన బ్రాహ్మణులను పిలిపించి తెప్పించాడు—శ్రుతి-శాస్త్రాధ్యయనంలో నిపుణులై, యజ్ఞకర్మలలో పరాయణులైనవారిని।

Verse 12

तानब्रवीत्प्रणम्योच्चैः पिप्पलादो महामुनिः । मम माता मृता पूर्वं कंसारीति च नामतः

మహాముని పిప్పలాదుడు వారికి ఉచ్చస్వరంతో నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు—“నా తల్లి పూర్వమే పరలోకమైంది; ఆమె పేరు కంసారీ.”

Verse 13

तस्या उद्देशतो लिंगं मयैतत्संप्रतिष्ठितम् । युष्मद्वाक्यात्प्रसिद्धिं च प्रयातु द्विजसत्तमाः

“ఆమెను ఉద్దేశించి నేనే ఈ లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాను; ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, మీ ప్రామాణిక వాక్యంతో ఇది ప్రసిద్ధి పొందుగాక।”

Verse 14

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां यश्चैतत्स्नापयिष्यति । याज्ञवल्क्येश्वरोत्थं च स वै श्रेयो ह्यवाप्स्यति

అష్టమి మరియు చతుర్దశి రోజున ఈ (లింగానికి) స్నానాభిషేకం చేసి, యాజ్ఞవల్క్యేశ్వర సంబంధిత పూజను కూడా ఆచరించేవాడు నిశ్చయంగా పరమ శ్రేయస్సును పొందుతాడు।

Verse 15

सूत उवाच । अथ तैर्ब्राह्मणैः सर्वैस्तस्य नाम प्रतिष्ठितम् । कंसारीश्वर इत्येवं गौरवात्तस्य सन्मु नेः

సూతుడు అన్నాడు—ఆ సత్ముని గౌరవార్థం ఆ బ్రాహ్మణులందరూ దేవుని నామాన్ని ‘కంసారీశ్వర’మని స్థాపించారు।

Verse 16

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्ठोऽस्मि द्विजोत्तमाः । कंसारीश्वरसंज्ञस्तु यथा जातस्तु पापहा । स्थापितः पिप्पलादेन स्वयं चैव महात्मना

హే ద్విజోత్తములారా! మీరు అడిగినదంతా నేను వివరించాను—పాపహరుడైన ప్రభువు ‘కంసారీశ్వరుడు’ అనే నామంతో ఎలా ప్రసిద్ధుడయ్యాడో, మహాత్ముడు పిప్పలాదుడు స్వయంగా ఆయనను ఎలా స్థాపించాడో.

Verse 17

यश्चैतत्पुण्यमाख्यानं तस्य देवस्य संनिधौ । संपठेच्छृणुयाद्वापि सम्यक्छक्तिसमन्वितः

ఆ దేవుని సన్నిధిలో సమ్యక్‌ శ్రద్ధా-సామర్థ్యాలతో ఈ పుణ్యాఖ్యానాన్ని పఠించినవాడు గానీ, వినినవాడు గానీ, దాని సంపూర్ణ పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 18

मनसा चिंतितं पापं परदारकृतं च यत् । तस्य तन्नाशमायाति पिप्पलाद वचो यथा

మనసులో తలచిన పాపమూ, పరస్త్రీ/పరపురుష సంబంధ పాపమూ—అతనికి నశిస్తుంది; ఇదే పిప్పలాదుని వాక్యం.

Verse 19

यस्तस्य पुरतो भक्त्या नीलरुद्रा न्सदा जपेत् । प्राणरुद्रान्विशेषेण भवरुद्रसमन्वितान्

ఆయన సన్నిధిలో భక్తితో నిత్యం నీలరుద్ర మంత్రజపం చేసేవాడు—ప్రత్యేకంగా భవరుద్రతో కూడిన ప్రాణరుద్ర జపం—ఇష్టఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 20

ब्रह्महत्योद्भवं चैव अपि तस्य प्रणश्यति । परचक्रभये जाते ह्यना वृष्टिभये तथा

అతనికి బ్రహ్మహత్య నుండి పుట్టిన కలుషమూ నశిస్తుంది; శత్రుసేన భయం కలిగినప్పుడు గానీ, అనావృష్టి (వర్షాభావ) భయం కలిగినప్పుడు గానీ, ఉపశమనం కలుగుతుంది.

Verse 21

अथर्ववेदे साद्यंते पठिते तस्य चाग्रतः । शत्रुर्विलयमभ्येति वृष्टिः सञ्जायते द्रुतम्

ఆయన సమక్షంలో అథర్వవేద రక్షాకర్మను విధివిధానంగా పఠించినప్పుడు శత్రువు లయమైపోతాడు, వెంటనే వర్షం కలుగుతుంది।

Verse 22

राजदौःस्थ्ये समुत्पन्ने राजा भवति धार्मिकः । सर्वरोगविनिर्मुक्तः प्रजापालनतत्परः

రాజ్యానికి దౌర్భాగ్యం కలిగినప్పుడు రాజు ధార్మికుడవుతాడు—సర్వరోగాల నుండి విముక్తుడై ప్రజాపాలనలో నిమగ్నుడవుతాడు।

Verse 23

उपसर्गभये जाते तस्य दोषः प्रशाम्यति । शनैः शनैरसंदिग्धं पिप्पलादवचो यथा

ఉపసర్గం లేదా మహమ్మారి భయం కలిగినప్పుడు అతని దోషం శమిస్తుంది—నెమ్మదిగా, సందేహం లేకుండా—ఇది పిప్పలాదుని వచనం।

Verse 24

किं वा ते बहुनोक्तेन यत्किंचिद्व्यसनं महत् । तत्तस्य व्यसनं किंचिदथर्वणः प्रकी र्तनात्

ఇంకెందుకు ఎక్కువ చెప్పాలి? ఏ మహా విపత్తైనా అథర్వణ శక్తి కీర్తన/పఠనంతో అతనికి తేలికపాటిదిగా మారుతుంది।

Verse 25

अस्य देवस्य पुरतो याति नाशं च वै द्रुतम्

ఈ దేవుని సమక్షంలో అది నిశ్చయంగా త్వరగా నాశనమవుతుంది।

Verse 176

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कंसारेश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्सप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండాంతర్గత హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో “కంసారేశ్వరోత్పత్తి మాహాత్మ్యవర్ణనం” అను నామముగల నూట డెబ్బై ఆరవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।