Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

ततस्तयापि तच्चोक्तं यत्पित्रा तस्य जल्पितम् । असामान्यं शुभे पापे कृत्ये तस्य द्विजोत्तमाः

Transliteration

tatastayāpi taccoktaṃ yatpitrā tasya jalpitam | asāmānyaṃ śubhe pāpe kṛtye tasya dvijottamāḥ

Translation

అప్పుడు ఆమె కూడా అతని తండ్రి చెప్పినదే తెలిపింది—“ఓ ద్విజోత్తమా, అతని కృత్యం పుణ్యమైనా పాపమైనా అసాధారణమే.”

Word by Word

• ततः: then/thereupon
• ततः: Kriya-visheshana (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय (adverb)

• तया: by her
• तया: Karta (Agent, in passive sense)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Addition)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कारार्थक (also)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• उक्तम्: was said
• उक्तम्: Kriya (Passive predicate)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘was said/told’

• यत्: which/that
• यत्: Sambandha (Relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• पित्रा: by (his) father
• पित्रा: Karta (Agent, in passive sense)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• जल्पितम्: spoken
• जल्पितम्: Kriya (Passive predicate/Qualifier)
• Type: Verb
• Root: जल्प् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘spoken’

• असामान्यम्: uncommon; extraordinary
• असामान्यम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: असामान्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कृत्ये)

• शुभे: in good (acts)
• शुभे: Adhikaraṇa (Domain)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व-समुच्चयेन (शुभे…पापे)

• पापे: in sinful (acts)
• पापे: Adhikaraṇa (Domain)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• कृत्ये: in the act/duty
• कृत्ये: Adhikaraṇa (Topic/Domain)
• Type: Noun
• Root: कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘in the matter of what is to be done/act’

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• द्विजोत्तमाः: O best of the twice-born (Brahmins)
• द्विजोत्तमाः: Sambodhana/Karta (Address/Subject)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (उत्तमाः द्विजाः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे अपि सम्भवः (हे द्विजोत्तमाः)

Speaker

Sūta (narrating reported speech)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ (addressed audience within narration)

Visual Art Cues

Scene: Mother reveals the father’s statement; the atmosphere turns weighty—perhaps a shadowed corner, a sealed chest/palm-leaf record symbolizing hidden history; the listener’s face shows astonishment mixed with dread.

Characters & Entities

• Sūta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Karma is not always trivial; some actions carry exceptional moral weight and demand careful discernment and remedy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is explicitly named in this verse; it functions as narrative context within a tīrtha-māhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it frames the seriousness of the act that will require instruction (upadeśa) and expiation.