Adhyaya 9

Verse 1

गौतम उवाच । भगवन्नरुणाद्रीश नामधेयानि ते भृशम् । विशेषाच्छ्रोतुमिच्छामि स्थानेऽस्मिन्सुरपूजिते

గౌతముడు పలికెను—హే భగవన్ అరుణాద్రీశా! నీ అనేక నామాలను నేను విశేషంగా వినదలచితిని, ముఖ్యంగా దేవతలచే పూజింపబడే ఈ స్థలమందు।

Verse 2

महेश्वर उवाच । नामानि शृणु मे ब्रह्मन्मुख्यानि द्विजसत्तम । दुर्लभान्यल्पपुण्यानां कामदानि सदा भुवि

మహేశ్వరుడు పలికెను—హే బ్రాహ్మణా, హే ద్విజశ్రేష్ఠా! నా ప్రధాన నామాలను వినుము; అవి భూమిపై సదా కోరికలను ప్రసాదించునవి, కాని అల్పపుణ్యులకు దుర్లభములు।

Verse 3

शोणाद्रीशोऽरुणाद्रीशो देवाधीशो जनप्रियः । प्रपन्नरक्षको धीरः शिवसेवकवर्धकः

ఆయన శోణాద్రి యొక్క ఈశ్వరుడు, అరుణాద్రి యొక్క ఈశ్వరుడు; దేవాధీశుడు, జనప్రియుడు—శరణాగతరక్షకుడు, ధీరుడు, శివసేవకులను వర్ధింపజేయువాడు।

Verse 4

अक्षिपेयामृतेशानः स्त्रीपुंभावप्रदायकः । भक्तविज्ञप्तिसंधाता दीनबंदिविमोचकः

ఆయన అక్షయ అమృతానికి ఈశానుడు, స్త్రీత్వం-పురుషత్వం ప్రసాదించువాడు; భక్తుల విజ్ఞప్తులను నెరవేర్చువాడు, దీనులనూ బందీలనూ విమోచించువాడు।

Verse 5

मुखरांघ्रिपतिः श्रीमान्मृडो मृगमदेश्वरः । भक्तप्रेक्षणकृत्साक्षी भक्तदोषनिवर्त्तकः

ఆయన ముఖరాంఘ్రి యొక్క శ్రీమంతుడైన అధిపతి, కృపామయుడు మృడుడు, మృగమదేశ్వరుడు; భక్తులను పరిశీలించే సాక్షి, భక్తదోషాలను నివారించువాడు।

Verse 6

ज्ञानसंबंधनाथश्च श्रीहलाहलसुंदकः । आहवैश्वर्यदाता च स्मर्तृसर्वाघनाशनः

ఆయన జ్ఞానసంబంధనాథుడు, శ్రీ హాలాహల విషాన్ని శమింపజేసినవాడు, అజేయ ఐశ్వర్యదాత, స్మరించువారి సమస్త పాపనాశకుడు.

Verse 7

व्यत्यस्तनृत्यद्धृजधृक्सकांतिर्नटनेश्वरः । सामप्रियः कलिध्वंसी वेदमूर्तिर्निरंजनः

ఆయన నటనేశ్వరుడు—విచిత్రంగా చక్రంలా తిరిగే నృత్యకాంతితో ప్రకాశించువాడు; సామగానప్రియుడు; కలిదోషధ్వంసకుడు; వేదమూర్తి, నిరంజనుడు.

Verse 8

जगन्नाथो महादेवस्त्रिनेत्रस्त्रिपुरांतकः । भक्तापराधसोढा च योगीशो भोगनायकः

ఆయన జగన్నాథుడు, మహాదేవుడు, త్రినేత్రుడు, త్రిపురాంతకుడు; భక్తుల అపరాధాలను సహించువాడు; యోగీశ్వరుడు, భోగనాయకుడు.

Verse 9

बालमूर्त्तिः क्षमारूपी धर्मरक्षो वृषध्वजः । हरो गिरीश्वरो भर्गश्चंद्ररेखावतंसकः

ఆయన బాలమూర్తి, క్షమారూపుడు, ధర్మరక్షకుడు, వృషధ్వజుడు; హరుడు, గిరీశ్వరుడు, భర్గుడు—పాపహరుడు—మరియు చంద్రరేఖావతంసుడు.

Verse 10

स्मरांतकोंऽधकरिपुः सिद्धराजो दिगंबरः । आगमप्रिय ईशानो भस्मरुद्राक्षलांछनः

ఆయన స్మరాంతకుడు, అంధకరిపువు, సిద్ధరాజు, దిగంబర తపస్వి; ఆగమప్రియుడు, ఈశానుడు—పరమాధిపతి—మరియు భస్మ-రుద్రాక్షలాంఛనధారి.

Verse 11

श्रीपतिः शंकरः स्रष्टा सर्वविद्येश्वरोऽनघः । गंगाधरः क्रतुध्वंसो विमलो नागभूषणः

ఆయనే శ్రీపతి, శంకరుడు, సృష్టికర్త, సమస్త విద్యలకు నిర్దోష అధీశ్వరుడు. ఆయన గంగాధరుడు, అహంకారయుక్త క్రతువులను ధ్వంసించువాడు, విమలుడు, నాగభూషణధారి.

Verse 12

अरुणो बहुरूपश्च विरूपाक्षोऽक्षराकृतिः । अनादिरंतरहितः शिवकामः स्वयंप्रभुः

ఆయన అరుణుడు—రక్తిమ కాంతి; బహురూపుడు; విరూపాక్షుడు; అక్షరస్వరూపుడు. ఆయన అనాది, అంతర్భేదరహితుడు, శివకామస్వరూపుడు, స్వయంప్రభువు.

Verse 13

सच्चिदानंदरूपश्च सर्वात्मा जीवधारकः । स्त्रीसंगवामसुभगो विधिर्विहितसुंदरः

ఆయన సచ్చిదానందస్వరూపుడు, సర్వాత్ముడు, జీవులను ధారించువాడు. ఆయన దివ్య స్త్రీశక్తి సంగమంలో రమించు శుభభాగ్యుడు; విధిచే నియమితమైన సౌందర్యంతో విరాజిల్లువాడు.

Verse 14

ज्ञानप्रदो मुक्तिदश्च भक्तवांछितदायकः । आश्चर्यवैभवः कामी निरवद्यो निधिप्रदः

ఆయన జ్ఞానప్రదుడు, ముక్తిదాత; భక్తుల వాంఛితాన్ని ప్రసాదించువాడు. ఆయన వైభవం ఆశ్చర్యకరం; ఆయన సంకల్పం సదా సఫలం; ఆయన నిరవద్యుడు, నిధులను ప్రసాదించువాడు.

Verse 15

शूली पशुपतिः शंभुः स्वयंभुर्गिरिशो मृडः । एतानि मम मुख्यानि नामान्यत्र महामुने

‘శూలీ, పశుపతి, శంభు, స్వయంభూ, గిరీశ, మృడ’—ఓ మహామునీ, ఇక్కడ ఇవే నా ప్రధాన నామాలు.

Verse 16

अन्यानि दिव्यनामानि पुराणोक्तानि संस्मर । प्रदक्षिणेन मां नित्यं विशेषात्त्वं समर्चय

పురాణోక్తమైన ఇతర దివ్య నామములనూ స్మరించుము. నిత్యము—విశేషముగా—ప్రదక్షిణచేత నన్ను సమ్యకుగా ఆరాధించుము.

Verse 17

प्रदक्षिणप्रियो यस्मादहं शोणाचलाकृतिः । इत्याज्ञप्तो महादेवमर्चयन्नरुणाचलम् । अविमुंचन्निहावासं कृतवानहमद्रिजे

‘ప్రదక్షిణ నాకు ప్రియమైనది; అందువల్లనే నేను శోణాచల రూపమును ధరించాను.’ అని ఆజ్ఞ పొందిన నేను అరుణాచలరూప మహాదేవుని ఆరాధించితిని; ఓ అద్రిజే, ఇక్కడి నివాసమును ఎప్పుడూ విడువలేదు.

Verse 18

गौर्युवाच । भगवन्सर्वधर्मज्ञ गौतमार्य्य मुनीश्वर । प्रदक्षिणस्य माहात्म्यं ब्रूहि मे शोणभूभृतः

గౌరీ పలికెను—హే భగవన్, సర్వధర్మజ్ఞ, పూజ్య గౌతమ మునీశ్వరా! శోణ పర్వత ప్రదక్షిణ మహాత్మ్యమును నాకు చెప్పుము.

Verse 19

कस्मिन्काले कथं कार्यं कैर्वा पूर्वं प्रदक्षिणम् । कृतं शोणाद्रिनाथस्य प्राप्तमिष्टं परं पदम्

ఈ ప్రదక్షిణ ఏ కాలమున, ఏ విధముగా చేయవలెను? మొదట ఎవరివలన చేయబడెను? శోణాద్రినాథుని ప్రదక్షిణచేసి ఇష్టమైన పరమపదము ఎలా లభించెను?

Verse 20

ब्रह्मोवाच । इति पृष्टो मुनिः प्राह गौतमः शैलकन्यकाम् । श्रूयतां देवि माहात्म्यमादिशन्मे महेश्वरः

బ్రహ్మ పలికెను—ఇట్లు ప్రశ్నింపబడిన ముని గౌతముడు శైలకన్యతో చెప్పెను: ‘ఓ దేవి, వినుము; ఈ మహాత్మ్యమును నాకు స్వయంగా మహేశ్వరుడు ఉపదేశించెను.’

Verse 21

महादेव उवाच । अहं हि शोणशैलात्मा प्रकाशो वसुधातले

మహాదేవుడు పలికెను—నేనే శోణశైల స్వరూపాత్మను; భూతలమందు నేను ప్రకాశముగా విరాజిల్లుచున్నాను।

Verse 22

परितो मां सुराः सर्वे वर्तंते मुनिभिः सह

నా చుట్టూ సమస్త దేవతలు మునులతో కూడ నిత్యము నివసించుచున్నారు।

Verse 23

यानि कानि च पापानि जन्मांतरकृतानि च । तानि तानि विनश्यंति प्रदक्षिणपदे पदे

ఏ ఏ పాపములు ఉన్నవో—జన్మాంతరములలో చేసినవీ సహా—ప్రదక్షిణలో ప్రతి అడుగడుగున అవి అన్నీ నశించును।

Verse 24

अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयायुतानि च । सिद्ध्यंति सर्वतीर्थानि प्रदक्षिणपदे पदे

వేల అశ్వమేధములు, పదివేల వాజపేయములు, అలాగే సమస్త తీర్థఫలము—ప్రదక్షిణలో ప్రతి అడుగున సిద్ధించును।

Verse 25

अपि प्रहीणस्य समस्तलक्षणैः क्रियाविहीनस्य निकृष्टजन्मनः । प्रदक्षिणीकृत्य शशांकशेखरं प्रयास्यतः कस्य न सिद्धिरग्रतः

సర్వ శుభలక్షణములేని, కర్మక్రియలేని, నీచజన్ముడైనవాడైనా—శశాంకశేఖరుడు (చంద్రశేఖర శివుడు)ను ప్రదక్షిణ చేసి ముందుకు సాగితే, అతని ఎదుట సిద్ధి ఎవరికీ కలగదు?

Verse 26

समस्त तीर्थाभिगमेषु पुण्यं समस्तयज्ञागमधर्मजातम् । अवाप्यते शोणमहीधरस्य प्रदक्षिणाप्रक्रमणेन सत्यम्

శోణమహీధరుడు (అరుణాచలము) యొక్క ప్రదక్షిణ చేయుటవలన నిశ్చయంగా సమస్త తీర్థదర్శన పుణ్యమును, యజ్ఞాగమాలలో ఉపదేశించిన సమగ్ర ధర్మనిధిని పొందగలరు।

Verse 27

पदेनैकेन भूलोकं द्वितीयेनांतरिक्षकम् । तृतीयेन दिवं मर्त्यो जयत्यस्य प्रदक्षिणे

ఈ ప్రదక్షిణలో మానవుడు ఒక అడుగుతో భూలోకాన్ని, రెండవ అడుగుతో అంతరిక్షాన్ని, మూడవ అడుగుతో స్వర్గలోకాన్ని జయించును।

Verse 28

एकेन मानसं पापं द्वितीयेन तु वाचिकम् । कायिकं तु तृतीयेन पदेन क्षीयते नृणाम्

ఒక అడుగుతో మనస్సు పాపం, రెండవ అడుగుతో వాక్పాపం, మూడవ అడుగుతో మనుష్యుల కాయిక పాపం క్షీణించును।

Verse 29

पातकानि च सर्वाणि पदेनैकेन मार्जयेत् । द्वितीयेन तपः सर्वं प्राप्नोत्यस्य प्रदक्षिणात्

ఈ (అరుణాచల) ప్రదక్షిణలో ఒక అడుగుతో సమస్త పాతకాలు తుడిచిపోతాయి; రెండవ అడుగుతో సమగ్ర తపస్సు ఫలము లభిస్తుంది—ఇదే దీని మహిమ।

Verse 30

पर्णशाला महर्षीणां सिद्धानां च सहस्रशः । सुराणां च तथाऽवासा विद्यंतेत्र सहस्रशः

ఇక్కడ మహర్షులు, సిద్ధులు వేల సంఖ్యలో పర్ణశాలలతో నివసించుచున్నారు; అలాగే దేవతల నివాసములు కూడా వేల సంఖ్యలో ఇక్కడ ఉన్నాయి।

Verse 31

अत्र सिद्धः पुनर्नित्यं वसाम्यग्रे सुरार्चितः । ममांतरे गुहा दिव्या ध्यातव्या भोगसंयुता

ఇక్కడ నేను సిద్ధస్వరూపుడనై మళ్లీ నిత్యమూ అగ్రస్థానంలో నివసిస్తాను; దేవతలచే ఆరాధింపబడుతాను. నా అంతరంలో ఒక దివ్య గుహ ఉంది; అది సమస్త భోగ-సిద్ధులతో యుక్తమై ధ్యానించదగినది.

Verse 32

अग्निस्तंभमयं रूपमरुणादिरिति श्रुतम् । ध्यायंल्लिंगं मम बृहत्मन्दं कुर्यात्प्रदक्षिणम्

పరంపరలో వినబడినదేమనగా (ఈ) రూపం అగ్ని-స్తంభమయం; అందుకే ‘అరుణాద్రి’ అని ప్రసిద్ధి. నా లింగాన్ని ధ్యానిస్తూ, నెమ్మదిగా భక్తితో ప్రదక్షిణ చేయవలెను.

Verse 33

अष्टमूर्तिमयं लिंगमिदं यैस्तैजसं भृशम् । ध्यात्वा प्रदक्षिणं कुर्वन्पातकानि विनिर्दहेत्

ఈ లింగం శివుని అష్టమూర్తిమయం, అత్యంత తేజోమయం. దీనిని ధ్యానించి ప్రదక్షిణ చేసే వాడు పాపాలను పూర్తిగా దహించివేస్తాడు.

Verse 34

न पुनः संभवस्तस्य यः करोति प्रदक्षिणाम् । शोणाचलाकृतेर्नित्यं नित्यत्वं ध्रुवमश्नुते

ప్రదక్షిణ చేసే వానికి మళ్లీ జన్మ సంభవించదు. శోణాచలుని నిత్యస్థిత రూపం ద్వారా అతడు నిశ్చయంగా నిత్యతను పొందుతాడు.

Verse 35

अस्य पादरजःस्पर्शात्पूयते सकला मही । पदमेकं तु धत्ते यः शोणाद्रीशप्रदक्षिणे

ఆయన పాదరజస్పర్శంతో సమస్త భూమి పవిత్రమవుతుంది. శోణాద్రీశుని ప్రదక్షిణలో ఒక్క అడుగు అయినా వేసినవాడు నిశ్చయంగా పావనత్వాన్ని పొందుతాడు.

Verse 36

नमस्कुर्वन्प्रतिदिशं ध्यायन्स्तौति कृतांजलिः । असंसृष्टकरः कैश्चिन्मंदं कुर्यात्प्रदक्षिणम्

ప్రతి దిశకూ నమస్కరిస్తూ, ధ్యానిస్తూ స్తుతిస్తూ, అంజలి ముద్రతో—చేతులను అనవసర కార్యాల్లో కలపకుండా, నియమంతో—మెల్లగా ప్రదక్షిణ చేయాలి.

Verse 37

आसन्नप्रसवा नारी यथा गच्छेदनाकुलम् । तथा प्रदक्षिणं कुर्यादशृण्वंश्च पदध्वनिम्

ప్రసవ సమీపంలో ఉన్న స్త్రీ ఎలా ఆందోళన లేకుండా జాగ్రత్తగా నడుస్తుందో, అలాగే ప్రదక్షిణ చేయాలి—పాదధ్వని కూడా వినిపించనంత మృదువుగా.

Verse 38

स्नातो विशुद्धवेषः सन्भस्मरुद्राक्षभूषितः । शिवस्मरणसंसृष्टो मंदं दद्यात्पदं बुधः

స్నానం చేసి, శుద్ధ వస్త్రాలు ధరించి, భస్మం మరియు రుద్రాక్షలతో అలంకరించుకొని, శివస్మరణలో లీనమైన జ్ఞాని మెల్లగా అడుగు వేయాలి.

Verse 39

मनूनां चरतामग्रे देवानां च सहस्रशः । अदृश्यानां च सिद्धानां नान्येषां वायुरूपिणाम्

ముందుగా మనువులు సాగుతారు; వారి వెనుక వేలాది దేవగణాలు; అలాగే అదృశ్య సిద్ధులు మరియు వాయురూపం ధరించిన అనేక ఇతరులు కూడా సాగుతారు.

Verse 40

संघट्टमतिसंमर्दं मार्गरोधं विचिंतयन् । अनुकूलेन भक्तः सञ्छनैर्दद्यात्पदं बुधः

గుంపుల తొక్కిసలాట, అధిక రద్దీ, మార్గం అడ్డుపడటం ఇవన్నీ ఆలోచించి, జ్ఞాని భక్తుడు ఇతరులకు అనుకూలంగా మెల్లగా అడుగు వేయాలి.

Verse 41

अथवा शिवनामानि संकीर्त्य वरगीतिभिः । शिवनृत्यं च रचयन्भक्तैः सार्द्धं परिक्रमेत्

లేదా శ్రేష్ఠ గీతాలతో శివనామాలను ఘోషిస్తూ సంకీర్తన చేసి, భక్తులతో కలిసి శివనృత్యం చేస్తూ ప్రదక్షిణ చేయాలి।

Verse 42

माहात्म्यं मम वा शृण्वन्ननन्यमतिरादरात् । शनैः प्रदक्षिणं कुर्यादानन्दरसनिर्भरः

లేదా నా ఈ మహాత్మ్యాన్ని ఏకాగ్రంగా భక్తిశ్రద్ధలతో వింటూ, ఆనందరసంతో నిండిపోయి నెమ్మదిగా ప్రదక్షిణ చేయాలి।

Verse 43

दानैश्च विविधैः पुण्यैरुपकारैस्तथार्थिनाम् । यथामति दयापूर्ण आस्तिकः परितो व्रजेत्

మరియు వివిధ పుణ్యదానాలతో, అవసరంలో ఉన్నవారికి ఉపకారకార్యాలతో, దయతో నిండిన ఆస్తికుడు తన శక్తి మేరకు చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేయాలి।

Verse 44

कृते त्वग्निमयं लिंगं त्रेतायां मणिपर्वतम् । द्वापरे चिंतयेद्धैमं कलौ मरकताचलम्

కృతయుగంలో లింగాన్ని అగ్నిమయంగా, త్రేతాయుగంలో మణిపర్వతంగా, ద్వాపరంలో స్వర్ణమయంగా, కలియుగంలో మరకతాచలంగా ధ్యానించాలి।

Verse 45

अथवा स्फाटिकं रूपमरुणं तु स्वयंप्रभम् । ध्यायन्विमुक्तः सकलैः पापैः शिवपुरं व्रजेत्

లేదా స్ఫటికసమానమైన అరుణవర్ణ, స్వయంప్రభమైన ఆ రూపాన్ని ధ్యానిస్తే, సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై శివపురాన్ని చేరుతాడు।

Verse 46

अवाङ्मनसगम्यत्वादप्रमेयतया स्वयम् । अग्नित्वाच्च परं लिंगमनासाद्याचलाभिधम्

వాక్కు, మనస్సులకు అందని దైనందున, స్వభావతః అప్రమేయమైనందున—మరియు అగ్నిస్వరూపమైనందున కూడా—ఈ పరమ లింగము ‘అచలా’ (అప్రాప్య/అచల) అని పిలువబడుతుంది।

Verse 47

ध्यात्वा प्रदक्षिणं कर्तुरभिगम्योऽहमंजसा । तस्य पादरजो नृणामजरामरकारणाम्

ధ్యానం చేసి ప్రదక్షిణ చేయుటవలన నేను సులభంగా అందుబాటులో ఉంటాను. ఆయన పాదధూళి మనుష్యులకు జరా–మరణముల నుండి విముక్తికి కారణమగును.

Verse 48

रूपमेकं तु धत्ते यः शोणाद्रीशप्रदक्षिणे । वाहनानि सुरौघाणां प्रार्थयंते परस्परम्

శోణాద్రీశుని ప్రదక్షిణ సమయంలో ఆయన ఒకే రూపాన్ని ధరిస్తాడు; దేవగణములు పరస్పరం తమ తమ వాహనములకై ప్రార్థించుకొనుచుంటారు.

Verse 49

कुर्वतां चरणं वोढुमरुणाद्रिप्रदक्षिणाम् । छायाप्रदानं कुर्वंति कल्पकाद्याः सुरद्रुमाः

అరుణాచల మంగళ ప్రదక్షిణ చేయువారి పాదశ్రమను తేలిక చేయుటకు కల్పకాది దివ్యవృక్షములు శీతల ఛాయను ప్రసాదించుచున్నవి.

Verse 50

कुर्वतां भुवि मर्त्त्यानामरुणाद्रिप्रदक्षिणाम् । देवगन्धर्वकाद्यानां सहस्रेण समावृताः

భూమిపై మానవులు అరుణాచల ప్రదక్షిణ చేయునప్పుడు, వారు దేవులు, గంధర్వులు మొదలైన దివ్యసత్త్వాల సహస్రసమూహములతో ఆవరింపబడుదురు.

Verse 51

सेवंते ते गणाकीर्णा विमानशतकोटयः । मम प्रदक्षिणं भूमौ कुर्वतां पादपांसुभिः

భూమిపై నా ప్రదక్షిణం చేసే వారిని, వారి పవిత్ర పాదధూళితో అలంకృతులై, గణసమూహాలతో నిండిన శతకోట్ల విమానాలు సేవిస్తాయి।

Verse 52

पाविता महती वीथी दृष्टा शिवपदप्रदा । अंगप्रदक्षिणं कुर्वन्क्षणात्स्वर्ग्यतनुर्भवेत्

ఆ మహాపవిత్ర మార్గం పవనమైంది; దాని దర్శనమాత్రమే శివపదాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. అక్కడ అంగప్రదక్షిణం చేసే వాడు క్షణంలోనే స్వర్గ్యదేహాన్ని పొందుతాడు।

Verse 53

प्राप्तो वज्रशरीरत्वं न धृष्येत महीतले । व्योमयानोत्सुका देवाः सिद्धाश्च परमर्षयः

వజ్రసమ శరీరత్వాన్ని పొందినవాడు భూమిపై అజేయుడవుతాడు. ఆకాశయాత్రకు ఉత్సుకులైన దేవులు, సిద్ధులు, పరమర్షులు అక్కడ సమాగమిస్తారు।

Verse 54

अदृश्याः संचरंत्यत्र पश्यंते मम संनिधिम् । विनयं मम भक्तिं च प्रदक्षिणपरिक्रमे

వారు ఇక్కడ అదృశ్యులై సంచరిస్తూ నా సన్నిధిని దర్శిస్తారు; ప్రదక్షిణా-పరిక్రమలో వినయం మరియు నా భక్తిని ప్రత్యక్షంగా చూస్తారు।

Verse 55

दृष्ट्वा हर्षसमायुक्ता मर्त्त्येभ्यो ददते वरम् । अत्र देवास्त्रयस्त्रिंशत्पुरा कृत्वा प्रदक्षिणाम्

ఈ భక్తిని చూసి వారు ఆనందంతో నిండిపోయి మానవులకు వరాలను ప్రసాదిస్తారు. ఇక్కడ పూర్వకాలంలో ముప్పైమూడు దేవతలు స్వయంగా ప్రదక్షిణం చేశారు।

Verse 56

प्रत्यहं मार्गमासीनाः प्रत्येकं कोटितां गताः । आदित्याद्या ग्रहाः सर्वे पुरा कृत्वा प्रदक्षिणाम्

తమ తమ నిత్యమార్గాలలో ఆసీనులై, సూర్యాది సమస్త గ్రహాలు పూర్వకాలంలో కోటి పుణ్యఫలాన్ని పొందుతూ అరుణాచల ప్రదక్షిణం చేసిరి।

Verse 57

संपूर्णजगतीभागे सर्वे ग्रहपतां गताः । यः करोति नरो भूमौ सूर्यवारे प्रदक्षिणाम्

సంపూర్ణ జగత్తు విస్తారంలో వారు అందరూ గ్రహాధిపతుల స్థితిని పొందిరి; అయితే భూమిపై ఆదివారము ప్రదక్షిణం చేయు మనుడు…

Verse 58

स सूर्यमडलं भित्त्वा मुक्तः शिवपुरं व्रजेत् । सोमवारे नरः कुर्वन्नरुणाद्रिप्रदक्षिणाम्

…అతడు సూర్యమండలాన్ని ఛేదించి ముక్తుడై శివపురానికి చేరును. అలాగే సోమవారము అరుణాద్రి ప్రదక్షిణం చేయు మనుడు…

Verse 59

अजरामरतां प्राप्तो नासौम्यो भवति क्षितौ । भौमवारे नरः कुर्वन्नरुणाद्रिप्रदक्षिणाम्

మంగళవారము అరుణాద్రి ప్రదక్షిణం చేయువాడు జరా-మరణరహిత స్థితిని పొందును; భూమిపై అతడు అశుభుడుగా కాడు।

Verse 60

आनृण्यमखिलं प्राप्य सार्वभौमो भवेद्ध्रुवम् । बुधवारे नरः कुर्वञ्छोणाद्रीशप्रदक्षिणाम्

బుధవారము శోణాద్రీశుడు (అరుణాచలనాథుడు) యొక్క ప్రదక్షిణం చేయువాడు సమస్త ఋణాల నుండి విముక్తుడై నిశ్చయంగా సార్వభౌమ సమృద్ధిని పొందును।

Verse 61

सर्वज्ञतामनुप्राप्तः स वाचां पतितामियात् । गुरुवारे नरः कुर्वन्सर्वदेवनमस्कृतः

గురువారము నాడు ఈ అనుష్ఠానము చేయు మనిషి సర్వజ్ఞత్వమును పొందినవాడివలె జ్ఞానసంపన్నుడై, వాక్పాటవమును పొందును; సమస్త దేవతలచే నమస్కృతుడగును।

Verse 62

प्रदक्षिणेन शोणाद्रेः स तु लोकगुरुर्भवेत् । भृगुवारे नरः कुर्वन्नरुणाद्रिप्रदक्षिणाम्

శోణాద్రి ప్రదక్షిణచేత అతడు నిజముగా లోకగురువగును; శుక్రవారము నాడు అరుణాద్రి ప్రదక్షిణ చేయు మనిషి అటువంటి మహిమను పొందును।

Verse 63

संप्राप्य महतीं लक्ष्मीं लभते वैष्णवं पदम् । मन्दवारे नरः कृत्वा शोणाद्रीशप्रदक्षिणाम्

మహత్తరమైన లక్ష్మీని పొందినవాడై, అతడు వైష్ణవ పదమును కూడా పొందును; శనివారము నాడు శోణాద్రీశుని ప్రదక్షిణ చేయు మనిషి ఈ ఫలములను పొందును।

Verse 64

विमुक्तो ग्रहपीडाभिः स विश्वविजयी भवेत् । नक्षत्राणि च सर्वाणि पुरा तद्दैवतैः सह

గ్రహపీడల నుండి విముక్తుడై అతడు లోకమందు విజేతగును; పురాతనకాలమున సమస్త నక్షత్రములు తమ తమ అధిష్ఠాత్రి దేవతలతో కూడ (ఇట్లు చెప్పబడెను)।

Verse 65

मम प्रदक्षिणां कर्तुः पुण्यानि सहसा व्रजेत् । तिथयः करणानीह योगाश्च मम संमताः

నా ప్రదక్షిణ చేయువానికి పుణ్యములు శీఘ్రముగా ఉద్భవించును; ఇక్కడ తిథులు, కరణములు, యోగములు—ఇవన్నీ నాకు సమ్మతమైనవే।

Verse 66

अभीष्टफलदा जाताः कुर्वतां मत्प्रदक्षिणाम् । मुहूर्ता विविधा होराः सौम्याश्च सततोदयाः

నా ప్రదక్షిణ చేయువారికి వివిధ ముహూర్తములు, హోరలును ఇష్టఫలప్రదములై, నిత్యము శుభముగా అనుకూలముగా మారుతాయి।

Verse 67

मत्प्रदक्षिणकर्तृणां जायंते सततं शुभाः । प्रच्छिनत्ति प्रकारोऽघं दकारो वांछितप्रदः

నా ప్రదక్షిణ చేయువారికి నిత్యము శుభఫలములు కలుగుతాయి। ‘ప్ర’ అక్షరం పాపాన్ని ఛేదిస్తుంది; ‘ద’ అక్షరం వాంఛితాన్ని ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 68

क्षिकारात्क्षीयते कर्म णकारो मुक्तिदायकः । दुर्बलाः कार्श्यसंयुक्ता आधिव्याधिविजृंभिताः

‘క్షి’ అక్షరముచేత కర్మ క్షీణిస్తుంది; ‘ణ’ అక్షరం ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది। బలహీనులు, కృశులు, మానసిక-శారీరక వ్యాధులతో బాధపడువారైనా—

Verse 69

मम प्रदक्षिणं कृत्वा मुच्यंते सर्वदुष्कृतैः । मम प्रदक्षिणं कर्तुर्भक्त्या पादेन संततम्

నా ప్రదక్షిణ చేసినవారు సమస్త దుష్కర్మముల నుండి విముక్తులగుదురు। నా ప్రదక్షిణ చేయువాడు భక్తితో నిత్యము పాదచారిగా చేయవలెను।

Verse 70

क्षणेन साध्वां पश्यामि त्रैलोक्यस्य प्रदक्षिणाम् । लोकेशाश्च दिगीशाश्च ये चान्ये कारणेश्वराः

క్షణమాత్రములోనే నేను త్రిలోకముల పవిత్ర ప్రదక్షిణను దర్శించుచున్నాను—లోకేశులు, దిగీశులు మరియు ఇతర కారణేశ్వరులతో కూడి।

Verse 71

मम प्रदक्षिणां कृत्वा स्थिरा राज्ये पुराऽभवन् । अहं च गणसंयुक्तः सर्वदेवर्षिसंयुतः

నా ప్రదక్షిణను చేసి వారు పూర్వకాలంలో రాజ్యాధికారంలో స్థిరంగా స్థాపితులయ్యారు. నేనూ గణసహితుడనై, సమస్త దేవర్షులచే పరివృతుడనై అక్కడ విరాజిల్లుచున్నాను.

Verse 72

उत्तरायणसंयोगे करोमि स्वप्रदक्षिणाम् । मद्रूपं तैजसं लिंगमरुणाद्रिरिति श्रुतम्

ఉత్తరాయణ సంయోగ సమయంలో నేను నా స్వప్రదక్షిణను నిర్వహిస్తాను. నా స్వరూపమైన తేజోమయ లింగం ‘అరుణాద్రి’ అని ప్రసిద్ధమై వినబడుతుంది.

Verse 73

त्रैलोक्यस्य हितार्थाय करिष्यामि प्रदक्षिणाम् । आगता च परांते च गौरी तप इहाद्भुतम्

త్రిలోకాల హితార్థంగా నేను ప్రదక్షిణను చేయుదును. మరియు ఈ దివ్య కార్యాంతంలో గౌరీ ఇక్కడికి వచ్చి అద్భుతమైన తపస్సు చేయును.

Verse 74

कर्तुं प्रदक्षिणं कृत्वा मामेष्यत्यनघा पुनः । कार्तिके मासि नक्षत्रे कृत्तिकाख्ये महातपाः

ప్రదక్షిణను చేసి ఆ అనఘా దేవి మళ్లీ నా వద్దకు వచ్చును. కార్తిక మాసంలో ‘కృత్తిక’ అనే నక్షత్ర సమయంలో ఆ మహాతపస్సు జరుగును.

Verse 75

मम प्रदक्षिणां गौरी प्रदोषे रचयिष्यति । नराणामल्पपुण्यानां दुर्लभं तत्प्रदक्षिणम्

ప్రదోషకాలంలో గౌరీ నా ప్రదక్షిణను అనుష్ఠానంగా చేయును. అల్పపుణ్యులైన మనుష్యులకు ఆ ప్రదక్షిణ దుర్లభము.

Verse 76

ज्योतिर्लिगस्य दृष्टस्य देवी प्रार्थनया तथा । मया समेता देवी सा प्राप्ताऽपीतकुचाभिधा

జ్యోతిర్లింగ దర్శనం కలిగినప్పుడు దేవి ప్రార్థనతో కూడ సిద్ధిని పొందింది. నాతో ఏకమై ఆ దేవి ‘అపీతకుచా’ అనే పేరుగల స్థితి/స్థానాన్ని పొందింది.

Verse 77

आश्वास्यति सुरान्सर्वानुत्तरायणसंगमे । देवगन्धर्वयक्षाणां सिद्धानामपि रक्षसाम्

ఉత్తరాయణ సంగమకాలంలో ఆమె సమస్త దేవులను ఓదార్చును—దేవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, సిద్ధులు, రాక్షసులకూడా.

Verse 78

सर्वेषां देवयोनीनां भविता तत्र संगमः । ये तदा मां समागत्य पूजयंति तपोधिकाः

అక్కడ సమస్త దివ్యయోనుల/గణముల సంగమం జరుగును. ఆ సమయంలో తపస్సు సమృద్ధులై నా వద్దకు వచ్చి నన్ను పూజించువారు అభీష్ట ఫలాన్ని పొందుదురు.

Verse 79

सर्वजन्मकृताघौघ प्रायश्चित्तं व्रजंति ते । दुर्ल्लभं तद्दिनं पुंसामुत्तरायणसंगमे

ఉత్తరాయణ పుణ్య సంగమంలో జనులు సమస్త జన్మలలో చేసిన పాపసమూహానికి ప్రాయశ్చిత్తాన్ని పొందుదురు. అటువంటి దినం మనుష్యులకు దుర్లభము.

Verse 80

तदा मद्रूपमभ्यर्च्य कृतार्थाः सन्तु मानवाः । प्रदक्षिणं तु मे दिव्यं कुर्वंति च महीभुजः

అప్పుడు నా స్వరూపాన్ని అర్చించి మనుష్యులు కృతార్థులగుదురు. రాజులు కూడా నా దివ్య ప్రదక్షిణను చేయుదురు.

Verse 81

तेषां पुरोगतः साक्षादहं जेष्यामि विद्विषः । राजा यस्य तु देशस्य यो यो राजा तपोधिकः

వారి ముందుగా నేను స్వయంగా ప్రత్యక్షమై వారి శత్రువులను జయిస్తాను. ఏ దేశాన్ని ఏ రాజు తపస్సు-భక్తులతో సమృద్ధుడై పాలిస్తాడో, ఆ రాజుకు ఈ దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

Verse 83

तस्य तस्य स्थिरं राज्यं शत्रूणां च पराहतिम् । करिष्यामि मुने नित्यमहमेव पुरःस्थितः

ఓ మునీ, అటువంటి ప్రతి రాజుకు నేను నిత్యం స్థిరమైన రాజ్యాన్ని, శత్రువుల సంపూర్ణ పరాభవాన్ని కలిగిస్తాను—నేనే ముందువరుసలో నిలిచి.

Verse 84

न वाहनेन कुर्वीत मम जातु प्रदक्षिणाम् । धर्मलुब्धमना जानञ्छिवाचारपरिप्लुतिम्

నా ప్రదక్షిణను ఎప్పుడూ వాహనంపై చేసి తీరకూడదు. శివాచార మహిమను తెలిసి, ధర్మానురక్త మనస్సుతో శైవాచారంలో లీనుడై ఉండాలి.

Verse 85

धर्मकेतुः पुरा राजा यमलोकादुपागतः । मम प्रदक्षिणां कर्त्तुं तुरगेणाभ्यरोचयत्

పూర్వకాలంలో ధర్మకేతు అనే రాజు యమలోకంనుండి తిరిగి వచ్చాడు. అతడు గుర్రంపై నా ప్రదక్షిణ చేయాలని కోరుకున్నాడు.

Verse 86

क्षणेन तुरगो जातो गणनाथः सुरार्चितः । प्रतिपेदे पदं शैवं विमुच्य धरणीपतिम्

క్షణంలోనే ఆ గుర్రం దేవతలచే ఆరాధింపబడే గణనాథుడిగా మారింది; మరియు (రాజు) భూపతిత్వాన్ని విడిచి శైవ పదాన్ని పొందాడు.

Verse 87

वीक्ष्य तं वाहनं भूयो गणनाथवपुर्द्धरम् । पादप्रदक्षिणां कृत्वा स्वयं च गणपोऽभवत्

ఆ వాహనము మరల గణనాథుని రూపమును ధరించుటను చూసి, పాదములతో ప్రదక్షిణ చేసి అతడు స్వయముగా గణపతి (గణుడు) అయ్యెను.

Verse 88

तदाप्रभृति शक्राद्याः सुरा विष्णुसमन्विताः । पादाभ्यामेव कुर्वंति मम सर्वे प्रदक्षिणाम्

అప్పటి నుండి ఇంద్రాది దేవతలు మరియు విష్ణువు కూడా పాదములతోనే (నడచియే) నా ప్రదక్షిణ చేయుచున్నారు.

Verse 89

स्वर्गान्निपातितः कोऽपि सिद्धः काले तपःक्षयात् । प्रदक्षिणां ततः कृत्वा पुनर्लब्धपदोऽभवत्

తపస్సు క్షీణించుట వలన స్వర్గము నుండి పడిపోయిన ఒక సిద్ధుడు, ప్రదక్షిణ చేసి మరల తన పదవిని పొందెను.

Verse 90

स्खलितं पादजं रक्तं मम कर्तुः प्रदक्षिणम् । मार्ज्यते तस्य देवेन्द्र मौलिमंदारकेसरैः

ఓ దేవేంద్రా! నా ప్రదక్షిణ చేయునపుడు కాలు జారి వచ్చు రక్తము, నీ కిరీటమునందలి మందార పుష్పముల పరాగముచే తుడవబడుచున్నది.

Verse 91

प्रदक्षिणमहावीथी शिलाशकलघट्टितम् । पदं संधार्यते पुंसां श्रीपयोधरकुंकुमैः

ప్రదక్షిణ మార్గములో రాళ్ళ ముక్కల వలన గాయపడిన భక్తుల పాదములు, లక్ష్మీదేవి వక్షస్థల కుంకుమచే ఉపశమనము పొందుచున్నవి.

Verse 92

मणिपर्वतशृंगेषु कल्पद्रुमवनांतरे । संचरंति सदा मर्त्या मम कृत्वा प्रदक्षिणम्

నా ప్రదక్షిణం చేసి మానవులు సదా మణిమయ పర్వతశిఖరాలపై, కల్పద్రుమ వనాంతరాలలో విహరిస్తారు।

Verse 93

गौर्युवाच । उपचारप्रवृत्तानां फलं मे शंस सुव्रत । यैर्वै जनः कृतार्थः स्याद्यथाशक्ति कृतादरः

గౌరీ పలికింది—హే సువ్రతా! ఉపచార-సేవలో నిమగ్నులైనవారి ఫలాన్ని నాకు చెప్పుము; యథాశక్తి భక్తితో గౌరవించి జనులు కృతార్థులగునట్లు।

Verse 94

मुनिरुवाच । उपचारफलं देवि शृणु वक्ष्याम्यहं तव । यन्मह्यं कृपया पूर्वमुक्तवान्परमेश्वरः

ముని పలికాడు—దేవీ! ఉపచార ఫలాన్ని వినుము; పరమేశ్వరుడు పూర్వం కరుణతో నాకు చెప్పినదానిని నేను నీకు వివరిస్తాను।

Verse 95

लूती तंतुकजालानि संसृज्य क्वचिदेव मे । जातिस्मरो महीध्रेऽस्मिन्सोंऽशुकैर्मां व्यवेष्टयत्

ఒక సాలీడు తంతుజాలాలను నేసి, జాతిస్మరణ కలిగి, ఈ పర్వతంపై ఒకసారి తన సూక్ష్మ తంతువులను వస్త్రములా చేసి నన్ను చుట్టివేసింది।

Verse 96

गजः कश्चितृषाक्रांतो विमुच्य च मधु क्वचित् । वनपल्लवमुत्कीर्य मुक्तोऽभूद्गणनायकः

ఒక ఏనుగు మదంతో ఉన్మత్తమై ఎప్పుడో మధువును జారవిడిచింది; తరువాత అడవి కోమల పల్లవాన్ని తెంచి అర్పించగా, విముక్తి పొంది శివగణనాయకుడైంది।

Verse 97

कृमयो विलुठन्तो मे पार्श्वे दुरितवर्जिताः । सिद्धवेषाः पुनः सर्वे मम लोकं व्रजंति ते

నా సమీపంలో తిరిగే పురుగులు కూడా పాప విముక్తమై, సిద్ధుల రూపం ధరించి నా లోకానికి వెళతాయి.

Verse 98

अव्युच्छिन्नप्रदीपार्चिः क्षणमप्यादधाति यः । स्वयंप्रकाशः स भवन्मम सारूप्यमश्नुते

ఎవరైతే క్షణకాలమైనా అఖండ దీపారాధన చేస్తారో, వారు స్వయం ప్రకాశులై నా సారూప్యాన్ని పొందుతారు.

Verse 99

हारीतः कोपि संप्राप्तः शाखानीडो ममांतिके । खद्योतो दीपवन्नक्तं तावन्मुक्तिं समागतः

నా సమీపంలోని కొమ్మపై గూడు కట్టుకున్న ఒక హారీత పక్షి, రాత్రిపూట దీపంలా వెలిగే మిణుగురు పురుగు ముక్తిని పొందాయి.

Verse 100

गावः प्रस्रवणैः सिक्ता वत्सस्मरणसंभवैः । मत्पार्श्वे मुक्तिमापुस्ता मम लोकं समाश्रयन्

దూడల స్మరణతో స్రవించిన పాలతో తడిసిన ఆవులు, నా సన్నిధిలో ముక్తిని పొంది నా లోకాన్ని చేరాయి.

Verse 101

काकः पक्षजवातेन बलिग्रहणलोलुपः । मार्जयन्मत्पुरोभागं मुक्तिं प्रापद्यत क्षणात्

బలి అన్నంపై ఆశతో వచ్చిన ఒక కాకి, తన రెక్కల గాలితో నా ముందు భాగాన్ని శుభ్రం చేసి క్షణంలో ముక్తిని పొందింది.

Verse 102

मूषको मद्गुहाभागं मणिसंघविकर्षणैः । प्रकाशयन्वितिमिरं मम रूपमपद्यत

ఒక ఎలుక నా గుహా-ప్రదేశంలో మణిసమూహాలను లాగుతూ ప్రకాశం కలిగించి చీకటిని తొలగించింది; అలా నా స్వరూపాన్నే పొందింది।

Verse 103

छायावृक्षत्वमास्थातुं मुनयस्त्रिदशा अपि । प्रार्थयंत्येव मत्पार्श्वे न पुनःसंभवेच्छया

నా పక్కన కేవలం నీడనిచ్చే వృక్షంగా మారాలని మునులు, దేవతలూ ప్రార్థిస్తారు—మళ్లీ జన్మించాలనే కోరిక లేకుండా।

Verse 104

गोपुरं शिखरं शालां मण्डपं वापिकामपि । कुर्वतां मत्पुरोभागे सिध्यंतीष्टार्थसंपदः

నా ముందర గోపురం, శిఖరం, శాల, మండపం లేదా వాపిక (జలకుండం) నిర్మించేవారికి కోరిన ఫలసంపద సిద్ధిస్తుంది।

Verse 105

सदा मर्त्त्यैरनासाद्यमग्निलिंगमिदं मम । अनासाद्याचलेशाख्यं पूज्यतां वसुधातले

నా ఈ అగ్నిలింగం మానవులకు ఎల్లప్పుడూ అప్రాప్యం; అందుచేత భూతలంపై ‘అచలేశ’—అరుణాచల అచల ప్రభువు—ను పూజించండి।

Verse 106

वीक्षणस्पर्शनध्यानैः स्वभूतं निखिलं जगत् । पोषयंती परा शक्तिः पूज्याऽपीतकुचाभिधा

దృష్టి, స్పర్శ, ధ్యానముల ద్వారా సమస్త జగత్తును తన స్వభావంగా పోషించే పరాశక్తి పూజనీయం; ఆమె ‘పీతకుచా’ అని ప్రసిద్ధి।

Verse 107

सर्वलोकैकजननी संप्राप्ता नित्ययौवनम् । यौवनप्रार्थिभिः सेव्या सदाऽपीतकुचाभिधा

సర్వలోకాలకు ఏకైక తల్లి నిత్యయవ్వనాన్ని పొందింది. యవ్వనాన్ని కోరుకునేవారు 'అపీతకుచా' అనే పేరు గల ఆ దేవిని ఎల్లప్పుడూ సేవించాలి.

Verse 108

क्षणात्तस्य पुरोभागे वसतां प्राणिनामिह । परत्र वात्र दुष्प्राप्यमिष्टवस्तु न विद्यते

ఇక్కడ స్వామి సన్నిధిలో క్షణకాలం నివసించే ప్రాణులకు, ఇహలోకంలో గానీ, పరలోకంలో గానీ పొందలేని ఇష్టమైన వస్తువు ఏదీ ఉండదు.

Verse 109

अप्रमेयगुणाधारमपेक्षितवरप्रदम् । अशेषभोगनिलयं शोणाद्रीशं समर्चय

అప్రమేయమైన గుణాలకు ఆధారభూతుడు, కోరిన వరాలను ఇచ్చేవాడు, సకల భోగాలకు నిలయమైన షోణాద్రీశుని (అరుణాచలేశ్వరుని) అర్చించుము.

Verse 110

लब्धकामा पुनः शम्भुमाश्रयिष्यसि सुव्रते । तपश्चरणमप्येतत्तव लोकहितावहम्

ఓ సువ్రతా! నీ కోరిక తీరిన తరువాత నీవు మరల శంభుని ఆశ్రయిస్తావు. నీవు చేసే ఈ తపస్సు లోకానికి మేలు చేకూర్చేది అవుతుంది.

Verse 111

न केवलं तव तपः स्ववांछितफलप्रदम् । तपस्यतामृषीणां च क्षेमायैव भविष्यति

నీ తపస్సు నీకు కోరిన ఫలాన్ని ఇవ్వడమే కాకుండా, తపస్సు చేసుకునే ఋషులకు కూడా క్షేమాన్ని, శుభాన్ని కలిగిస్తుంది.

Verse 112

कारणांतरमाशंक्य तपः कुर्वंति देवताः । रहस्यं देवतानां तु फलेनैवानुमीयते

ఏదో అంతర్లీన కారణముందని అనుమానించి దేవతలుకూడా తపస్సు చేస్తారు. కానీ దేవతల గూఢ సంకల్పం ఫలితాలు కనిపించినప్పుడే తెలిసివస్తుంది.

Verse 113

वयं च सहसंवासास्तव व्रतनिरीक्षणात् । कृतार्थाः स्याम देवेशि तपसा नः कृतार्थता

మేమూ ఇక్కడ కలిసి నివసించేవారము, నీ వ్రతాన్ని దర్శించి కృతార్థులమవుతాము, ఓ దేవేశీ; నీ తపస్సుతో మా ప్రయోజనమూ సిద్ధిస్తుంది.

Verse 114

इति तस्य मुनेर्वाक्यमर्थगर्भं निशम्य सा । गौरी कौतुकसंयुक्ता प्रशशंस महामुनिम्

ఆ ముని యొక్క అర్థగర్భిత వాక్యాన్ని విని, కౌతుకంతో నిండిన గౌరీ ఆ మహామునిని ప్రశంసించింది.

Verse 115

तपः किमन्यत्कर्तव्यं लब्धं तव तु दर्शनम् । अरुणाद्रिरयं दृष्टः श्रुतं माहात्म्यमस्य च

ఇంకా ఏ తపస్సు చేయాలి? ఎందుకంటే నీ దర్శనం నాకు లభించింది. ఈ అరుణాద్రిని చూశాను, దీని మహాత్మ్యమూ విన్నాను.

Verse 116

अहो भूमेस्तु वैचित्र्यं यतो दृष्टा दिवोऽधिका । यत्रैव तैजसं लिंगं देवतानां वरप्रदः

అహో! ఈ భూమి యొక్క వైచిత్ర్యం ఎంత అద్భుతం—దివ్యలోకానికన్నా గొప్పదైనది ఇక్కడ దర్శనమిస్తుంది; ఎందుకంటే ఇక్కడే తేజోమయ లింగం ఉంది, అది దేవతలకూ వరప్రదం.

Verse 117

शिवः प्रसादसिद्धो मे दर्शितं स्थानमात्मनः । अत्रैव शिवमाराध्य वशीकुर्यां जगद्गुरुम्

ప్రసన్నుడైన కృపాస్వరూప శివుడు నాకు తన స్వధామాన్ని చూపించాడు. ఇక్కడే శివారాధన చేసి నేను జగద్గురువును వశపరచుకొందును.

Verse 118

अविनाभूतमैक्यं मे देवेन भवतात्सदा । त्वया कृतेन साह्येन भवेयं शिवनायिका

హే దేవా! నీతో నా అవినాభూత ఏకత్వం ఎల్లప్పుడూ నిలిచియుండుగాక. నీవిచ్చిన సహాయంతో నేను శివుని ప్రియ నాయికనగుదును.

Verse 119

इति गौतमसंनिधौ तदानीं कृतसंवित्तप आदरेण कर्तुम् । अभजद्रुचिरां च पर्णशालां मुनिना चानुमता तथेति भक्त्या

ఇలా గౌతముని సన్నిధిలో ఆమె ఆ సమయంలో భక్తి-ఆదరాలతో తపస్సు చేయాలని నిశ్చయించుకుంది. ముని అనుమతితో ఆమె రమ్యమైన పర్ణశాలలో ప్రవేశించింది.

Verse 120

सुकुमारतनुः सरोरुहाक्षी घनतुंगस्तनकल्पितोत्तरीया । जटिला हरिनीलरत्नकांतिर्गिरिजा राजति देहवत्तपःश्रीः

సుకుమారదేహి, కమలనేత్రి, ఘనంగా ఎత్తైన స్తనాలపై ఉత్తరీయాన్ని సరిచేసుకొని; జటాధారిణి, హరినీల రత్నకాంతితో ప్రకాశిస్తూ—గిరిజా తపఃశ్రీ సాకారమై విరాజిల్లింది.

Verse 121

नियमैर्बहुभिस्तपोविशेषैः क्रतुषु प्राप्तविचित्रयोगबंधैः । निगमागमदृष्टधर्ममार्गं सकलं सा तु कृतार्थतामनैषीत्

అనేక నియమాలు, విభిన్న తపోవిశేషాలు, అలాగే క్రతువుల ద్వారా లభించిన విచిత్ర యోగసాధనలతో ఆమె వేద-ఆగమాలలో చూపబడిన ధర్మమార్గాన్ని సంపూర్ణంగా ఆచరించింది—అందువల్ల కృతార్థతను పొందింది.

Verse 122

तपसा विविधेनतप्यमाना न कदाचित्परिखेदमाप तन्वी । हरिरत्नमयी च कापि वल्ली नितरां दीप्तिमती बभूव बाला

వివిధ విధాల తపస్సు చేస్తూనే ఉన్నా ఆ సన్నని కన్య ఎప్పుడూ అలసటకు లోనుకాలేదు; హరిత-నీల రత్నమయ లతవలె ఆ బాలిక అత్యంత కాంతిమంతురాలైంది।