Adhyaya 8

Verse 1

गौतम उवाच । शृणु देवि पुरावृत्तं कैलासे मेरुधन्विना । आदिष्टस्तीर्थयात्रार्थमहं लिंगानि वीक्षितुम्

గౌతముడు అన్నాడు—ఓ దేవీ, కైలాసంలో మేరుధనుధారి (శివుడు) జరిగిన పురాతన వృత్తాంతాన్ని విను. నాకు తీర్థయాత్రార్థం మరియు లింగాల దర్శనార్థం ఆజ్ఞ ఇచ్చబడింది।

Verse 2

रुद्रक्षेत्रे च केदारे तथा बदरिकाश्रमे । काश्यां पुण्येषु देशेषु तथा श्रीपर्वते शिवे

రుద్రక్షేత్రంలో, కేదారంలో, అలాగే బదరీ ఆశ్రమంలో; కాశీ మరియు ఇతర పుణ్యదేశాలలో; శివునికి పవిత్రమైన శ్రీపర్వతంలో కూడా—

Verse 3

कांचीमुख्यासु पुण्यासु पुरीष्वप्यगमं तदा । ऋषिभिर्विबुधैः सार्थैर्गणैर्योगिभिरुत्तमैः

అప్పుడు నేను కాంచీ ప్రధానమైన ఆ పుణ్యపురులకూ వెళ్లితిని; ఋషులు, దేవసత్త్వాలు, గణాలు, ఉత్తమ యోగులు—వారి సమూహంతో కలిసి।

Verse 4

स्थापितानि च लिंगानि स्वयंभूनि च दृष्टवान् । तत्रतत्र महाभागे तीर्थानि शिवसन्निधौ

నేను ప్రతిష్ఠిత లింగాలనూ, స్వయంభూ లింగాలనూ దర్శించితిని. ఓ మహాభాగుడా, అక్కడక్కడ శివసన్నిధిలో తీర్థాలు ఉండేవి.

Verse 5

सेवमानः सशिष्योऽहं पर्यटन्पृथिवीमिमाम् । एवं तीर्थानि सर्वाणि गाहमानो व्रतान्वितः

శిష్యులతో కలిసి నేను సేవచేస్తూ ఈ భూమిని సంచరించితిని. ఈ విధంగా వ్రతసంపన్నుడై అన్ని తీర్థాలలో అవగాహన (స్నానం) చేసితిని.

Verse 6

तपांसि यज्ञकर्माणि कुर्वन्भूमिं समाचरन् । शिवस्मरणसंयुक्तः शिवलिंगानि सन्नमन्

తపస్సులు, యజ్ఞకర్మలు చేస్తూ నేను భూమిని సంచరించితిని. శివస్మరణతో యుక్తుడై శివలింగాలకు నమస్కరించితిని.

Verse 7

सर्वाणि भुवि पुण्यानि देशमेतमुपाश्रयम् । अत्र देवं महादेवमविकेशं त्रियंबकम्

భూమిపై ఉన్న సమస్త పుణ్యములు ఈ దేశమునే ఆశ్రయించును. ఇక్కడ దేవుడు—మహాదేవుడు—అవికేశుడు, త్ర్యంబకుడు విరాజిల్లుచున్నాడు।

Verse 8

अरुणाद्रिरितिख्यातं पर्वतं लिंगमैक्षिषि । अत्र सिद्धा महात्मानो मुनयश्च दृढव्रताः

‘అరుణాద్రి’ అని ప్రసిద్ధమైన ఆ పర్వతాన్ని నేను స్వయంగా లింగరూపముగా దర్శించితిని. ఇక్కడ సిద్ధులు, మహాత్ములు, దృఢవ్రత మునులు నివసించుచున్నారు.

Verse 9

कंदमूलफलाहारा दृष्टाः शोणाद्रि सेवकाः । अस्तौषमादिमं लिंगमरुणाद्रिमयं महत्

కందమూలఫలాహారముతో జీవించే శోణాద్రి సేవకులను నేను చూచితిని. అనంతరం అరుణాద్రిరూపమైన ఆ ఆద్య, మహత్తర లింగమును స్తుతించితిని.

Verse 10

आद्येन ब्रह्मणा पूर्वमर्चितं दिव्यचक्षुषा । असौ यस्ताम्रो अरुण उत बभ्रुः सुमंगलः

ఈ (అరుణాచలనాథుడు) పూర్వము ఆద్య బ్రహ్మదేవునిచే దివ్యచక్షువుతో ఆరాధింపబడెను. ఆయన తామ్రవర్ణుడు—అరుణుడు, బభ్రువు—నిత్య సుమంగళుడు, పరమ కల్యాణకరుడు.

Verse 11

इति वेदा स्तुवंति त्वामरुणाद्रीश संततम् । नमस्ताम्राय चारुणाय शिवाय परमात्मने

ఇట్లు వేదములు నిత్యము నిన్ను స్తుతించుచున్నవి, ఓ అరుణాద్రీశా. తామ్రవర్ణుడైన ప్రకాశమయ అరుణునకు నమస్కారం; పరమాత్మ శివునకు నమస్కారం.

Verse 12

सर्ववेदस्वरूपाय नित्यायामृतमूर्त्तये । कालाय करुणार्द्राय दृष्टिपेयामृताब्धये

సర్వవేదస్వరూపుడైన నిత్య అమృతమూర్తికి నమస్కారం. కరుణార్ద్రుడైన కాలస్వరూపునికి, దృష్టితో పానయోగ్యమైన అమృతసముద్రునికి నమః.

Verse 13

भक्तवात्सल्यपूर्णाय पुण्याय पुरभेदिने । दर्शनं तव देवेश सर्वधर्मफलप्रदम्

భక్తవాత్సల్యపూర్ణుడైన పుణ్యస్వరూప, త్రిపురభేదకుడైన ప్రభువుకు నమః. దేవేశా, నీ దర్శనమే సమస్త ధర్మఫలప్రదం.

Verse 14

भुवि लब्धवता भूयो नान्यत्कार्यं तपः क्वचित् । भवता कर्मभूरेषा वर्ततेद्य निरोधिता

భూమిపై నిన్ను పొందినవానికి ఇక ఎక్కడా ఇతర తపస్సు అవసరం లేదు. నీ చేత ఈ కర్మభూమి ఇప్పుడు నిరోధింపబడి నియంత్రితమైంది.

Verse 15

प्रार्थयते स्वयं वासान्देवाश्चात्र त्वदाश्रये । कालसंग्रहसंजातं फलं लब्धं मयाधुना

ఇక్కడ నీ ఆశ్రయంలో దేవతలే స్వయంగా నివాసాన్ని ప్రార్థిస్తారు. ఇప్పుడు కాలసంచయంతో పక్వమైన ఫలాన్ని నేను పొందితిని.

Verse 16

अन्यत्कृतं तपः सर्वं त्वद्दर्शनफलं मम । ईदृशं तव देवेश रूपमत्यद्भुतोदयम्

నేను చేసిన ఇతర తపస్సులన్నీ నీ దర్శనఫలంగా పరిపక్వమయ్యాయి. దేవేశా, నీ ఈ రూపం అత్యద్భుతమైన ఉదయంతో ప్రకాశిస్తుంది.

Verse 17

एकमद्रिमयं लिंगं न क्वचिद्दृष्टवान्भुवि । सूर्येंद्वग्निसुसंयुक्त कोणत्रयमनोहरम्

భూమిపై ఎక్కడా నేను ఇలాంటి ఏక పర్వతమయ లింగాన్ని చూడలేదు. సూర్య-చంద్ర-అగ్నులతో సంయుక్తమైన ఆ త్రికోణాకృతి రూపం అత్యంత మనోహరం.

Verse 18

त्रिमूर्तिरूप देवेश दृश्यते ते वपुर्महत् । शक्तित्रयस्वरूपेण कालत्रयविधानकम्

హే దేవేశ్వరా! మీ మహత్తర దేహం త్రిమూర్తి స్వరూపంగానే దర్శనమిస్తుంది. త్రిశక్తి స్వరూపంతో మీరు కాలత్రయ విభాగాన్ని విధించి నియంత్రిస్తారు.

Verse 19

त्रिवेदात्मं त्रिकोणांगं लिंगं ते दृष्टमद्भुतम् । त्रैलोक्यरक्षणार्थाय विततं रूपमास्थितः

నేను మీ అద్భుత లింగాన్ని దర్శించాను—అది త్రివేదసారమయమై త్రికోణాంగముగా ఉంది. త్రిలోక రక్షణార్థం మీరు ఈ సర్వవ్యాపక విస్తృత రూపాన్ని ధరించారు.

Verse 20

दृश्यते वसुधाभागे शोणाद्रिरिति विश्रुतः । अजानतां च मर्त्यानां समालोकनमात्रतः

భూమి యొక్క ఒక ప్రాంతంలో ‘శోణాద్రి’ అని ప్రసిద్ధమైన పర్వతం దర్శనమిస్తుంది. దాని మహిమ తెలియని మానవులకు కూడా కేవలం దర్శనమాత్రంతో పుణ్యఫలం కలుగుతుంది.

Verse 21

वितरत्यखिलान्भोगान्व्याजकरुणानिधिः । अर्चया रहितं लिंगमन्यं शून्यमुदाहृतम्

ఆ ప్రభువు—నిష్కపట కరుణాసముద్రుడు—సర్వ భోగాలను ప్రసాదిస్తాడు. కానీ అర్చనలేని లింగం ‘ఇతర’దానిలా శూన్యము, అనగా నిష్ఫలమని చెప్పబడింది.

Verse 22

इदं तु पूजितं देवैः सदा सर्ववरप्रदम् । प्रसीद करुणापूर्ण शोणाचल महेश्वर

ఇది దేవతలచే పూజించబడేది మరియు ఎల్లప్పుడూ సకల వరాలను ప్రసాదించేది. ఓ కరుణామయ సోణాచల మహేశ్వరా, నాపై ప్రసన్నుడవు కమ్ము.

Verse 23

त्रायस्व भवभीतं मां प्रपन्नं भक्तवत्सल । द्रष्टव्यं द्रष्टमेतत्ते रूपमत्यद्भुतं महत्

ఓ భక్తవత్సలా! సంసార భయంతో భీతిల్లి, నిన్ను శరణుజొచ్చిన నన్ను రక్షించు. చూడదగినది చూడబడింది; నీ యొక్క ఈ అత్యంత అద్భుతమైన మరియు గొప్ప రూపం.

Verse 24

कृतार्थय कृपासिंधो शरण्य शरणागतम् । इति संस्तूयमानो मे देवः शोणाचलेश्वरः

ఓ కృపాసింధూ! శరణార్థుల రక్షకా! శరణు కోరిన నన్ను కృతార్థుని చేయి. ఈ విధంగా స్తుతించబడిన నా దైవమైన సోణాచలేశ్వరుడు...

Verse 25

अदर्शयत्परं रूपं दिव्यमेहीत्युवाच माम् । प्रीतोऽस्मि भवतः स्तोत्रैर्भक्त्या च परया भृशम्

ఆయన తన పరమ దివ్య రూపాన్ని చూపించి, నాతో 'రా!' అని అన్నారు. 'నీ స్తోత్రాల వల్ల మరియు పరమ భక్తి వల్ల నేను మిక్కిలి సంతోషించాను.'

Verse 26

अत्रैव भवतो वासो नित्यमस्तु ममांतिके । संपूजय च मां नित्यं भुवि भोगैः सनातनैः

'నీ నివాసం ఇక్కడే నా సమీపంలో శాశ్వతంగా ఉండుగాక. మరియు భూమిపై సనాతనమైన భోగాలతో నిత్యం నన్ను పూజించు.'

Verse 27

तपसा तप सर्वेषां महत्त्वमिह दर्शय । पूर्वं कैलासशिखरे वसंतं त्वां तपोन्वितम्

తపస్సు ద్వారా తపస్సు చేయండి మరియు ఇక్కడ అందరికీ ఈ స్థల గొప్పతనాన్ని చూపించండి. పూర్వం కైలాస శిఖరంపై మీరు తపస్సుతో నివసించారు.

Verse 28

आदिशं पृथिवीभागं शोणाद्रौ पूजयेति माम् । सप्तर्षिपूजिता पूजा दिवि मे संप्रकाशते

"శోణాద్రిపై నన్ను పూజించు" అని నేను భూమి యొక్క ఈ భాగాన్ని గురించి ఆదేశించాను. సప్తర్షులు చేసిన ఆ పూజ స్వర్గంలో కూడా నా కోసం ప్రకాశిస్తుంది.

Verse 29

तथा नित्यार्चनायुक्त प्रकाशय धरातले । सर्वेषामेव जंतूनां हिताय त्वं तपोऽधिकः

అలాగే, నిత్య పూజలతో కూడినదిగా దీనిని భూమిపై ప్రసిద్ధి చేయండి. సమస్త ప్రాణుల మేలు కోసం మీరు విశేషమైన తపస్సు కలిగినవారు.

Verse 30

भुवि मां पूजयार्चाभिरागमोक्ताभिरादरात् । दिव्या मम महापूजा दृश्या हि दिवि दैवतैः

ఆగమాలలో చెప్పబడిన ఆరాధనా పద్ధతులతో భూమిపై నన్ను ఆదరంతో పూజించండి. నా ఈ గొప్ప పూజ దివ్యమైనది మరియు స్వర్గంలో దేవతలచే కూడా చూడబడుతుంది.

Verse 31

प्रकाशनीया भवता पार्थिवी वसुधातले । माहात्म्यं पूर्वमेवोक्तं यथाहमरुणाचलः

మీరు ఈ పార్థివ లింగాన్ని భూమిపై ప్రకాశింపజేయాలి. నేను అరుణాచలుడనని దీని గొప్పతనం ముందే చెప్పబడింది.

Verse 32

स्थितो वसुंधराभागे मया प्रीतं तु ते भृशम् । ये वा संपूजयंति स्म पूर्वं मां सुकृताधिकाः

నేను భూమి యొక్క ఒక భాగంలో స్థితుడనై ఉన్నప్పటికీ నీపై నాకు అత్యంత ప్రీతి కలిగింది. పూర్వంలో నన్ను సమ్యక్గా పూజించినవారు మహాపుణ్యవంతులు.

Verse 33

तेभ्यस्त्वमधिको भूमौ प्रकाशस्व शिवार्चनम् । इत्यादिष्टो हि देवेशं प्रणम्य भवभक्तिमान्

‘భూమిపై నీవు వారికన్నా అధికుడవు; కాబట్టి శివార్చనను విస్తృతంగా ప్రచారం చేయుము.’ అని ఆజ్ఞ పొందినవాడు దేవేశ్వరునికి నమస్కరించి శివభక్తుడయ్యాడు.

Verse 34

अन्वपृच्छं दयापूर्णमरुणाद्रीशमानमन् । अनासाद्यमिदं रूपमग्निरूपं महेश्वरम्

అప్పుడు నేను కరుణాపూర్ణుడైన అరుణాచలేశ్వరునికి నమస్కరించి ప్రశ్నించాను—‘మహేశ్వరుని ఈ అగ్నిరూపం అగమ్యమైనది…।’

Verse 35

कथमद्यार्चयाम्येनं मर्त्यलोकोचितार्चनैः । आदेशमिममन्वर्थं कथं वा कल्पयाम्यहम्

ఈ రోజు మానవలోకానికి తగిన పూజావిధులతో ఆయనను నేను ఎలా ఆరాధించగలను? అలాగే ఈ ఆజ్ఞను యథోచితంగా నేను ఎలా నెరవేర్చగలను?

Verse 36

उपायमादिश श्रीमन्नभिगम्यो यथा भवान् । इति विज्ञापितो देवः श्रीमाञ्छोणाचलेश्वरः

‘ఓ శ్రీమాన్ ప్రభూ, మీరు సమీపించదగిన మార్గాన్ని ఉపదేశించండి.’ అని శ్రీమాన్ శోణాచలేశ్వర దేవునికి వినతిపెట్టబడింది.

Verse 37

अन्वग्रहीदशेषात्मा प्रणतं मां दयानिधिः । अहं तु सूक्ष्मलिंगानि प्रकाशिष्ये महीतले

సర్వాత్ముడైన కరుణానిధి ప్రభువు, నేను నమస్కరించగా నన్ను అనుగ్రహించి ఇలా పలికెను—“నేను భూమిపై సూక్ష్మ లింగాలను ప్రకాశింపజేస్తాను।”

Verse 38

आगमोक्तक्रियाभेदैः पूजां मे प्रतिपादय । पंचावरणसंयुक्तं लिंगं मे सूक्ष्ममद्भुतम्

ఆగమోక్త వివిధ క్రియాభేదాల ప్రకారం నా పూజను స్థాపించి నిర్వహించుము. నా సూక్ష్మమైన అద్భుత లింగము పంచావరణసంయుక్తమై ఉంది.

Verse 39

अरुणाद्रीश्वराभिख्यं संपूजय तपोबलैः । इत्यादिश्य महादेवः स्वयंभु विमलं महत्

‘అరుణాద్రీశ్వర’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన ఆ లింగాన్ని తపోబలంతో సంపూర్ణంగా పూజించుము. ఇలా ఆజ్ఞాపించి స్వయంభూ, మహత్తరుడు, విమలుడైన మహాదేవుడు (అక్కడే పరమసన్నిధిగా నిలిచెను).

Verse 40

रूपं मे दर्शयामास सूक्ष्मलिंगात्मना शिवः । आलोक्य विमलं लिंगं सूक्ष्मं तत्स्वयमुच्छ्रितम्

శివుడు సూక్ష్మలింగ స్వరూపంగా నాకు తన రూపాన్ని దర్శింపజేశాడు. ఆ నిర్మలమైన సూక్ష్మ లింగాన్ని చూచి, అది స్వయంగా ఉద్భవించి ఉద్ధృతంగా నిలిచినట్లు నేను గమనించాను.

Verse 41

अशेषाऽवरणोपेतं कृतार्थहृदयोऽभवम् । पुनर्व्यज्ञापयं देवं शम्भुमाश्रितवत्सलम्

సర్వ ఆవరణాలు తొలగిపోవడంతో నా హృదయం కృతార్థమైంది. తరువాత శరణాగతవత్సలుడైన దేవుడు శంభువును నేను మళ్లీ వినవించుకున్నాను.

Verse 42

आगमोक्तप्रकाराणामनिरीक्ष्यत्वमागतम् । कथं तु तव रूपाणां नामभेदान्वियोजितान्

ఆగమోక్త ఉపాసనా విధానాలను నేను సమ్యకంగా పరిశీలించలేకపోతున్నాను. అప్పుడు భిన్న నామాలతో విభజింపబడిన నీ రూపభేదాలను నేను ఎలా గ్రహించగలను?

Verse 43

जानीयां करुणामूर्ते स्वयमीश्वर मत्प्रभो । पूजकास्तव के वा स्युर्मंदिरं वात्र कीदृशम्

కరుణామూర్తీ, స్వయమీశ్వరా, నా ప్రభూ—నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను: ఇక్కడ నీ పూజకులు ఎవరు, ఈ స్థలంలో ఎలాంటి మందిరం ఉంటుంది?

Verse 44

कथं स्तोत्रं कथं पूजा के वात्र परिचारकाः । स्थानरक्षा कथं वा स्यात्के वात्मपरिरक्षकाः

స్తుతి-స్తోత్రం ఎలా చేయాలి, పూజ ఎలా జరగాలి? ఇక్కడ పరిచారకులు ఎవరు? ఈ స్థల రక్షణ ఎలా జరుగుతుంది—దీనికి కాపలాదారులు, సంరక్షకులు ఎవరు?

Verse 45

कथं वा मानुषी पूजा नित्या संवर्धते तव । आगता बहवो देवाः श्रद्धेयं मनुजैः कथम्

మనుష్యులచే నీ నిత్య పూజ దినదినం ఎలా వృద్ధి చెంది వికసిస్తుంది? అనేక దేవతలు వచ్చారు—ఇది మనుష్యులకు ఎలా విశ్వసనీయంగా, శ్రద్ధేయంగా అవుతుంది?

Verse 46

प्रसीद परमेशान स्वयमाज्ञापयाखिलम् । एवं विज्ञापितो देवः शोणाद्रीशः स्वयं प्रभुः

పరమేశ్వరా, ప్రసన్నుడవు; నీవే స్వయంగా సమస్తాన్ని ఆజ్ఞాపించుము. ఇలా వినతిపెట్టబడినప్పుడు స్వయంప్రభువు శోణాద్రీశ దేవుడు ప్రత్యుత్తరం చెప్పుటకు సిద్ధమయ్యాడు.

Verse 47

आज्ञापयत्तदा देवो विश्वकर्माणमागतम् । सृज त्वं नगरं दिव्यमरुणाख्यं गुणाधिकम्

అప్పుడు ప్రభువు వచ్చిన విశ్వకర్మను ఆజ్ఞాపించాడు— “నీవు ‘అరుణ’ అనే దివ్య నగరాన్ని సృష్టించు; అది గుణములలోను మంగళలక్షణములలోను అన్నిటికన్నా అధికంగా ఉండాలి।”

Verse 48

मंदिरं मम दिव्यं च महामणिगणोज्ज्वलम् । तौर्यत्रिकं सपर्यांगं तन्मे सर्वं प्रकल्पय

“నా దివ్య మందిరాన్ని కూడా నిర్మించు; అది మహామణుల సమూహాలతో ప్రకాశించాలి. అలాగే త్రివిధ వాద్యనాదం, పూజకు కావలసిన సమస్త ఉపకరణాలతో కూడి— ఆ సమస్తాన్ని నా కొరకు సిద్ధం చేయి।”

Verse 49

आबभाषे शिवः श्रीमान्नामभेदार्चनक्रमम् । व्रतं च करुणामूर्त्तिररुणाद्रीश्वरः शिवः

అనంతరం కరుణామూర్తి అయిన అరుణాద్రీశ్వరుడు, శ్రీమాన్ శివుడు— తన నామభేదాలను, అర్చన యొక్క విధిక్రమాన్ని, వ్రతవిధానాన్ని కూడా వివరించాడు।

Verse 50

शृणु तन्मे च ये सृष्टा पूजार्थं परिचारकाः । शृणु गौतम सर्वं मे मानुषं पूजनक्रमम्

పూజార్థంగా సృష్టించబడిన పరిచారకుల విషయమై కూడా నా మాట విను. ఓ గౌతమా, మనుష్యులు నిర్వహించే నా సంపూర్ణ పూజాక్రమాన్ని విను।

Verse 51

य एष सर्वलोकानां क्षेमाय प्रथते भुवि । इदं तेजोमयं लिंगमतुलं दृश्यते महत्

సర్వలోకాల క్షేమార్థం భూమిపై విస్తరించి ప్రకాశించే ఆ ప్రభువుని— ఇక్కడ ఈ మహత్తరమైన, అతులమైన, తేజోమయ లింగరూపం దర్శనమిస్తుంది।

Verse 52

अरुणाद्रीश्वराभिख्यं पूज्यतां सततं त्वया । शक्तिर्ममोत्तरे भागे पूज्या नित्योदया मुदा

నీవు ‘అరుణాద్రీశ్వర’ అనే ప్రభువును ఎల్లప్పుడూ పూజించుము. అలాగే నా ఉత్తర భాగంలో నా శక్తి ‘నిత్యోదయా’ను ఆనందంతో నిత్యం ఆరాధించుము.

Verse 53

दधती स्थानमाहात्म्यमपीतकुचनामिका । अरुणाचलराजोयमविभागः प्रियान्वितः

ఈ పుణ్యస్థాన మహాత్మ్యాన్ని ధరించువారు ‘అపీతకుచా’ అని పిలువబడుతారు. ఈ రాజస్వరూప అరుణాచలము ప్రియతో ఏకమై అవిభాజ్యముగా నిలిచియున్నది.

Verse 54

उत्सवार्थो महादेवः पूज्यो भोगसुतावृतः । बोधदो भक्तलोकस्य दत्ताभयकरः शिवः

ఉత్సవార్థముగా భోగుడు, సుతుడు సహితంగా మహాదేవుని పూజించవలెను. శివుడు భక్తలోకానికి బోధనిచ్చి అభయాన్ని ప్రసాదించును.

Verse 55

सारंगं परशुं विभ्रत्प्रसन्नवदनः सदा । उमास्कन्देश्वरः शम्भुर्दिव्यरत्नविभूषणः

సదా ప్రసన్నవదనుడై ధనుస్సు మరియు పరశువు ధరించినవాడు, దివ్యరత్నాలతో అలంకృతుడైన శంభువు—ఉమాస్కందేశ్వరుడు—పూజ్యుడు.

Verse 56

आभया भासयंल्लोकानविकुण्ठश्रियान्वितः । शक्तेरुत्सवभद्रे च संपूज्या सुंदरेश्वरी

అభయంతో లోకాలను ప్రకాశింపజేసి, అచలమైన శ్రీతో యుక్తురాలైన సుందరేశ్వరీని శక్తి యొక్క శుభోత్సవంలో సంపూర్ణంగా పూజించవలెను.

Verse 57

सर्वभूषणसंयुक्ता शृङ्गाररसवर्द्धनी । बालो गणपतिः पूज्यः पुरस्ताद्भूतिनन्दनः

సర్వాభరణాలతో అలంకృతుడై శృంగారరసాన్ని వర్ధింపజేసే భూతినందన బాల గణపతిని ముందుభాగంలో పూజించాలి।

Verse 58

मदंतिकमलंकुर्वन्भक्ष्यैर्भोज्यैर्बहूदयैः । मत्पार्श्वमविमुंचंती शोणरेखांचितेक्षणा

నా సమీప ప్రాంతాన్ని అనేక రకాల భక్ష్య-భోజ్యాలతో అలంకరిస్తూ, ఎర్ర రేఖలతో గుర్తించిన కన్నులుగల ఆమె నా పక్కను విడువదు।

Verse 59

उत्सवार्था परा शक्तिरंतिकस्थैव पूज्यताम् । मुखरांघ्रिपतिः श्रीमान्नृत्यंस्तांडवपण्डितः

ఉత్సవార్థంగా సమీపంలో నిలిచిన పరాశక్తిని నిశ్చయంగా పూజించాలి; అలాగే ముఖర పాదముల అధిపతి, శ్రీమంతుడు, తాండవంలో పండితుడై నర్తించే ప్రభువును కూడా ఆరాధించాలి।

Verse 60

उत्सवार्थं समभ्यर्च्यश्चक्षुरग्रेऽमृतेश्वरः । शक्तिश्चान्या महाभागा संपूज्या भूविनायका

ఉత్సవార్థంగా కళ్లముందే అమృతేశ్వరుని విధివిధానంగా అర్చించి, మరొక మహాభాగ్యశక్తిని మరియు భూవినాయకుడు (గణేశుడు)నూ సంపూర్ణంగా పూజించాలి।

Verse 61

द्वारे नन्दी महाकालः पुरस्तात्सूर्यसंनिभः । भक्तानां मम सर्वेषां पूजनं चापि कल्प्यताम्

ద్వారమున నందీ మరియు మహాకాలుని పూజించాలి; ముందుభాగంలో సూర్యసమాన తేజస్సుతో (దేవుడు) నిలిచియున్నాడు। నా సమస్త భక్తుల పూజా ఏర్పాటును కూడా చేయాలి।

Verse 62

दक्षिणे मातरः पूज्या विघ्नशास्तृसमन्विताः । संपूज्यो नैरृते कोणे विघ्ननाशो विनायकाः

దక్షిణ దిశలో విఘ్నశాస్త్రి (విఘ్న నియంత)తో కూడిన మాతృదేవతలను పూజించాలి. నైరృత కోణంలో విఘ్ననాశకుడు వినాయకుని సంపూర్ణ విధులతో ఆరాధించాలి.

Verse 63

स्कन्दः शक्तिधरश्चैवैशानकोणे समर्च्यताम् । लिंगानि च मनोज्ञानि पूजनीयान्यनन्तरम्

ఈశాన కోణంలో శక్తిధరుడు స్కందుని తప్పక పూజించాలి. అనంతరం మనోహరమైన లింగాలను కూడా క్రమంగా పూజించాలి.

Verse 64

मंदिरं मम संपूज्य दक्षिणामूर्ति दक्षिणम् । पश्चिमे विष्णुरूपांकमग्निरूपान्वितं तथा

నా మందిరాన్ని సంపూర్ణంగా పూజించిన తరువాత దక్షిణ భాగంలో దక్షిణామూర్తిని పూజించాలి. పశ్చిమ భాగంలో విష్ణురూపాంకితమై, అగ్నిరూపంతో కూడిన తత్త్వం ఉంది.

Verse 65

उत्तरे ब्रह्मरूपांकं पूर्वे सारंगभूयुतम् । सर्वदेवगुणोपेतं सर्वशक्तिसमन्वितम्

ఉత్తరంలో బ్రహ్మరూపాంకితం; తూర్పున శార్ఙ్గ (ధనుస్సు)తో యుక్తం. అది సమస్త దేవగుణాలతో పరిపూర్ణమై, సర్వశక్తులతో సమన్వితమై ఉంది.

Verse 66

अपीतकुचनाथायाः सर्वशक्तिसमन्वितम् । मंदिरं गुरु संपूज्य दिक्पालकवधूवृतम्

సర్వశక్తులతో సమన్వితమైన అపీతకుచనాథా యొక్క గౌరవనీయ మందిరాన్ని సంపూర్ణంగా పూజించాలి; అది దిక్పాలకుల భార్యలచే పరివేష్టితమై ఉంది.

Verse 67

मंदिरस्यावनार्थाय देवीर्वैभवनायकाः

ఆలయ రక్షణ కొరకు వైభవ నాయకులైన దేవతలు ఉన్నారు.

Verse 68

क्षेत्रपालं तु संपूज्य सर्वावरणसंयुतम् । पुत्रस्य त्राणमायाता पूज्यारुणगिरीश्वरी

సమస్త ఆవరణలతో కూడిన క్షేత్రపాలకుని పూజించి, పూజ్యురాలైన అరుణగిరీశ్వరి కుమారుని రక్షించుటకు వచ్చెను.

Verse 69

काली बहुविधाश्चान्या देवता विधिपालकाः । उत्सवा विविधाः कल्प्याः प्रतिमासमहोदयाः

బహురూపాలలో ఉన్న కాళీ మరియు విధిని పాలించే ఇతర దేవతలను ఆరాధించాలి; ప్రతి నెలా వివిధ గొప్ప ఉత్సవాలను నిర్వహించాలి.

Verse 70

सृजस्व कन्यका दिव्याः शिवदेवार्हणे रताः । नृत्तगीतकलाभिज्ञा रूपसौभाग्यसंयुताः

శివదేవుని ఆరాధనలో నిమగ్నమైన, నృత్య సంగీత కళలలో ప్రావీణ్యం కలిగిన, రూప సౌభాగ్యాలతో కూడిన దివ్య కన్యలను సృష్టించుము.

Verse 71

चारुविभ्रमसंयुक्ताः कामदा नित्यपावनाः । शिष्यानादिश वेदज्ञान्सदाचारसमुज्ज्वलान्

వారు మనోహరమైన విలాసాలతో కూడినవారు, కోరికలు తీర్చువారు మరియు నిత్య పవిత్రులుగా ఉండాలి; సదాచారంతో ప్రకాశించే వేదజ్ఞులైన శిష్యులను నియమించుము.

Verse 72

दिव्योपचारसंसिद्ध्यै सुभगाञ्छुद्धचेतसः । दीक्षितान्विमलाञ्छुद्धाञ्छैवागमविशारदान्

దివ్యోపచారాల సిద్ధి కొరకు శుభులు, శుద్ధచిత్తులు, దీక్షితులు, నిర్మలులు, పవిత్రులు—శైవ ఆగమాలలో విశారదులైన వారిని నియమించాలి।

Verse 73

शैवाचारप्रसिद्ध्यर्थमादिशाभ्यर्चने मम । मार्द्दलाञ्छांखिकान्वैणांस्तालिकान्वेणुवादकान्

శైవాచార ప్రసిద్ధి కొరకు, నా పూజలో మృదంగవాదకులు, శంఖధ్వనికారులు, వీణావాదకులు, తాళధారులు, వేణువాదకులను నియమించాలి।

Verse 74

शौल्बिकान्सृज सद्विद्यांश्चतुर्विद्याविशारदान् । क्षत्रियान्विविधान्वैश्याञ्छूद्रांश्च शिवसंमतान्

శౌల్బికులను (మాపన, యజ్ఞవేదిక/మందిర జ్యామితి నిపుణులను) సృష్టించు—సద్విద్యతో యుక్తులు, చతుర్విద్యావిశారదులు; అలాగే వివిధ క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శివసమ్మత శూద్రులను కూడా సృష్టించు।

Verse 75

चत्वारश्च मठाः कल्प्याश्चतुर्दिक्तीर्थवासिनाम् । मुनीनां शिवभक्तानां निराशानां निवासतः

నాలుగు దిక్కుల తీర్థాలలో నివసించే శివభక్తులు, నిరాశులు (వైరాగ్యులు) అయిన మునుల నివాసార్థం నాలుగు మఠాలు స్థాపించాలి।

Verse 76

तेषु स्थिता मुनींद्रा मे रक्षंतु शिवपूजनम् । भिक्षमाणाः पुनः शैवा भक्ताः पाशुपता अपि

ఆ మఠాలలో స్థితులైన నా మునీంద్రులు శివపూజను రక్షించుగాక; అలాగే భిక్షతో జీవించే శైవ భక్తులు—పాశుపతులు కూడా—దానిని కాపాడుగాక।

Verse 77

पालयंतु सदान्ये च युक्ताः कापालिका अपि । सर्वेषां जायमानानां जातानां संभविष्यताम्

ఇతరులు మరియు నిత్యం నియమబద్ధులైన కాపాలికులు కూడా, పుట్టబోయే, పుట్టిన మరియు భవిష్యత్తులో రాబోయే వారందరి కోసం దీనిని రక్షించుగాక.

Verse 78

अव्याहताज्ञमारक्ष्यमिदं स्थानं महीभृताम् । बकुलश्च महानत्र दृश्यते दिव्यभूरुहः

అడ్డంకి లేని ఆజ్ఞలు కలిగిన రాజులచే ఈ స్థలం రక్షించబడాలి; ఇక్కడ ఒక గొప్ప మరియు దివ్యమైన వకుళ (పొగడ) వృక్షం కనిపిస్తుంది.

Verse 79

अत्र भक्ता वितन्वन्तु शिवकार्यविनिश्चयम् । अत्र मे दीयते द्रव्यमप्रेक्षितपराप्तये

ఇక్కడ భక్తులు శివకార్యాలను నిశ్చయించుకుని నిర్వహించాలి; ఇక్కడ పరమగతిని పొందడానికి నాకు నిస్వార్థంగా ద్రవ్యాన్ని అర్పించాలి.

Verse 80

यत्तदक्षय्यफलदमारक्ष्यं शिवसेवकैः । भक्तैर्विज्ञापितं चार्थं श्रोष्यामि पुरतः स्थितैः

అక్షయమైన ఫలాన్నిచ్చేది మరియు శివసేవకులచే రక్షించదగినది అయిన ఆ విన్నపాన్ని, నా ముందు నిలబడిన భక్తుల నుండి నేను వింటాను.

Verse 81

सर्वं संपादयिष्यामि तेषां चित्तानुकूलकम् । अपराधसहस्राणि क्षंस्ये मां स्वर्चतामहम्

వారి మనసుకు నచ్చినట్లుగా నేను సమస్తాన్ని నెరవేరుస్తాను. నన్ను చక్కగా ఆరాధించే వారి వేలాది తప్పులను నేను క్షమిస్తాను.

Verse 82

आगमोक्ता च पूजेयं मानुषी निर्मिता यतः । ग्रहीष्ये तामहं सर्वामर्चां सर्वागमोदिताम्

ఈ పూజ ఆగమోక్తమైనది, మానవహస్తాలతో విధివిధానంగా ఏర్పాటైనది; కనుక సమస్త ఆగమాలు ఉపదేశించిన ఈ సంపూర్ణ అర్చనావిధిని నేను పూర్తిగా స్వీకరిస్తాను।

Verse 83

संकल्पितं भवेत्कर्म प्रीतिकृन्मम सेवकैः । आगमार्थानशेषांस्त्वमालोक्य समयोचितान्

నా సేవకులు సంకల్పించిన కర్మ ప్రారంభమై వారికి ఆనందం కలిగించుగాక. నీవు సమస్త ఆగమార్థాలను పరిశీలించి, కాలదేశానుసారంగా తగిన విధంగా వాటిని ఏర్పాటు చేయుము।

Verse 84

विधायाभ्यर्चनाभेदांल्लोकरक्षाकृते मुने । कर्तव्या महती पूजा पौर्णमास्यां तु सादरम्

ఓ మునీ, లోకరక్షణార్థం అర్చనాభేదాలు మరియు విధులను స్థాపించి, పౌర్ణమి రోజున భక్తి-గౌరవాలతో మహత్తర పూజ చేయవలెను।

Verse 85

सत्राणि विविधान्यत्र कर्तव्यानि सहस्रशः । विविधानि च दानानि शक्त्या चैवास्य सन्निधौ

ఇక్కడ వేలాది విధాల సత్రాలు (ధర్మార్థ అన్నదాన సేవలు) నిర్వహించవలెను; అలాగే ఆయన సన్నిధిలో, తన శక్తి మేరకు, నానావిధ దానాలు కూడా ఇవ్వవలెను।

Verse 86

अव्युच्छिन्नप्रदीपस्य दातारो मम सन्निधौ । तेजोमयमिदं रूपं मम यांति न संशयः

నా సన్నిధిలో అవిచ్ఛిన్న దీపాన్ని దానం చేసే వారు నా తేజోమయ స్వరూపాన్ని పొందుతారు—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 87

जलजं तरुजं पुष्पं कक्षजं च लतोद्भवम् । ददते ये च भक्त्या मे ते भविष्यंति भूभृतः

భక్తితో నాకు జలజం, తరుజం, కక్షజం లేదా లతోద్భవమైన పుష్పాలను అర్పించువారు భవిష్యత్తులో భూభృతులు—రాజులై నిలుస్తారు।

Verse 88

तेषां पुरोगतः साक्षादहं जेष्यामि विद्विषः । यस्य यस्य तु देशस्य यो यो राजा तपोधिकः

వారి ముందుగా నేను స్వయంగా ప్రత్యక్షంగా వెళ్లి వారి శత్రువులను జయిస్తాను। మరియు ఏ ఏ దేశంలో ఏ ఏ రాజు తపస్సులో విశిష్టుడై ఉంటాడో—

Verse 89

तत्तत्समर्द्धितं रम्यं संभवं ददतेऽत्र मे । मत्संनिधिमुपागत्य दुरात्मानोऽपि भूमिपाः

ఇక్కడ నా సన్నిధిలో వారు అదే సమృద్ధి, రమ్యమైన ఐశ్వర్యాలను పొందుతారు। నా సమీపానికి వచ్చి దురాత్ములైన రాజులైనా—

Verse 90

शिवभक्ता भृशं पूर्णा भविष्यंति न संशयः

సందేహం లేదు; శివభక్తులు అత్యంత పరిపూర్ణులై కృతార్థులవుతారు।

Verse 91

इति शंभुमुखोत्थितं वचः समुपश्रुत्य विधूतकल्मषः । अहमानतवान्व्यजिज्ञपं कुतुकाच्छोणगिरीश्वरं शिवम्

శంభువు ముఖమునుండి వచ్చిన వచనాలను విని నా కల్మషాలు తొలగిపోయాయి। అప్పుడు నేను నమస్కరించి కుతూహలంతో శోణగిరీశ్వరుడైన శివుని ప్రశ్నించాను।