Adhyaya 3

Verse 1

सनक उवाच । भगवन्नरुणाद्रीश माहात्म्यमिदमद्भुतम् । श्रुतं शिवप्रसादेन दयया ते जगद्गुरोः

సనకుడు పలికెను—హే భగవన్, హే అరుణాద్రీశ్వరా! ఈ అద్భుత మహాత్మ్యం శివప్రసాదముచేత, హే జగద్గురో, మీ కరుణవలన నేను వినితిని।

Verse 2

आश्चर्यमेतन्माहात्म्यं सर्वपापविनाशनम् । आराधयन्पुनः के वा वरदं शोणपर्वतम्

ఈ మహాత్మ్యం ఆశ్చర్యకరం, సమస్త పాపాలను నశింపజేయునది. వరదానమిచ్చే శోణపర్వతాన్ని ఆరాధించిన తరువాత ఎవరు మళ్లీ (భక్తి నుండి) వెనుదిరుగుదురు?

Verse 3

अनादिरंतरहितः शिवः शोणचलाकृतिः । युवयोस्तपसा देव वरदानाय संस्थितः

శివుడు అనాది, అంతరభేదరహితుడు; శోణాచలాకృతిగా నిలిచియున్నాడు. హే దేవా! మీ తపశ్శక్తివలన ఆయన అక్కడ వరదానమిచ్చుటకు స్థితుడై ఉన్నాడు।

Verse 4

सकृत्संकीर्तिते नाम्नि शोणाद्रिरिति मुक्तिदे । सन्निधिः सर्वकामानां जायते चाघनाशनम्

‘శోణాద్రి’ అనే నామాన్ని ఒక్కసారి సంకీర్తించినా అది ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది. సమస్త కోరికల సిద్ధి కలుగును, పాపనాశనమూ జరుగును।

Verse 5

शिवशब्दामृतास्वादः शिवार्चनकथाक्रमः । इति तद्वचनं श्रुत्वा देवदेवः पितामहः

‘శివ’ శబ్దామృతాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, శివార్చన కథాక్రమాన్ని వివరించి (సనకుడు) ఇలా పలికెను. ఆ వచనములు విని దేవదేవుడు పితామహుడు ప్రత్యుత్తరం పలికెను।

Verse 6

उवाच करुणामूर्तिररुणाद्रीशमानमन् । ब्रह्मोवाच । श्रूयतां वत्स पार्वत्याश्चरितं यत्पुरातनम्

అరుణాచలేశ్వరునకు నమస్కరించిన కరుణామూర్తి బ్రహ్మ ఇలా పలికెను— “వత్సా, పార్వతీదేవి యొక్క ప్రాచీన పవిత్ర చరిత్రను వినుము.”

Verse 7

अरुणाद्रीशमाश्रित्य यथा सा निर्वृताभवत् । आससाद महादेवः कदाचित्पार्वतीपतिः

అరుణాచలేశ్వరుని శరణు పొందినద్వారా ఆమె ఎలా పరమ సంతృప్తిని పొందిందో నేను చెప్పుదును. ఒకసారి పార్వతీపతి మహాదేవుడు ఆమెను సమీపించెను.

Verse 8

रत्नसिंहासनं दिव्यं रत्नतोरणसंयुतम् । रत्नपुष्पफलोपेत कल्पद्रुममनोहरम्

అక్కడ దివ్య రత్నసింహాసనం ఉండెను, రత్నతోరణముతో అలంకృతమై; రత్నమయ పుష్పఫలములతో నిండిన కల్పవృక్షముల వలన మనోహరమైయుండెను.

Verse 9

परार्ध्य दृषदास्तीर्णं बद्धमुक्तावितानकम् । विमुक्तपुष्पप्रकरदिव्यधूपोरुसौरभम्

అది అత్యంత విలువైన శిలాపట్టలతో పరచబడినది, కట్టిన ముత్యాల వితానముతో కప్పబడినది; చల్లబడిన పుష్పరాశులు మరియు దివ్య ధూపపు ఘన సౌరభముతో నిండినది.

Verse 10

प्रलंबमालिकाजालनिनदद्भृंगसंकुलम् । दिव्यतूर्यघनारावप्रनृत्यद्गुहवाहनम्

వేలాడే మాలల జాలముల మధ్య మ్రోగే తేనెటీగలతో అది నిండిపోయెను; దివ్య తూర్యముల ఘనారావముతో హర్షించి గుహుని వాహనం నర్తించెను.

Verse 11

पार्वतीसिंहसंचारपरित्रस्तमहागजम् । अप्सरोभिः प्रनर्त्ताभिर्गायंतीभिश्च केवलम्

పార్వతీ సింహ సంచారంతో మహాగజాలు భయాక్రాంతులయ్యాయి; అంతటా కేవలం అప్సరసలు నర్తిస్తూ పాడుతూ కనిపించాయి।

Verse 12

आसेवितपुरोरंगं दिक्पालकनिषेवितम् । ऋग्यजुःसामजैर्मंत्रैः स्तुवद्भिर्मुनिपुंगवैः

ఆ అగ్ర సభామండపం దిక్పాలులచే సేవింపబడింది; ఋగ్-యజుః-సామ మంత్రాలతో స్తుతించే మునిపుంగవులు దానిని ప్రశంసించారు।

Verse 13

ब्रह्मर्षिभिस्तथा देवैः सिद्धै राजर्षिभिवृतम् । गणैश्च विविधाकारैर्भस्मालंकृतविग्रहैः

అది బ్రహ్మర్షులు, దేవతలు, సిద్ధులు, రాజర్షులతో చుట్టుముట్టబడింది; అలాగే భస్మాలంకృత దేహాలతో నానారూపాల శివగణులతో కూడి ఉంది।

Verse 14

रुद्राक्षधारसुभगैरापूर्णं शिवतत्परैः । वीणावेणुमृदंगादितौर्यत्रिकजनिस्वनैः

అది రుద్రాక్షమాలలతో శోభించే శివపరాయణ భక్తులతో నిండిపోయింది; వీణ, వేణు, మృదంగాది త్రివిధ తూర్యధ్వనులతో మార్మోగింది।

Verse 15

घंटाटंकारसुभगैर्वेदध्वनिविमिश्रितैः । मनोहरं महादिव्यमासनं पार्वतीसखः

ఘంటల మధుర టంకారము వేదధ్వనితో కలసి మార్మోగింది; పార్వతీ సఖుడు శివుడు ఆ ఆసనాన్ని మనోహరముగా, పరమ దివ్యముగా చేశాడు।

Verse 16

अलंचकार भगवन्भक्तानुग्रहकाम्यया । आस्थाय विमलं रूपं सर्वतेजोमयं शिवम्

భక్తులను అనుగ్రహించాలనే కోరికతో, భగవంతుడు సర్వతేజోమయమైన, నిర్మలమైన శివరూపాన్ని ధరించాడు.

Verse 17

अंबिकासहितः श्रीमान्विजहार दयानिधिः । संगीतेन कथाभेदैर्द्यूतक्रीडाविकल्पनैः

దయానిధి అయిన ఆ స్వామి అంబికతో కలిసి సంగీతం, వివిధ కథలు మరియు పాచికల ఆటలతో విహరించాడు.

Verse 18

गणानां विकटैर्नृत्यै रमयामास पार्वतीम् । विसृज्य सकलान्देवानृषींश्चापि सभासदः

గణాల వికట నృత్యాలతో పార్వతీదేవిని సంతోషపెట్టి, సభలోని సకల దేవతలను, ఋషులను పంపివేశాడు.

Verse 19

वरान्प्रदाय विविधान्भक्तलोकाय वाञ्छितान् । आगमेषु विचित्रेषु सर्वर्तुकुसुमेषु च

భక్తజనులకు కోరిన వరాలను ప్రసాదించి, అన్ని ఋతువుల పుష్పాలతో నిండిన విచిత్రమైన ఉద్యానవనాలలో విహరించాడు.

Verse 20

विजहारोमया सार्द्धं रत्नप्रासादपंक्तिषु । वापिकासु मनोज्ञासु रत्नसोपानपंक्तिषु

ఉమాదేవితో కలిసి రత్నఖచిత ప్రాसादాలలోనూ, రత్న సోపానాలు కలిగిన మనోహరమైన దిగుడు బావుల (కొలనుల) వద్ద విహరించాడు.

Verse 21

केलिपर्वतशृंगेषु हेमरंभावनांतरे । गंगातरंगशीतेन फुल्लपंकजगंधिना

క్రీడా పర్వత శిఖరాలపై, బంగారు అరటి తోటల మధ్య, గంగా తరంగాల చల్లదనంతో మరియు వికసించిన తామరల సుగంధంతో...

Verse 22

वातेन मंदगतिना विहारविहतश्रमः । स्वकामतः स्वयं देवः प्रेयसीमभ्यनन्दयत्

మెల్లగా వీచే గాలి వల్ల విహార శ్రమ తొలగిపోగా, దేవుడు స్వయంగా తన ఇష్టానుసారం తన ప్రియురాలిని ఆనందపరిచాడు.

Verse 23

रतिरूपां शिवां देवीं सर्वसौभाग्यसुन्दरीम् । कदाचिद्रहसि प्रीता निजाज्ञावशवर्त्तिनम्

రతి రూపం కలిగిన, సర్వ సౌభాగ్య సుందరి అయిన శివా దేవి, ఒకనాడు ఏకాంతంలో ప్రసన్నురాలై, స్వామిని తన ఆజ్ఞకు లోబడినవానిగా చూసింది.

Verse 24

रमणं जानती मुग्धा पश्चादभ्येत्य सादरम् । कराभ्यां कमलाभाभ्यां त्रिणेत्राणि जगद्गुरोः

ఆయనను తన ప్రియునిగా తెలుసుకున్న ఆ ముగ్ధ, వెనుక నుండి సాదరంగా వచ్చి, తన పద్మముల వంటి చేతులతో జగద్గురువు యొక్క మూడు కళ్లను...

Verse 25

पिदधे लीलया शंभोः किमेतदिति कौतुकात् । चन्द्रादित्याग्निरूपेण पिहितेष्वक्षिषु क्रमात्

"ఇదేమిటి?" అనే కుతూహలంతో లీలగా శంభుని కళ్లను మూసివేసింది. చంద్ర, సూర్య, అగ్ని రూపాలలో ఉన్న ఆ కళ్లు క్రమంగా మూసుకుపోగా...

Verse 26

अन्धकारोऽभवत्तत्र चिरकालं भयंकरः । निमिषार्द्धेन देवस्य जग्मुर्वत्सरकोटयः

అక్కడ చాలా కాలం పాటు భయంకరమైన చీకటి అలుముకుంది. దేవుని కనురెప్ప పాటులో సగం సమయంలోనే కోట్లాది సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి.

Verse 27

देवीलीलासमुत्थेन तमसाभूज्जगत्क्षयः । तमसा पूरितं विश्वमपारेण समन्ततः

దేవి లీల వల్ల పుట్టిన ఆ చీకటితో జగత్తు క్షీణించడం మొదలైంది. అంతులేని ఆ చీకటి విశ్వమంతా అన్ని వైపుల నుండి నిండిపోయింది.

Verse 28

शून्यं ज्योतिः प्रचारेण विनाशं प्रत्यपद्यत । न व्यजृंभत विबुधा न च वेदाश्चकाशिरे

కాంతి ప్రసరణ లేకపోవడంతో అంతా శూన్యమై వినాశనానికి దారి తీసింది. దేవతలు ఉత్సాహాన్ని కోల్పోయారు మరియు వేదాలు కూడా ప్రకాశించలేదు.

Verse 29

नापि जीवाः समभवन्नव्यक्तं केवलं स्थितम् । जगतामपि सर्वेषामकाले वीक्ष्य संक्षयम्

జీవులెవరూ ఉద్భవించలేదు, కేవలం అవ్యక్తం మాత్రమే మిగిలి ఉంది. సమస్త లోకాలకు ఈ విధంగా అకాలంలోనే నాశనం కలగడం చూసి...

Verse 30

तपसा लब्धस्फूर्तीनां विचारः समपद्यत । किमेतत्तमसो जन्म भुवनक्षयकारणम्

తపస్సు ద్వారా జ్ఞానోదయం పొందిన వారికి ఒక ఆలోచన వచ్చింది - "లోకాలను నాశనం చేసే ఈ చీకటి ఎందుకు పుట్టింది?"

Verse 31

भगवानपि सर्वात्मा न नूनं कालमाक्षिपत् । देवी विनोदरूपेण पिधत्ते पुरजिद्दृशः

సర్వాత్ముడైన భగవంతుడు కూడా కాలాన్ని నిరోధించలేదు; దేవి వినోద రూపంలో త్రిపురారి (శివుని) కళ్లను మూసివేసింది.

Verse 32

तेनेदमखिलं जातं निस्तेजो भुवनत्रयम् । अकालतमसा व्याप्ते सकले भुवनत्रये

దానివల్ల ఈ ముల్లోకాలు తేజస్సు కోల్పోయాయి. సమస్త భువనత్రయంలో అకాల అంధకారం వ్యాపించింది.

Verse 33

का गतिर्लब्धराज्यानां तपसो देवजन्मनाम् । न यज्ञाः संप्रवर्तंते न पूज्यन्ते सुरा भुवि

తపస్సు ద్వారా రాజ్యాన్ని పొందిన దేవతలకు ఇక గతి ఏమిటి? భూమిపై యజ్ఞాలు జరగడం లేదు, దేవతలు పూజింపబడటం లేదు.

Verse 34

इति निश्चित्य मनसा वीक्ष्य ते ज्ञानचक्षुषा । नित्यास्ते सूरयो भक्त्या शंभुमागम्य तुष्टुवुः

మనస్సులో ఇలా నిశ్చయించుకుని, జ్ఞాననేత్రంతో చూసి, ఆ నిత్య సూరులు భక్తితో శంభుని వద్దకు వెళ్లి స్తుతించారు.

Verse 35

नमः सर्वजगत्कर्त्रे शिवाय परमात्मने । मायया शक्तिरूपेण पृथग्भावमुपेयुषे

సర్వ జగత్తుకు కర్త, పరమాత్మ అయిన శివునికి నమస్కారం; ఆయన మాయా శక్తి రూపంలో భిన్నత్వాన్ని పొందారు.

Verse 36

अविनाभाविनी शक्तिराद्यैका शिवरूपिणी । लीलया जगदुत्पत्तिरक्षासंहृतिकारिणी

ఆ అవినాభావినీ శక్తి—ఆద్య, ఏకైక, శివస్వరూపిణి—దివ్యలీలచే జగత్తు సృష్టి, రక్షణ, లయములను నిర్వహించును।

Verse 37

अर्धांगी सा तव देव शिवशक्त्यात्मकं वपुः । एक एव महादेवो न परे त्वद्विना विभो

ఆమె నీ అర్ధాంగిని, ఓ దేవా; నీ వపువు శివ-శక్తి-స్వరూపము. ఓ విభో, నీవే ఏకైక మహాదేవుడు; నీకు భిన్నంగా మరొకడు లేడు।

Verse 38

लीलया तव लोकोयमकाले प्रलयं गतः । करुणा तव निर्व्याजा वर्द्धतां लोकवर्द्धनी

నీ లీలచే ఈ లోకం అకాల ప్రళయానికి చేరింది। హే లోకవర్ధిని, నీ నిర్వ్యాజ కరుణ వర్ధిల్లుగాక।

Verse 39

भवतो निमिषार्द्धेन तेजसामुपसंहृतेः । गतान्यनेकवर्षाणि जगतां नाशहेतवे

నీ తేజస్సు అర్ధనిమిషంలో ఉపసంహరించబడినందున, జగత్తుల నాశహేతువుగా అనేక సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి।

Verse 40

ततः प्रसीद करुणामूर्त्ते काल सदाशिव । विरम प्रणयारब्धादमुष्माल्लोकसंक्षयात्

కాబట్టి ప్రసన్నుడవు, హే కరుణామూర్తి—హే కాలా, హే సదాశివా। ఈ ప్రణయారంభిత లోకసంఖ్యయకర విపత్తును విరమించుము।

Verse 41

इति तेषां वचः श्रुत्वा भक्तानां सिद्धिशालिनाम् । विसृजाक्षोणि गौरीति करुणामूर्त्तिरब्रवीत्

సిద్ధి పొందిన ఆ భక్తుల మాటలు విని, కరుణామూర్తి అయిన శివుడు, 'ఓ గౌరీ! కళ్ళను వదిలిపెట్టు' అని పలికాడు.

Verse 42

विससर्ज च सा देवी पिधानं हरचक्षुषाम् । सोमसूर्याग्निरूपाणां प्रकाशमभवज्जगत्

ఆ దేవి శివుని కళ్ళపై ఉన్న ఆచ్ఛాదనను తొలగించింది; అప్పుడు చంద్ర, సూర్య, అగ్ని రూపమైన ఆ కళ్ళ కాంతితో జగత్తు ప్రకాశించింది.

Verse 43

कियान्कालो गतश्चेति पृष्टैः सिद्धैश्च वै नतैः । उक्तं त्वन्निमिषार्द्धेन जग्मुर्वत्सरकोटयः

నమస్కరించిన సిద్ధులు 'ఎంత కాలం గడిచింది?' అని అడగగా, 'నీ రెప్పపాటులో సగభాగంలోనే కోట్లాది సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి' అని చెప్పబడింది.

Verse 44

अथ देवः कृपामूर्त्तिरालोक्य विहसन्प्रियाम् । अब्रवीत्परमोदारः परं धर्मार्थसंग्रहम्

అనంతరం కృపామూర్తి, పరమ ఉదార స్వభావుడైన దేవుడు తన ప్రియురాలిని చూసి నవ్వుతూ, ధర్మ సారాంశంతో కూడిన గొప్ప మాటలను చెప్పాడు.

Verse 45

अविचार्य कृतं मुग्धे भुवनक्षयकारणात् । अयुक्तमिह पश्यामि जगन्मातुस्तवैव हि

'ఓ అమాయకురాలా! లోక నాశనానికి కారణమైన ఈ పనిని నువ్వు ఆలోచించకుండా చేశావు. జగన్మాతవైన నీకు ఇది తగదని నేను భావిస్తున్నాను.'

Verse 46

अहमप्यखिलांल्लोकान्संहरिष्यामि संक्षये । प्राप्ते काले त्वया मौग्ध्यादकाले प्रलयं गताः

నేను కూడా ప్రళయకాలం వచ్చినప్పుడు సమస్త లోకాలను లయపరచుదును; కాని నీ నిర్దోష మౌఢ్యమువలన అకాలమునే ప్రళయం సంభవించింది।

Verse 47

केयं वा त्वादृशी कुर्यादीदृशं सद्विगर्हितम् । कर्म नर्मण्यपि सदा कृपामूर्तिर्न बाधते

నీ వంటి స్త్రీ ఇంతటి సద్గర్హితమైన కార్యాన్ని ఎలా చేయగలదు? కరుణామూర్తి ఆటలోనైనా ఇలాంటి ప్రవర్తనను ఎప్పుడూ అనుమతించడు।

Verse 48

इति शम्भोर्वचः श्रुत्वा धर्मलोपभयाकुला । किं करिष्यामि तच्छांत्या इत्यपृच्छत्स्म तं प्रिया

శంభువు మాటలు విని ధర్మలೋಪ భయంతో కలవరపడిన ప్రియ దేవి ఆయనను అడిగింది—“ఇది శాంతించి సరిచేయుటకు నేను ఏమి చేయాలి?”

Verse 49

अथ देवः प्रसन्नात्मा व्याजहार दयानिधिः । देव्यास्तेनानुतापेन भक्त्या च तोषितः शिवः

అప్పుడు దయానిధి అయిన దేవుడు ప్రసన్నహృదయుడై పలికెను; దేవి యొక్క ఆ అనుతాపముచేతను భక్తిచేతను శివుడు తృప్తి పొందెను।

Verse 50

मन्मूर्तेस्तव केयं वा प्रायश्चित्तिरिहोच्यते । अथापि धर्ममार्गोयं त्वयैव परिपाल्यते

నీవు నా స్వరూపమూర్తివే; నీకు ఇక్కడ ప్రాయశ్చిత్తమని ఏమి చెప్పగలం? అయినా ధర్మమార్గమును నీవే తప్పక పరిరక్షించాలి।

Verse 51

श्रुतिस्मृतिक्रियाकल्पा विद्याश्च विबुधादयः । त्वद्रूपमेतदखिलं महदर्थोस्मि तन्मयः

శ్రుతి‑స్మృతి, క్రియాకల్ప విధులు, విద్యలు, దేవగణములు మొదలైనవి—ఈ సమస్త విస్తారం నీ స్వరూపమే. నేనూ ఆ మహత్తత్త్వంలో తन्मయుడనై దానిచే వ్యాపించియున్నాను.

Verse 52

मान्ययाभिन्नया देव्या भाव्यं लोकसिसृक्षया

హే పూజ్యదేవీ, నాతో అభిన్నమైనవాడవు—లోకసృష్టి (మరియు నిర్వహణ) నిమిత్తం ఈ కార్యం తప్పక చేయవలసిందే.

Verse 53

तस्माल्लोकानुरूपं ते प्रायश्चित्तं विधीयते । षड्विधो गदितो धर्मः श्रुतिस्मृतिविचारतः

కాబట్టి లోకబోధకు అనుగుణంగా నీకు ప్రాయశ్చిత్తం విధించబడుతుంది. శ్రుతి‑స్మృతి విచారణ ప్రకారం ధర్మం ఆరు విధాలుగా చెప్పబడింది.

Verse 54

स्वामिना नानुपाल्येत यदि त्याज्योऽनुजीविभिः । न त्वां विहाय शक्नोमि क्षणमप्यासितुं क्वचित्

యజమాని ఆశ్రితులను కాపాడకపోతే ఆశ్రితులు అతన్ని విడిచిపెట్టాలి. కానీ నిన్ను విడిచి నేను ఎక్కడా క్షణమాత్రం కూడా ఉండలేను.

Verse 55

अहमेव तपः सर्वं करिष्याम्यात्मनि स्थितः । पृध्वी च सकला भूयात्तपसा सफला तव

నేనే ఆత్మస్వరూపంలో స్థితుడనై సమస్త తపస్సును చేస్తాను; నీ తపస్సువలన ఈ సమస్త భూమి ఫలవంతమై శుభమయమగుగాక.

Verse 56

त्वत्पादपद्मसंस्पर्शात्त्वत्तपोदर्शनादपि । निरस्यंति स्वसान्निध्याद्दुष्टजातमुपद्रवम्

నీ పద్మపాదస్పర్శముతోను, నీ తపస్సు దర్శనముతోను, కేవలం నీ సన్నిధి మాత్రముచేత దుష్టజనులవలన కలిగే ఉపద్రవములు తొలగిపోతాయి।

Verse 57

कर्मभूमेस्त्वमाधिक्यहेतवे पुण्यमाचर । त्वत्तपश्चरणं लोके वीक्ष्य सर्वोपि संततम्

ఈ కర్మభూమి మహోన్నతికి పుణ్యకర్మలను ఆచరించు. లోకంలో నీ తపశ్చరణను చూచి అందరూ నిరంతరం ధర్మమార్గానికి ప్రేరితులవుతారు।

Verse 58

धर्मे दृढतरा बुद्धिं निबध्नीयान्न संशयः । कृतार्थयिष्यति महीं दया ते धर्मपालनैः

ధర్మంలో మరింత దృఢమైన బుద్ధిని స్థిరపరచు—సందేహం లేదు. నీ కరుణామయ ధర్మపాలనచేత భూమి కృతార్థమగును।

Verse 59

त्वमेवैतत्सकलं प्रोक्ता वेदैर्देवि सनातनैः । अस्ति कांचीपुरी ख्याता सर्वभूतिसमन्विता

హే దేవీ, ఈ సమస్తమూ నీవే అని సనాతన వేదములు ప్రకటించుచున్నవి. కాంచీపురి అనే ప్రసిద్ధ నగరం ఉంది; అది సర్వ ఐశ్వర్య-మంగళసంపదలతో సమన్వితమై ఉంది।

Verse 60

या दिवं देवसंपूर्णा प्रत्यक्षयति भूतले । यत्र कृतं तपः किंचिदनंतफलमुच्यते

ఆ (కాంచీ) దేవసమూహములతో పరిపూర్ణమై, భూతలమందే స్వర్గాన్ని ప్రత్యక్షం చేస్తుంది. అక్కడ చేసిన స్వల్ప తపస్సు కూడా అనంత ఫలమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 61

देवाश्च मुनयः सर्वे वासं वांछंति संततम् । तत्र कंपेति विख्याता महापातकनाशिनी

సర్వ దేవతలును మునులును నిత్యము అక్కడ నివసించుటకు ఆకాంక్షించుచున్నారు. ఆ ప్రాంతములో ‘కంపా’ అని ప్రసిద్ధమైన (నది/స్థలం) మహాపాతకనాశిని అని ఖ్యాతి పొందింది।

Verse 62

यत्र स्थितानां मर्त्यानां कम्पन्ते पापकोटयः । तत्र चूतद्रुमश्चैको राजते नित्यपल्लवः

ఎక్కడ నివసించు మానవుల పాపకోటులు కంపించుచు (నశించుచు) ఉంటాయో, అక్కడ ఒకే ఒక్క మామిడి వృక్షము నిత్య నూతన పల్లవములతో ప్రకాశించుచున్నది।

Verse 63

संपूर्णशीतलच्छायः प्रसूनफलपल्लवैः । तत्र जप्तं हुतं दत्तमनन्तफलदं भवेत्

పుష్పఫలపల్లవములతో సమృద్ధిగా, సంపూర్ణ శీతల ఛాయను ప్రసాదించునది—అక్కడ చేయబడిన జపము, హోమము, దానము అనంత ఫలప్రదమగును।

Verse 64

गणाश्च विविधाकारा डाकिन्यो योगिनीगणाः । परितस्त्वां निषेवंतां विष्णुमुख्यास्तथा पराः

వివిధాకార గణములు, డాకినీలు, యోగినీగణములు చుట్టూరా నిన్ను సేవించుచున్నారు; అలాగే విష్ణువు ప్రధానుడైన ఉత్తమ దేవగణములు కూడా (నిన్ను ఉపాసించుచున్నారు)।

Verse 65

अहं च निष्कलो भूत्वा तव मानसपंकजे । सन्निधास्यामि मा भूस्त्वं देवि मद्विरहाकुला

నేను కూడా నిష్కల (నిరాకార)మై నీ మానసపద్మములో సన్నిధానముగా నిలిచెదను. ఓ దేవి, నా వియోగముచే వ్యాకులపడకుము।

Verse 66

इत्युक्ता देवदेवेन देवी कंपांतिकं ययौ । तपः कर्तुं सखीयुक्ता विस्मयाक्रान्तलोचना

దేవదేవుడు ఇలా పలికిన తరువాత దేవి సఖీమండలితో కూడి, ఆశ్చర్యంతో నిండిన చూపులతో, తపస్సు చేయుటకు కంపా నది తీరానికి వెళ్లింది।

Verse 67

कंपां च विमलां सिन्धुं मुनिसमघनिषेविताम् । आलोक्य कोमलदलमेकाम्रं दृष्टिवारणम्

మునిసమూహాలు సేవించే నిర్మలమైన కంపా ధారను ఆమె దర్శించింది; అలాగే কোমల ఆకులతో ఉన్న ఏకైక మామిడి వృక్షాన్ని కూడా చూసింది—చూపును నిలిపివేసేంత మనోహరమైనది।

Verse 68

फलपुष्पसमाकीर्णं कोकिलालापसंकुलम् । प्रससाद पुनर्देवं सस्मार च महेश्वरम्

ఫలపుష్పాలతో నిండినదీ, కోకిలల ఆలాపాలతో మార్మోగేదీ అయిన దానిని చూసి దేవి మళ్లీ ప్రసన్నమై, మహేశ్వరుని స్మరించింది।

Verse 69

कामाग्निपरिवीतांगी तपःक्षामेव साऽभवत् । अभ्यभाषत सा गौरी विजयां पार्श्ववर्त्तिनीम्

కామాగ్నితో ఆవరించబడిన గౌరీ అవయవాలు తపస్సుతో క్షీణించినట్లయ్యాయి. అప్పుడు దేవి తన పక్కనే ఉన్న విజయను సంభోదించింది।

Verse 70

कामशोकपरीतांगी पुरारिविरहाकुला

ఆమె ప్రేమవేదనతో ఆవరించబడిన దేహముతో, త్రిపురారికి (శివునికి) విరహంతో వ్యాకులపడింది।

Verse 71

इममघहरमागतानिशं स्वयमपि पूजयितुं तपोभिरीशम् । अयमभिनवपल्लवप्रसूनः स्मरयति मां स्मरबन्धुरेकचूतः

నేను రాత్రివేళ పాపహరుడైన ప్రభువును తపస్సులతో స్వయంగా పూజించుటకు వచ్చితిని. అయితే కొత్త చిగుళ్లు, పుష్పాలతో సొగసైన ఈ ఒంటరి మామిడి చెట్టు నాకు స్మరుడు—కామదేవుడు, అతని ప్రియ సఖుడు—స్మృతిని రేపుతుంది.

Verse 72

कथमिव विरहः शिवस्य सह्यः क्षुभितधियात्र भृशं मनोभवेन । तदपि च तरुणेंदुचूडपादस्मरणमहौषधमेकमेव दृष्टम्

ఇక్కడ మనోభవుడు (కాముడు) మనసును తీవ్రంగా కలవరపెడుతున్నాడు; అప్పుడు శివవిరహం ఎలా సహ్యమవుతుంది? అయినా నాకు ఒకే మహౌషధం కనిపిస్తోంది—తలపై యువచంద్రుడున్న ప్రభువు పాదస్మరణం.