Adhyaya 143

Verse 1

सूत उवाच । तथान्योऽपि च तत्रास्ति देवश्चित्रेश्वरो द्विजाः । चित्रपीठस्य मध्यस्थश्चित्रसौख्यप्रदो नृणाम्

సూతుడు పలికెను—ఓ ద్విజులారా! అక్కడ మరొక దేవుడు ఉన్నాడు—భగవాన్ చిత్రేశ్వరుడు. ఆయన చిత్రపీಠమధ్యమున నిలిచి నరులకు విచిత్ర సౌఖ్యమును ప్రసాదించును.

Verse 2

यं दृष्ट्वा पूजयित्वा च स्नापयित्वाथवा नरः । मुच्यते परदारोत्थैः पातकैश्चोपपातकैः

ఎవడు ఆయనను దర్శించి, పూజించి, లేదా (లింగమును) స్నాపనము చేయించునో, అతడు పరస్త్రీసంబంధమునుండి పుట్టిన పాపములు మరియు ఉపపాపముల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 3

धर्षयित्वा गुरोः पत्नीं कन्यां वा निजवंशजाम् । नीचां वा व्रतयुक्तां वा कामासक्तेन चेतसा

కామాసక్తమైన మనస్సుతో ఎవడు గురుపత్నిని, లేదా తన వంశజ కన్యను, లేక నీచజాతి స్త్రీని, లేదా వ్రతనిష్ఠ స్త్రీనైనా బలాత్కరించాడో—

Verse 4

चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां यस्तं पूजयते नरः । स तत्पापं निहत्याशु स्वर्गलोकं ततो व्रजेत्

చైత్ర మాస శుక్ల పక్ష చతుర్దశీనాడు ఎవడు ఆ దేవుని పూజిస్తాడో, వాడు ఆ పాపాన్ని శీఘ్రంగా నశింపజేసి అనంతరం స్వర్గలోకాన్ని పొందును।

Verse 5

तथा चित्रांगदस्तत्र जाबालिसहितो नृपः । कुमार्या सहितः सार्द्धं नग्नया तत्समुत्थया । सन्तिष्ठते तदग्रे तु शप्तो जाबालिना पुरा

అలాగే అక్కడ జాబాలితో కూడిన రాజు చిత్రాంగదుడు ఉన్నాడు; ఆ సంఘటననుండి పుట్టిన నగ్నకుమారితో కలిసి, జాబాలి పూర్వం శపించినందున, దేవుని ముందరే నిలిచి ఉంటాడు।

Verse 6

त्रयाणामपि यस्तेषां तस्मिन्नहनि निर्वपेत् । स इष्टां लभते नारीं सिद्धिं च मनसि स्थिताम्

ఆ దినమున ఆ ముగ్గురికీ ఎవడు అర్పణ/దానం చేస్తాడో, వాడు కోరిన స్త్రీని (భార్యను) పొందును; మనసులో నిలిచిన సిద్ధిని కూడా పొందును।

Verse 7

ऋषय ऊचुः । कस्माज्जाबालिना शप्तः पूर्वं चित्रांगदो युवा । सा च तत्तनया कस्मात्कुमारी वस्त्रवर्जिता

ఋషులు పలికిరి—యువ చిత్రాంగదుడిని పూర్వం జాబాలి ఏ కారణంతో శపించాడు? మరియు అతని కుమార్తె అయిన ఆ కన్య ఎందుకు వస్త్రరహితగా ఉంది?

Verse 8

अद्यापि तिष्ठते तत्र विरुद्धं रूपमाश्रिता । जनहास्य करं नित्यं तस्मात्सूत वदस्व नः

ఆమె నేటికీ అక్కడ విరుద్ధమైన రూపాన్ని ధరించి నిలిచి ఉంది; నిత్యం జనుల నవ్వుకు కారణమవుతోంది; కనుక, ఓ సూతా, మాకు కారణాన్ని చెప్పుము।

Verse 9

सूत उवाच । आर्सोत्पूर्वं मुनिर्नाम्ना जाबालिरिति विश्रुतः । कौमारब्रह्मचर्येण येन चीर्णं तपः सदा

సూతుడు పలికెను—పూర్వకాలంలో జాబాలి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన ఒక ముని ఉండెను; అతడు కౌమార బ్రహ్మచర్యంతో నిత్యం తపస్సు ఆచరించెను।

Verse 10

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं समासाद्य स सद्द्विजाः । बाल्येऽपि वयसि प्राप्ते समारेभे महत्तपः

హాటకేశ్వర క్షేత్రాన్ని చేరిన ఆ సద్ద్విజుడు, బాల్యవయస్సులోనే ఉన్నప్పటికీ, మహత్తర తపస్సును ప్రారంభించెను।

Verse 11

कृच्छ्रचांद्रायणादीनि पाराकाणि शनैःशनैः । कुर्वता तेन ते देवाः संनीता भयगोचरम्

అతడు క్రమంగా కృచ్ఛ్ర, చాంద్రాయణ మొదలైన పారాకాది కఠిన వ్రతాలు చేయగా, దేవతలు భయ పరిధిలోకి నెట్టబడిరి।

Verse 12

ततः शक्रादयो देवाः संत्रस्ता मेरुमूर्धनि । मिलित्वा चक्रिरे मंत्रं तस्य विघ्नकृते मिथः

అప్పుడు మేరుపర్వత శిఖరంపై శక్రుడు మొదలైన దేవతలు భయపడుతూ కూడి, అతని తపస్సుకు విఘ్నం కలిగించుటకు పరస్పరం మంత్రణ చేసిరి।

Verse 13

यद्यस्य तपसो वृद्धिरेवं यास्यति नित्यशः । च्यावयिष्यति तन्नूनं स्वर्गराज्याच्छतक्रतुम्

అతని తపస్సు వృద్ధి ఇలాగే నిత్యం కొనసాగితే, అతడు తప్పక శతక్రతు ఇంద్రుని స్వర్గరాజ్యము నుండి చ్యుతం చేయును।

Verse 14

तस्माद्गच्छतु रंभाख्या तत्पार्श्वे ऽप्सरसां वरा । ब्रह्मचर्यविघाताय तस्यर्षेर्भावितात्मनः

కాబట్టి అప్సరసుల్లో శ్రేష్ఠురాలైన రంభా అతని పక్కకు వెళ్లుగాక; దృఢసంయమచిత్తుడైన ఆ ఋషి బ్రహ్మచర్యాన్ని భంగపరచుటకై।

Verse 15

ब्रह्मचर्यं तपोमूलं यतः संकीर्तितं द्विजैः । तस्याभावात्परिक्लेशः केवलं न फलं व्रते

ఎందుకంటే బ్రహ్మచర్యమే తపస్సుకు మూలమని పండిత ద్విజులు కీర్తించారు; అది లేక వ్రతంలో కేవలం కష్టం మాత్రమే, ఫలం కాదు।

Verse 16

एवं ते निश्चयं कृत्वा समाहूय ततः परम् । रंभामूचुर्महेंद्रेण सर्वे देवास्तदादरात्

ఇలా నిర్ణయించుకొని తరువాత రంభను పిలిపించారు; మహేంద్రునితో కూడిన సమస్త దేవతలు ఆమెను ఆదరంతో ఉద్దేశించి పలికారు।

Verse 17

गच्छ शीघ्रं महाभागे जाबालिर्यत्र तिष्ठति । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तपोविघ्नाय तस्य वै

మహాభాగ్యవతీ, జాబాలి ఉన్న చోటికి—హాటకేశ్వర క్షేత్రంలో—త్వరగా వెళ్ళు; అతని తపస్సుకు విఘ్నం కలిగించుటకై।

Verse 18

ते ते भावाः प्रयोक्तव्याः कथास्तास्ता मनोहराः । वर्धयंती तथा चित्ते तस्य कामं निरर्गलम्

ఆ ఆ భావభంగిమలను, ఆ ఆ మనోహర సంభాషణలను ప్రయోగించు; అతని చిత్తంలో నిర్బంధరహితమైన కామాన్ని పెంపొందించునట్లు।

Verse 19

रंभोवाच । स मुनिर्न विजानाति कामधर्मं सुरेश्वर । अरसज्ञं कथं देव करिष्यामि स्मरान्वितम्

రంభా పలికెను—హే సురేశ్వరా! ఆ ముని కామధర్మాన్ని ఎరుగడు. రసజ్ఞానం లేనివానిని నేను ఎలా ప్రేమోన్మత్తుని చేయగలను?

Verse 20

इन्द्र उवाच । एष यास्यति मद्वाक्याद्वसंतस्तस्य सन्निधौ । अस्य संदर्शनादेव भविष्यति स सस्मरः

ఇంద్రుడు పలికెను—నా ఆజ్ఞతో వసంతుడు అతని సన్నిధికి వెళ్తాడు. వసంత దర్శనమాత్రంతోనే ఆ ముని కామావేశుడవుతాడు.

Verse 21

तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र सहानेन वरानने । संसिद्धिर्जायते येन देवकृत्यं भवेद्द्रुतम्

కాబట్టి, హే వరాననే! అతనితో కలిసి త్వరగా అక్కడికి వెళ్లు. దానివల్ల సిద్ధి కలిగి దేవకార్యం శీఘ్రంగా పూర్తవుతుంది.

Verse 22

अथ सा तं प्रणम्योच्चैः प्रस्थिता धरणीतलम् । वसंतेन समायुक्ता जाबालिर्यत्र तिष्ठति

అప్పుడు ఆమె అతనికి నమస్కరించి భూమిపై ప్రయాణమై, వసంతునితో కలిసి జాబాలి నివసించే చోటుకు వెళ్లింది.

Verse 23

अथाकस्मादशोकस्य संजातः पुष्पसंचयः । तिलकस्य च चूतस्य मंजर्यः समुपस्थिताः

అప్పుడు అకస్మాత్తుగా అశోక వృక్షంలో పుష్పసమూహం వికసించింది; తిలకము మరియు మామిడి చెట్లలో కూడా మంజరులు బయలుదేరాయి.

Verse 24

शिशिरे च सरोजानि विकासं प्रापुरेव हि । ववौ च सुरभिर्वायुर्दाक्षिणात्यः सुकामदः

శిశిరకాలములోనూ కమలములు వికసించెను; దక్షిణదిశ నుండి సువాసనభరితమైన గాలి వీచి, ఇంద్రియాలను ఆనందింపజేసి కామభావాన్ని ప్రబోధించెను।

Verse 25

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता रंभा तत्र वराप्सराः । सलिलाशयतीरस्थो जाबालिर्यत्र तिष्ठति

అంతలో అక్కడికి శ్రేష్ఠ అప్సర రంభా వచ్చెను—జలాశయ తీరమున జాబాలి ముని నివసించుచున్న స్థలముననే।

Verse 26

अक्षमालाधृतकरो जपन्मंत्रमनेकधा । अभीष्टं श्रद्धया युक्तो विधाय पितृतर्पणम्

చేతిలో అక్షమాల ధరించి అతడు అనేక విధములుగా మంత్రజపము చేసుచుండెను; శ్రద్ధాయుతుడై అభీష్ట కర్మలను నిర్వహించి పితృతర్పణమును కూడా చేసెను।

Verse 27

स्नानार्थं तज्जलं साऽथ प्रविवेश वराप्सराः

అనంతరం ఆ శ్రేష్ఠ అప్సర స్నానార్థముగా ఆ జలములో ప్రవేశించెను।

Verse 28

विवस्त्रां तां समालोक्य सोऽपि यौवनशालिनीम् । याम्यानिलेन च स्पृष्टः कामस्य वशगो ऽभवत्

ఆమెను నిర్వస్త్రగా, యౌవనశోభతో ప్రకాశించుచున్నదిగా చూచి, దక్షిణ గాలిస్పర్శతో అతడూ కామవశుడయ్యెను।

Verse 29

ततस्तस्याभवत्कंपस्तत्क्षणादेव सन्मुने । अक्षमाला कराग्राच्च पपात धरणीतले

అదే క్షణంలో, హే సన్మునీ, అతడు కంపించసాగెను; అతని చేతి అగ్రభాగం నుండి అక్షమాల నేలపై పడిపోయెను।

Verse 30

पुलकः सर्वगात्रेषु संजज्ञेऽतीव दारुणः । अश्रुपाताः पतंति स्म कोष्णाः प्लावितभूतलाः

అతని సమస్త అవయవాలలో అత్యంత ఘోరమైన రోమాంచము కలిగెను; గోరువెచ్చని కన్నీటి ధారలు నిరంతరం పడుతూ భూమిని తడిపెను।

Verse 31

अथ तं क्षुभितं ज्ञात्वा चित्तज्ञा सा वराप्सराः । निर्गत्य सलिलात्तस्माच्चक्रे वस्त्रपरिग्रहम्

అతడు అంతరంగములో కలత చెందినాడని గ్రహించిన చిత్తజ్ఞా ఆ వరాప్సర నీటిలోనుండి బయటికి వచ్చి తన వస్త్రాలను ధరించెను।

Verse 32

ततस्तस्यांतिके गत्वा प्रणिपत्य कृतादरा । प्रोवाच मधुरं वाक्यं वर्द्धंती तस्य तन्मतम्

అనంతరం ఆమె అతని సమీపమునకు వెళ్లి గౌరవంతో నమస్కరించి, మధురమైన మాటలు పలికెను—అతనిలో ఉద్భవించిన భావాన్ని మృదువుగా బలపరుస్తూ।

Verse 33

आश्रमे सकलं ब्रह्मन्कच्चित्ते कुशलं मुने । स्वाध्याये तपसि प्राज्ञ शिष्येषु मृगपक्षिषु

‘హే బ్రాహ్మణమునీ, ఆశ్రమములో సమస్తము కుశలమేనా? హే మునే, మనస్సు ప్రశాంతమా? హే ప్రాజ్ఞా, స్వాధ్యాయము తపస్సు వృద్ధిచెందుచున్నవా, శిష్యులు, జింకలు, పక్షులు కుశలమా?’

Verse 34

कुशलं मे वरारोहे सर्वत्रैवाधुना स्थितम् । विशेषेणात्र संप्राप्ता सर्वलक्षणलक्षिता

ముని పలికెను—హే వరారోహే, నా కుశలం ఇప్పుడెక్కడైనా స్థిరంగా ఉంది. విశేషంగా నీవు ఇక్కడికి వచ్చితివి; సర్వ శుభలక్షణాలతో అలంకృతురాలవు.

Verse 35

का त्वं वद महाभागे मम मन्मथवर्धनी । किं देवी वासुरी वा किं पन्नगी किं तु मानुषी

హే మహాభాగే, చెప్పుము—నీవెవరు, నా హృదయంలో మన్మథాన్ని వర్ధింపజేసేదానివి? నీవు దేవివా, అసురీవా, పన్నగికా (నాగకన్యా) లేక మానుషీవా?

Verse 36

निवेदय शरीरे मे किं न पश्यसि वेपथुम् । निरर्गलश्च रोमांचो बाष्पपूरश्च नेत्रजः

నేను నీకు నివేదించుచున్నాను—నా శరీరంలోని ఈ వణుకు నీకు కనబడదా? ఆపలేని రోమాంచం ఉప్పొంగుచున్నది; నేత్రాలలో అశ్రుపూరం నిండుచున్నది.

Verse 37

रंभोवाच । किं ते गात्रस्वभावोऽयम् किं वान्यो व्याधिसंभवः । कच्चिदेव न ते स्वास्थ्यं प्रपश्यामि शरीरजम्

రంభ పలికెను—ఇది నీ దేహస్వభావమా, లేక మరొక వ్యాధి వల్ల కలిగిందా? నీ శరీరంలో ఆరోగ్యాన్ని నేను చూడటం లేదు.

Verse 38

मुनिरुवाच । न मे गात्रस्वभावो न व्याधिभिश्च सुलोचने । शृणुष्व कारणं कृत्स्नं येनेदृक्संस्थितं वपुः

ముని పలికెను—హే సులోచనే, ఇది నా దేహస్వభావం కాదు, వ్యాధుల వల్ల కూడా కాదు. వినుము; ఏ కారణంతో నా దేహం ఇలా అయిందో ఆ సంపూర్ణ కారణాన్ని చెప్తాను.

Verse 40

तदहं मन्मथाविष्टो दर्शनात्तव शोभने । ब्रह्मचर्यपरोपीत्थं महाव्रतधरोऽपि च

అందుచేత, ఓ శోభనే! నీ దర్శనమాత్రంతోనే నేను మన్మథావిష్టుడనయ్యాను—బ్రహ్మచర్యపరుడనై మహావ్రతధారుడనైనప్పటికీ।

Verse 41

रंभोवाच यद्येवं ब्राह्मणश्रेष्ठ मां भजस्व यथासुखम् । नात्र कश्चिद्भवेद्दोषः पण्यनारी यतोऽस्म्यहम्

రంభా పలికింది—అలా అయితే, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! నీకు నచ్చినట్లు నన్ను అనుభవించు. ఇందులో ఏ దోషమూ లేదు; ఎందుకంటే నేను స్వభావతః పణ్యనారి.

Verse 42

साधारणा वयं विप्र यतः सृष्टाः स्वयंभुवा । सर्वेषामेव लोकानां विशेषेण द्विजन्मनाम्

ఓ విప్రా! మేము అందరికీ సాధారణమే; ఎందుకంటే స్వయంభూ బ్రహ్మ మమ్మల్ని సమస్త లోకాల ఆనందార్థం—ప్రత్యేకంగా ద్విజుల కోసం—సృష్టించాడు।

Verse 43

अहं चापि समालोक्य त्वां मुने मन्मथोपमम् । हता कामशरैस्तीक्ष्णैर्न च गंतुं समुत्सहे

మరియు, ఓ మునీ! నిన్ను మన్మథసమానంగా చూసి నేనూ తీక్ష్ణమైన కామబాణాలతో గాయపడినదానిని; ఇక వెళ్లగల ధైర్యం నాకు లేదు।

Verse 44

मया दृष्टाः सुराः पूर्वं यक्षा विद्याधरास्तथा । सिद्धाश्च किंनरा नागा गुह्यकाः किमु मानुषाः

నేను పూర్వం దేవతలను, యక్షులను, విద్యాధరులను కూడా చూశాను; సిద్ధులు, కిన్నరులు, నాగులు, గుహ్యకులు కూడా—అయితే మనుషుల సంగతి ఏమని చెప్పాలి!

Verse 45

नेदृग्रूपं वपुस्तेषामेकस्यापि विलोकितम् । मध्ये ब्राह्मणशार्दूल तस्माद्भक्तां भजस्व माम्

వారందరిలో ఒక్కరిలోనైనా ఇలాంటి రూపసౌందర్యం, దేహకాంతి నేను చూడలేదు. కాబట్టి, ఓ బ్రాహ్మణశార్దూలా, నీకు భక్తురాలైన నన్ను స్వీకరించి నాతో రమించు।

Verse 46

यो नारीं कामसंतप्तां स्वयं प्राप्तां परित्यजेत् । स मूर्खः पच्यते घोरे नरके शाश्वतीः समाः

స్వయంగా వచ్చిన, కామతాపంతో దహించబడుతున్న స్త్రీని ఎవడు పరిత్యజిస్తాడో, ఆ మూర్ఖుడు ఘోర నరకంలో శాశ్వత సంవత్సరాలు దహించబడతాడు।

Verse 47

एवमुक्त्वा तया सोऽथ परिष्वक्तो महामुनिः । अनिच्छन्नपि वाक्येन हृदयेन च सस्पृहः

ఇలా చెప్పి ఆమె మహామునిని ఆలింగనం చేసుకుంది. మాటలలో అతడు నిరాకరించినా, హృదయంలో మాత్రం ఆకాంక్ష కలిగింది।

Verse 48

ततो लतानि कुंजे तं समानीय मुनीश्वरम् । कामशास्त्रोदितैर्भावै रराम कृत्रिमैर्मुनिम्

తర్వాత ఆమె మునీశ్వరుణ్ని లతలతో నిండిన కుంజానికి తీసుకెళ్లి, కామశాస్త్రంలో చెప్పిన కృత్రిమ భావాలను ధరించి మునితో క్రీడించింది।

Verse 49

एवं तया समं तत्र स्थितो यावद्दिनक्षयम् । कामधर्मसमासक्तः संत्यक्ताशेषकर्मकः

ఇలా అతడు ఆమెతో అక్కడ దినాంతం వరకు నిలిచాడు—కామధర్మంలో ఆసక్తుడై, మిగతా అన్ని కర్మలు కర్తవ్యాలను విడిచిపెట్టి।

Verse 50

ततो निष्कामतां प्राप्तो लज्जया परिवारितः । विससर्ज च तां रंभां शौचं चक्रे ततः परम्

అప్పుడు అతడు లజ్జచే ఆవరించబడి మళ్లీ నిష్కామతను పొందెను. రంభను విడిచిపెట్టి, అనంతరం శౌచశుద్ధి చేసెను।

Verse 51

सापि तेन विनिर्मुक्ता कृतकृत्या विलासिनी । प्रहृष्टा प्रययौ तत्र यत्र देवाः सवासवाः

అతనిచే విముక్తురాలైన ఆ విలాసినీ అప్సర, కృతకృత్యురాలై హర్షించింది. ఇంద్రునితో కూడిన దేవులు ఉన్న చోటకే ఆమె వెళ్లెను।

Verse 143

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जाबालिक्षोभणोनाम त्रिचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము—ఏకాశీతి సహస్ర శ్లోకసంహితలో—షష్ఠ భాగమైన నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘జాబాలిక్షోభణ’ నామ 143వ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।