Adhyaya 56

Verse 1

नारद उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि ब्रह्मेशं लिंगमुत्तमम् । यस्य स्मरणमात्रेण वाजपेयफलं भवेत्

నారదుడు పలికెను—ఇకపై బ్రహ్మేశమనే పరమోత్తమ లింగాన్ని నేను వివరిస్తాను; దాని స్మరణమాత్రముచేత వాజపేయ యజ్ఞఫలం కలుగును.

Verse 2

एकदा तु पुरा पार्थ सृष्टि कामेन ब्रह्मणा । तपः सुचरितं घोरं सार्धवर्षसहस्रकम्

హే పార్థా, పురాతన కాలంలో ఒకసారి సృష్టిని కోరిన బ్రహ్మదేవుడు, వెయ్యేళ్లకు మించి ఘోరమైనదీ విధివిధానాలతో కూడినదీ అయిన తపస్సు చేశాడు.

Verse 3

तपसा तेन सन्तुष्टः पार्वतीपतिशंकरः । वरमस्मै ततः प्रादाल्लोककर्त्रे स्ववांछितम्

ఆ తపస్సుతో సంతుష్టుడైన పార్వతీపతి శంకరుడు లోకకర్త అయిన అతనికి తాను కోరిన వరాన్ని ప్రసాదించాడు।

Verse 4

ततो हृष्टः प्रमुदितः कृतकृत्यः पितामहः । ज्ञात्वा क्षेत्रस्य माहात्म्यं स्वयं लिंगं चकार ह

అనంతరం పితామహుడు (బ్రహ్మ) హర్షించి, పరమానందంతో కృతకృత్యుడై, ఆ క్షేత్ర మహాత్మ్యాన్ని తెలిసి స్వయంగా లింగాన్ని నిర్మించాడు।

Verse 5

चखान च सरः पुण्यं नाम्ना ब्रह्मसरः शुभम । महीनगरकात्पूर्वे महापातकनाशनम्

అతడు మహీనగరకానికి తూర్పున ‘బ్రహ్మసరః’ అనే పుణ్యశుభ సరస్సును తవ్వించాడు; అది మహాపాతకనాశకము।

Verse 6

अस्य तीरे महालिंगं स्थापयामास वै विभुः । तत्र देवः स्वयं साक्षाद्विद्यते किल शंकरः

ఆ సరస్సు తీరంలో ఆ విభువు మహాలింగాన్ని స్థాపించాడు; అక్కడ దేవుడు శంకరుడు స్వయంగా సాక్షాత్తుగా విరాజిల్లుతున్నాడు।

Verse 7

पुष्करादधिकं तीर्थं ब्रह्मेशंनाम फाल्गुन । तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या पिण्डदानं समाचरेत्

ఓ ఫాల్గుణా! ‘బ్రహ్మేశ’ అనే ఈ తీర్థం పుష్కరంకన్నా అధికమైనది. అక్కడ భక్తితో స్నానం చేసి మనిషి విధిగా పిండదానం చేయాలి।

Verse 8

दानं चैव यथाशक्त्या कार्तिक्यां च विशेषतः । देवं प्रपूजयेद्भक्त्या ब्रह्मेशं हृष्टमानसः

మనిషి తన శక్తి మేరకు దానం చేయాలి—ప్రత్యేకంగా కార్తిక మాసంలో—మరియు హర్షిత మనస్సుతో భక్తితో బ్రహ్మేశ దేవుని పూజించాలి।

Verse 9

पितरस्तस्य तुष्यंति यावदाभूतसंप्लवम् । पुष्करेषु च यत्पुण्यं कुरुक्षेत्रे रविग्रहे

అతని పితృదేవతలు మహాప్రళయం వరకు తృప్తి చెందుతారు। పుష్కరంలో ఉన్న పుణ్యం, అలాగే కురుక్షేత్రంలో సూర్యగ్రహణ సమయంలో ఉన్న పుణ్యం—

Verse 10

गंगादिपुण्यतीर्थेषु यत्फलं प्राप्यते नरैः । तत्फलं समवाप्नोति तीर्थस्यास्यावगाहनात्

గంగా మొదలైన పుణ్యతీర్థాలలో మనుషులు పొందే ఫలం ఏదైతే ఉందో, ఈ తీర్థంలో స్నానం చేయడం వల్ల అదే ఫలం లభిస్తుంది।

Verse 11

मोक्षलिंगस्य माहात्म्यं शृणु पार्थ महाद्भुतम् । मया स्थानहितार्थं च समाराध्य महेश्वरम्

హే పార్థా, మోక్షలింగ మహాత్మ్యాన్ని విను—అది మహా అద్భుతమైనది। ఈ స్థల హితార్థం నేను భక్తితో మహేశ్వరుని ఆరాధించాను।

Verse 12

स्थापितं प्रवरं लिंगं नाम्ना मोक्षेश्वरं हरम् । दर्भाग्रेण ततः पार्थ कूपं खनितवानहम्

నేను హరుడు (శివుడు) ‘మోక్షేశ్వర’ అనే నామంతో శ్రేష్ఠ లింగాన్ని స్థాపించాను। ఆపై, హే పార్థా, దర్భాగ్రంతో నేను ఒక కూపాన్ని (బావిని) తవ్వాను।

Verse 13

प्रसाद्य लोककर्तारं ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् । कमण्डलोर्ब्रह्मणश्च समानीता सरस्वती

లోకసృష్టికర్త పరమేష్ఠి బ్రహ్మను ప్రసన్నం చేసి, బ్రహ్ముని కమండలువలనుండి సరస్వతి ప్రकटమై తీసుకురాబడింది।

Verse 14

कूपेऽस्मिन्मोक्षनाथस्य लोकानां प्रेतमुक्तये । कार्तिकस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे चतुर्दशी

మోక్షనాథుని ఈ బావిలో ప్రజలు ప్రేతస్థితి నుండి విముక్తి పొందుటకు, కార్తిక మాస శుక్లపక్ష చతుర్దశి విశేషంగా పుణ్యదినం।

Verse 15

कूपे स्नात्वा नरस्तस्यां तिलपिण्डं समाचरेत् । प्रेतानुद्दिश्य नियतं मोक्षतीर्थफलं भवेत्

ఆ బావిలో స్నానం చేసి మనిషి విధివిధానంగా తిలపిండాలను సమర్పించాలి, ప్రేతులను ఉద్దేశించి; నిశ్చయంగా దీనివల్ల మోక్షతీర్థఫలం కలుగుతుంది।

Verse 16

कुले न जायते तस्य प्रेतः पार्थ न संशयः । प्रेता मोक्षं प्रगच्छन्ति तीर्थस्यास्य प्रभावतः

హే పార్థా, సందేహం లేకుండా అతని వంశంలో ప్రేతుడు జన్మించడు; ఈ తీర్థ ప్రభావంతో ప్రేతులూ మోక్షాన్ని పొందుతారు।

Verse 17

जयादित्यकूपवरे नरः स्नात्वा प्रयत्नतः । गर्भेश्वरं नमस्कृत्य न स गर्भेषु मज्जति

శ్రేష్ఠమైన జయాదిత్య కూపంలో శ్రమతో స్నానం చేసి, గర్భేశ్వరునికి నమస్కరించినవాడు మళ్లీ గర్భాలలో మునగడు (పునర్జన్మ పొందడు)।

Verse 18

इदं मया पार्थ तव प्रणीतं गुप्तस्य क्षेत्रस्य समासयोगात् । माहात्म्यमेतत्सकलं शृणोति यः स्याद्विशुद्धः किमु वच्मि भूयः

హే పార్థా! గుప్త పుణ్యక్షేత్రపు కథనాన్ని సంక్షేపంగా సమన్వయించి నేను నీకు ఇది తెలిపాను. ఈ సంపూర్ణ మహాత్మ్యాన్ని వినువాడు పవిత్రుడగును—ఇంకా ఏమి చెప్పుదును?

Verse 56

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखंडे कौमारिकाखंडे ब्रह्मेश्वरमोक्षेश्वर गर्भश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्पंचाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, ప్రథమ మాహేశ్వరఖండంలోని కౌమారికాఖండంలో ‘బ్రహ్మేశ్వర-మోక్షేశ్వర-గర్భేశ్వర మహాత్మ్యవర్ణనం’ అను పేరుగల యాభై ఆరవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.