Adhyaya 28
Mahesvara KhandaKaumarika KhandaAdhyaya 28

Adhyaya 28

ఈ అధ్యాయంలో నారదుడు వర్ణిస్తాడు—ప్రయాణమవుతున్న గిరిజ (పార్వతి)కి పర్వతదేవత కుసుమామోదినీ అనే తేజోవంతమైన దేవి ఎదురవుతుంది; ఆమె శిఖరనాథుడైన శివుని భక్తురాలు. స్నేహంగా ‘ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?’ అని అడుగగా, శంకరుని కారణంగా కలిగిన విభేదమే కారణమని గిరిజ చెబుతుంది. ఆ దేవి నిత్యసన్నిధి, మాతృసమాన సంరక్షణను గుర్తుచేసి గిరిజ ఒక ధర్మ-ప్రయోగాత్మక ఆజ్ఞ ఇస్తుంది—పినాకినుడు (శివుడు) దగ్గరకు మరెవరైనా స్త్రీ వస్తే, కుమారుడు/అనుచరుడు వెంటనే తెలియజేయాలి; తగిన నివారణ జరుగుతుంది. తర్వాత గిరిజ అందమైన ఎత్తైన శిఖరానికి వెళ్లి ఆభరణాలు విడిచి, వల్కలాలు ధరించి తపస్సు ప్రారంభిస్తుంది—గ్రీష్మంలో పంచాగ్ని సహనం, వర్షాకాలంలో జల-నియమం. ఆమె కుమారుడు/రక్షకుడు వీరకుడికి శివసన్నిధి వద్ద సరిహద్దు కాపాడే బాధ్యత ఇస్తుంది; అతడు అంగీకరించి (గజవక్త్ర అని సంబోధింపబడి) భావోద్వేగంతో ‘నన్ను కూడా వెంట తీసుకో, మన భాగ్యం ఒకటే; కపట శత్రువులను ధర్మంగా జయించాలి’ అని ప్రార్థిస్తాడు. ఈ ఘట్టం తపోనియమం, సంబంధధర్మం, పవిత్ర సమీపానికి నియంత్రిత ప్రవేశం అనే బోధను అందిస్తుంది.

Shlokas

Verse 1

। नारद उवाच । व्रजंती गिरिजाऽपश्यत्सखीं मातुर्महाप्रभाम् । कुसुमामोदिनींनाम तस्य शैलस्य देवताम्

నారదుడు పలికెను—వెళ్తున్న గిరిజ తన తల్లి మహాప్రభావంతమైన సఖిని చూచెను; ఆమె ఆ పర్వతదేవత, కుసుమామోదినీ అనే నామముగలది।

Verse 2

सापि दृष्ट्वा गिरिसुतां स्नेहविक्लवमानसा । क्वपुनर्गच्छसीत्युच्चैरालिंग्योवाच देवता

గిరిసుతను చూచి ఆ దేవత స్నేహంతో వ్యాకులమనస్కురాలై, ఆలింగనం చేసి గట్టిగా పలికెను—“మళ్లీ ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?”

Verse 3

सा चास्यै सर्वमाचख्यौ शंकरात्कोपकारणम् । पुनश्चोवाच गिरिजा देवतां मातृसंमताम्

ఆమె శంకరుని కారణంగా తనకు కలిగిన కోపహేతువును సహా అన్నిటినీ ఆమెకు వివరించింది. అనంతరం గిరిజా, తల్లి సమ్మతించిన ఆ దేవతతో మళ్లీ పలికింది.

Verse 4

नित्यं शैलाधिराजस्य देवता त्वमनिंदिते । सर्वं च सन्निधानं च मयि चातीव वत्सला

“హే అనిందితే! నీవు నిత్యం శైలాధిరాజుని అధిష్ఠాన దేవతవు. నీవు సమస్తం తెలిసినదానివి, ఎల్లప్పుడూ సన్నిహితంగా ఉంటావు, నాపై అత్యంత వాత్సల్యముతో ఉంటావు.”

Verse 5

तदहं संप्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तवाधुना । अथान्य स्त्रीप्रवेशे तु समीपे तु पिनाकिनः

“కాబట్టి ఇప్పుడు నీవు చేయవలసినదేమిటో నేను చెబుతాను. అయితే పినాకి (శివుడు) సమీపంలో మరో స్త్రీ ప్రవేశం విషయమైతే…”

Verse 6

त्वयाख्येयं मम शुबे युक्तं पश्चात्करोम्यहम् । तथेत्युक्ते तया देव्या ययौ देवी गिरिं प्रति

“హే శుభే! నాకు తెలియజేయవలసినదాన్ని నీవు చెప్పు; తరువాత నేను యుక్తమైనదాన్ని చేస్తాను.” అని ఆ దేవి చెప్పగానే దేవి (పార్వతి) పర్వతం వైపు బయలుదేరింది.

Verse 7

रम्ये तत्र महाशृंगे नानाश्चर्योपशोभिते । विभूषणादि सन्यस्य वृक्षवल्कलधारिणी

అక్కడ అనేక ఆశ్చర్యాలతో శోభించిన రమ్యమైన మహాశిఖరంపై ఆమె ఆభరణాదులను విడిచి, వృక్షవల్కలాన్ని ధరించి తపస్సు జీవితం స్వీకరించింది.

Verse 8

तपस्तेपे गिरिसुता पुत्रेण परिपालिता । ग्रीष्मे पंचाग्निसंतप्ता वर्षासु च जलोषिता

గిరిసుత తన కుమారుని రక్షణలో తపస్సు చేసింది. గ్రీష్మంలో పంచాగ్నుల తాపాన్ని భరించింది; వర్షాకాలంలో జలంలో నిమగ్నమై నిలిచింది।

Verse 9

यथा न काचित्प्रविशेद्योषिदत्र हरांतिके । दृष्ट्वा परां स्त्रियं चात्र वदेथा मम पुत्रक

చూడు, హరుని సమీపంలో ఇక్కడ ఏ స్త్రీయూ ప్రవేశించకూడదు. ఇక్కడ మరెవరైనా స్త్రీని చూచినచో వెంటనే నాకు చెప్పు, నా కుమారా.

Verse 10

शीघ्रमेव करिष्यामि ततो युक्तमनंतरम् । एवमस्त्विति तां देवीं वीरकः प्राह सांप्रतम्

నేను వెంటనే చేస్తాను; ఆపై యుక్తమైనది ఆలస్యం లేకుండా జరుగుతుంది. “ఏవమస్తు” అని చెప్పి వీరకుడు దేవిని సంభోదించాడు.

Verse 11

मातुराज्ञा सुतो ह्लाद प्लावितांगो गतज्वरः । जगाम त्र्यक्षं संद्रष्टुं प्रणिपत्य च मातरम्

తల్లి ఆజ్ఞతో కుమారుడు ఆనందంతో పులకరించి, జ్వరం తొలగి, తల్లికి నమస్కరించి త్రినేత్రుడైన ప్రభువును దర్శించడానికి వెళ్లాడు.

Verse 12

गजवक्त्रं ततः प्राह प्रणम्य समवस्थितम् । साश्रुकंठं प्रयाचंतं नय मामपि पार्वति

అప్పుడు అతడు గజవక్త్రుడైన (గణేశుని) వద్దకు నమస్కరించి నిలిచినవానితో పలికాడు—కన్నీళ్లతో గొంతు నిండగా వేడుకుంటూ: “పార్వతీ, నన్ను కూడా తీసుకుపో.”

Verse 13

गजवक्त्रं हि त्वां बाल मामिवोपहसिष्यति । तदागच्छ मया सार्धं या गतिर्मे तवापि सा

ఓ బాలా, గజవక్త్రుడు నన్ను ఎగతాళి చేసినట్లే నిన్ను కూడా తప్పక ఎగతాళి చేస్తాడు. కాబట్టి నాతో కలిసి రా; నా గతి ఏదో అదే నీకూ గతి అవుతుంది.

Verse 14

पराभवाद्धि धूर्तानां मरणं साधु पुत्रक । एवमुक्त्वा समादाय हिमाद्रिं प्रति सा ययौ

ఓ కుమారా, ధూర్తులకు అవమానమే మరణానికి కారణమవుతుంది; అది శుభమే. ఇలా చెప్పి ఆమె అతనిని వెంట తీసుకొని హిమాద్రి (హిమాలయ) వైపు వెళ్లింది.