Adhyaya 51

Verse 1

सूत उवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि सेतुयात्राक्रमं द्विजाः । यं श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवः क्षणात्

సూతుడు పలికెను—హే ద్విజులారా! ఇప్పుడు సేతుయాత్రా విధిక్రమాన్ని సమ్యకంగా వివరిస్తాను; దాన్ని వినగానే మనిషి క్షణంలోనే సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 2

स्नात्वाचम्य विशुद्धात्मा कृतनित्यविधिः सुधीः । रामनाथस्य तुष्ट्यर्थं प्रीत्यर्थं राघवस्य च

స్నానం చేసి ఆచమనం చేసి, అంతఃకరణశుద్ధితో నిత్యకర్మలు నిర్వహించిన జ్ఞాని యాత్రికుడు రామనాథుని తృప్తికై, రాఘవుని (రాముని) ప్రీతికై కార్యం చేయాలి.

Verse 3

भोजयित्वा यथाशक्ति ब्राह्मणान्वेदपारगान् । भस्मोद्धूलितसर्वांगस्त्रिपुंड्रांकितमस्तकः

యథాశక్తి వేదపారగులైన బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, సర్వాంగమున భస్మం పూసుకొని, శిరస్సుపై త్రిపుండ్రం ధరించాలి.

Verse 4

गोपीचन्दनलिप्तो वा स्वभालेऽप्यूर्ध्वपुंड्रकः । रुद्राक्ष मालाभरणः सपवित्रकरः शुचिः

లేదా గోపీచందనం పూసుకొని నుదుటిపై ఊర్ధ్వపుండ్రం ధరించాలి; రుద్రాక్షమాల ధరించి, చేతికి పవిత్రక (ఉంగరం) పెట్టుకొని, శుచిగా నియమబద్ధంగా ఉండాలి.

Verse 5

सेतुयात्रां करिष्येऽहमिति संकल्प्य भक्तितः । स्वगृहात्प्रव्रजेन्मौनी जपन्नष्टाक्षरं मनुम्

“నేను సేతు యాత్ర చేయుదును” అని భక్తితో సంకల్పించి, మౌనం ధరించి గృహం విడిచి బయలుదేరి, పవిత్ర అష్టాక్షరి మంత్రాన్ని నిరంతరం జపించుచుండాలి।

Verse 6

पंचाक्षरं नाममंत्रं जपेन्नियतमानसः । एकवारं हविष्याशी जितक्रोधो जितेंद्रियः

నియత మనస్సుతో పంచాక్షరి నామమంత్రాన్ని జపించాలి; హవిష్యము వంటి సరళ యజ్ఞాహారాన్ని రోజుకు ఒక్కసారి మాత్రమే భుజించి, క్రోధాన్ని జయించి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించాలి।

Verse 7

पादुकाछत्ररहितस्तांबूलपरिवर्जितः । तैलाभ्यंगविहीनश्च स्त्रीसंगादिविवर्जितः

పాదుకలు, ఛత్రం లేకుండా నడవాలి; తాంబూలాన్ని వర్జించాలి; తైలాభ్యంగం చేయకూడదు; స్త్రీ సంగమం మొదలైన భోగాల నుండి దూరంగా ఉండాలి।

Verse 8

शौचाद्याचारसंयुक्तः सन्ध्योपास्तिपरायणः । गायत्र्युपास्ति कुर्वाणस्त्रिसंध्यं रामचिंतकः

శౌచాది సదాచారాలతో యుక్తుడై సంధ్యోపాసనలో పరాయణుడై ఉండాలి; త్రిసంధ్య వేళ గాయత్రీ ఉపాసన చేసి, రామస్మరణలో లీనుడై ఉండాలి।

Verse 9

मध्येमार्गं पठन्नित्यं सेतुमाहात्म्यमादरात् । पठन्रामायणं वापि पुराणांतरमेव वा

మార్గమధ్యంలో ప్రతిదినం ఆదరంతో సేతు మాహాత్మ్యాన్ని చదవాలి; లేక రామాయణాన్ని పఠించాలి, లేదా మరే ఇతర పురాణాన్నైనా।

Verse 10

व्यर्थवाक्यानि संत्यज्य सेतुं गच्छेद्विशुद्धये । प्रतिग्रहं न गृह्णीयान्नाचारांश्च परित्यजेत्

వ్యర్థ వాక్యాలను విడిచి శుద్ధి కొరకు సేతువుకు వెళ్లవలెను. దాన-ప్రతిగ్రహం స్వీకరించక, సదాచారాన్ని విడువకూడదు.

Verse 11

कुर्यान्मार्गे यथाशक्ति शिवविष्ण्वादिपूजनम् । वैश्वदेवादिकर्माणि यथाशक्ति समाचरेत्

మార్గమధ్యంలో యథాశక్తి శివ, విష్ణు మొదలైన దేవతలను పూజించాలి; అలాగే వైశ్వదేవాది కర్మలను కూడా సామర్థ్యానుసారం ఆచరించాలి.

Verse 12

ब्रह्मयज्ञमुखान्धर्मा न्प्रकुर्याच्चाग्निपूजनम् । अतिथिभ्योऽन्नपानादि संप्रदद्याद्यथाबलम्

బ్రహ్మయజ్ఞాది ధర్మకర్తవ్యాలను నిర్వహించి అగ్నిపూజను కూడా చేయాలి; అలాగే యథాబలం అతిథులకు అన్నపానాదులను సమర్పించాలి.

Verse 13

दद्याद्भिक्षां यतिभ्योऽपि वित्तशाठ्यं परित्यजन् । शिवविष्ण्वादि नामानि स्तोत्राणि च पठेत्पथि

ధనంలో కృపణతను విడిచి యతులకు కూడా భిక్ష ఇవ్వాలి; అలాగే మార్గంలో శివ-విష్ణు మొదలైన వారి నామాలు, స్తోత్రాలు పఠించాలి.

Verse 14

धर्ममेव सदा कुर्यान्निषिद्धानि परित्यजेत् । इत्यादिनियमोपेतः सेतुमूलं ततो व्रजेत्

ఎల్లప్పుడూ ధర్మమే ఆచరించి నిషిద్ధ కర్మలను విడిచిపెట్టాలి. ఇలాంటి నియమాలతో యుక్తుడై తరువాత సేతుమూలానికి ప్రయాణించాలి.

Verse 15

पाषाणं प्रथमं दद्यात्तत्र गत्वा समाहितः । तत्रावाह्य समुद्रं च प्रणमेत्तदनंतरम्

సమాహితచిత్తంతో అక్కడికి వెళ్లి ముందుగా ఒక పాషాణాన్ని అర్పించాలి. తరువాత సముద్రాన్ని ఆవాహన చేసి వెంటనే అనంతరం నమస్కరించాలి.

Verse 16

अर्घ्यं दद्यात्समुद्राय प्रार्थयेत्तदनंतरम् । अनुज्ञां च ततः कुर्यात्ततः स्नायान्महोदधौ

సముద్రునికి అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించి తరువాత ప్రార్థించాలి. ఆపై అనుమతి కోరుకొని మహాసముద్రంలో స్నానం చేయాలి.

Verse 17

मुनीनामथ देवानां कपीनां पितृणां तथा । प्रकुर्यात्तर्पणं विप्रा मनसा संस्मरन्हरिम्

ఓ విప్రులారా, మనసులో హరిని స్మరించుచూ మునులు, దేవతలు, కపులు మరియు పితృదేవతలకు విధివిధానంగా తర్పణం చేయాలి.

Verse 18

पाषाणसंख्या । पाषाणसप्तकं दद्यादेकं वा विप्रपुंगवाः । पाषाणदानात्सफलं स्नानं भवति नान्यथा

ఓ విప్రపుంగవులారా, ఏడు పాషాణాలు లేదా ఒక్కటైనా అర్పించాలి. పాషాణదానంతోనే స్నానం ఫలప్రదమవుతుంది; ఇతరथा కాదు.

Verse 19

पाषाणदानमंत्रः । पिप्पलादसमुत्पन्ने कृत्ये लोकभयंकरे । पाषाणं ते मया दत्तमाहारार्थं प्रकल्प्यताम्

ఓ పిప్పలాదుని నుండి ఉద్భవించిన, లోకభయంకర కృత్యమా! ఈ పాషాణాన్ని నేను నీకు ఇచ్చితిని; ఇది నీ ఆహారార్థం నియమింపబడుగాక.

Verse 20

सान्निध्यप्रार्थनामन्त्रः । विश्वार्चि त्वं घृताचि त्वं विश्वयाने विशांपते । सान्निध्यं कुरु मे देव सागरे लवणांभसि

సాన్నిధ్య-ప్రార్థనా మంత్రం— ఓ విశ్వజ్యోతి, ఓ ఘృతదీప్త శిఖా, ఓ విశ్వయానాధిపతి, ప్రజల స్వామీ! ఓ దేవా, ఈ లవణజల సముద్రంలో నాకు నీ సాన్నిధ్యాన్ని ప్రసాదించు।

Verse 21

नमस्कारमन्त्रः । नमस्ते विश्वगुप्ताय नमो विष्णो ह्यपांपते । नमो हिरण्यशृंगाय नदीनां पतये नमः । समुद्राय वयूनाय प्रोच्चार्य प्रणमेत्तथा

నమస్కార మంత్రం— విశ్వరక్షకునికి నమస్కారం; ఓ విష్ణూ, జలాధిపతీ, నీకు నమస్కారం। స్వర్ణశృంగధారికి నమస్కారం; నదుల అధిపతికి నమస్కారం। సముద్రుని ‘వయూన’ (ప్రజ్ఞావంతుడు) అని ఈ విధంగా ఉచ్చరించి అలాగే ప్రణమించాలి।

Verse 22

अर्घ्यमन्त्रः । सर्वरत्नमय श्रीमन्सर्वरत्नाकराकर । सर्वरत्नप्रधानस्त्वं गृहाणार्घ्यं महोदधे

అర్ఘ్య మంత్రం— ఓ సర్వరత్నమయ శ్రీమంతుడా, ఓ సర్వరత్నాకరాల ఆధారమా! నీవే సర్వరత్నాలలో ప్రధానుడు; ఓ మహోదధీ, ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించు।

Verse 23

अनुज्ञापनमंत्रः । अशेषजगदाधार शंखचक्रगदा धर । देहि देव ममानुज्ञां युष्मत्तीर्थनिषेवणे

అనుజ్ఞా-ప్రార్థనా మంత్రం— ఓ సమస్త జగదాధారుడా, శంఖచక్రగదాధరా! ఓ దేవా, నీ తీర్థనిషేవణకు నాకు అనుమతిని ప్రసాదించు।

Verse 24

प्रार्थनामंत्रः । प्राच्यां दिशि च सुग्रीवं दक्षिणस्यां नलं स्मरेत्

ప్రార్థనా మంత్రం— తూర్పు దిశలో సుగ్రీవుని స్మరించాలి; దక్షిణ దిశలో నలుని స్మరించాలి।

Verse 25

प्रतीच्यां मैंदनामानमुदीच्यां द्विविदं तथा । रामं च लक्ष्मणं चैव सीतामपि यशस्विनीम्

పడమర దిశగా ముఖం చేసి మైంద అనే వానిని స్మరించాలి; అలాగే ఉత్తర దిశగా ద్వివిదుని స్మరించాలి. శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు మరియు యశస్విని సీతను కూడా స్మరించాలి.

Verse 26

अंगदं वायुतनयं स्मरेन्मध्ये विभीषणम् । पृथिव्यां यानि तीर्थानि प्राविशंस्त्वा महोदधे

అంగదుని, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుని స్మరించాలి; తన ముందర మధ్యలో విభీషణుని స్మరించాలి. ఓ మహాసముద్రా! భూమిపై ఉన్న సమస్త తీర్థాలు నీలోనికి ప్రవేశించాయి.

Verse 27

स्नानस्य मे फलं देहि सर्वस्मात्त्राहि मांहसः । हिरण्यशृंगमित्याभ्यां नाभ्यां नारायणं स्मरेत्

“నా స్నాన ఫలాన్ని ప్రసాదించు; సమస్త పాపాల నుండి నన్ను రక్షించు” అని. ‘హిరణ్యశృంగ…’తో ప్రారంభమయ్యే రెండు ఉచ్చారణలను జపిస్తూ నాభిస్థానంలో నారాయణుని స్మరించాలి.

Verse 28

ध्यायन्नारायणं देवं स्नानादिषु च कर्मसु । ब्रह्मलोकमवाप्नोति जायते नेह वै पुनः

స్నానం మొదలైన కర్మల సమయంలో దేవుడైన నారాయణుని ధ్యానిస్తూ ఉంటే బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు; ఇక ఈ లోకంలో మళ్లీ జన్మించడు.

Verse 29

सर्वेषामपि पापानां प्रायश्चित्तं भवेत्ततः । प्रह्लादं नारदं व्यासमंबरीषं शुकं तथा । अन्यांश्च भगवद्भक्तांश्चिंतयेदेकमानसः

అప్పుడు అది సమస్త పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తమవుతుంది. ఏకాగ్ర మనస్సుతో ప్రహ్లాదుడు, నారదుడు, వ్యాసుడు, అంబరీషుడు, శుకుడు మరియు ఇతర భగవద్భక్తులను చింతించాలి.

Verse 30

स्नानमन्त्रः । वेदादिर्यो वेदवसिष्ठयोनिः सरित्पतिः सागररत्नयोनिः । अग्निश्च तेजश्च इलां च तेजो रेतोधा विष्णुरमृतस्य नाभिः

స్నానమంత్రం—వేదములకు ఆదిస్రోతస్వి, వేదవిద్యకూ వసిష్ఠునికీ యోని; నదుల అధిపతి, రత్నయోని అయిన సముద్రుడు; అగ్ని మరియు తేజస్సు, భూమి యొక్క తేజస్సు; రేతోధారి విష్ణువు, అమృతనాభి।

Verse 31

इदं ते अन्याभिरसमानमद्भिर्याः काश्च सिंधुं प्रविशंत्यापः । सर्पो जीर्णामिव त्वचं जहामि पापं शरीरात्सशिरस्कोऽभ्युपेत्य

ఇది నీకోసం—ఇతర జలములకన్నా అసమానమైన ఆ జలములతో, అవే జలములు సముద్రంలో ప్రవేశిస్తాయి. పాము జీర్ణచర్మాన్ని విడిచినట్లు, నేను ఈ పవిత్ర జలాన్ని ఆశ్రయించి, శిరస్సుతో కూడిన దేహమునుండి పాపాన్ని విడిచివేస్తాను।

Verse 32

समुद्राय वयूनाय नमस्कुर्यात्पुनर्द्विजाः । सर्वतीर्थमयं शुद्धं नदीनां पतिमंबुधिम्

తదనంతరం ద్విజుడు మళ్లీ సర్వజ్ఞుడైన సముద్రునికి నమస్కరించాలి—అతడు శుద్ధుడు, సర్వతీర్థమయుడు, నదుల అధిపతి అయిన అంబుధి।

Verse 33

द्वौ समुद्राविति पुनः प्रोच्चार्य स्नानमाचरेत् । ब्रह्मांडोदरतीर्थानि करस्पृष्टानि ते रवे

‘ద్వౌ సముద్రౌ’ అని మళ్లీ ఉచ్చరించి స్నానం చేయాలి. అలాగే—‘హే రవీ! బ్రహ్మాండోదరంలో ఉన్న తీర్థములు నీ కిరణస్పర్శతో (ఇక్కడ) ప్రత్యక్షమగుచున్నవి’ అని పలకాలి।

Verse 34

तेन सत्येन मे सेतौ तीर्थं देहि दिवाकर । प्राच्यां दिशि च सुग्रीवमित्यादिक्रमयोगतः

ఆ సత్యబలంతో, హే దివాకరా! సేతువులో నాకు తీర్థప్రాప్తి ప్రసాదించు. అలాగే తూర్పు దిశలో సుగ్రీవుని మొదలైనవారిని విధిక్రమానుసారం స్మరించాలి।

Verse 35

स्मृत्वा भूयो द्विजाः सेतौ तृतीयं स्नानमाचरेत् । देवीपत्तनमारभ्य प्रव्रजेद्यदि मानवः

హే ద్విజులారా! మళ్లీ స్మరించి సేతువులో తృతీయ స్నానాన్ని ఆచరించాలి. ఎవడైనా దేవీపట్టణం నుండి యాత్ర ప్రారంభిస్తే, నియమించిన విధానానుసారం ముందుకు సాగాలి.

Verse 36

तदा तु नवपाषाणमध्ये सेतौ विमुक्तिदे । स्नानमंबुनिधौ कुर्यात्स्वपापौघापनुत्तये

అప్పుడు ముక్తిదాత సేతువులోని తొమ్మిది పవిత్ర శిలల మధ్య, తన పాపసమూహ నివృత్తి కోసం సముద్రంలో స్నానం చేయాలి.

Verse 37

दर्भशय्यापदव्या चेद्गच्छे त्सेतुं विमुक्तिदम् । तदा तत्रोदधावेव स्नानं कुर्याद्विमुक्तये

దర్భశయ్యా గుర్తులున్న మార్గం ద్వారా ముక్తిదాత సేతువుకు వెళితే, అక్కడే ఆ సముద్రంలో మోక్షార్థం స్నానం చేయాలి.

Verse 38

तर्पणविधिः । पिप्पलादं कविं कण्वं कृतांतं जीवितेश्वरम् । मन्युं च कालरात्रिं च विद्यां चाहर्गणेश्वरम्

తర్పణ విధి: పిప్పలాద, కవి, కణ్వ, కృతాంత, జీవితేశ్వర; అలాగే మన్యు, కాలరాత్రి, విద్య, అహర్గణేశ్వర—ఇవారికి తర్పణం సమర్పించాలి.

Verse 39

वसिष्ठं वामदेवं च पराशरमुमापतिम् । वाल्मिकिं नारदं चैव वालखिल्यान्मुनींस्तथा

మరియు వసిష్ఠ, వామదేవ; పరాశర, ఉమాపతి; వాల్మీకి, నారద; అలాగే వాలఖిల్య మునులకు కూడా తర్పణం సమర్పించాలి.

Verse 40

नलं नीलं गवाक्षं च गवयं गन्धमादनम् । मैंदं च द्विविदं चैव शरभं चर्षभं तथा

నలుడు, నీలుడు, గవాక్షుడు, గవయుడు, గంధమాదనుడు, మైందుడు, ద్వివిదుడు మరియు శరభుడు, ఋషభుడు—వీరందరికీ తర్పణం సమర్పించాలి.

Verse 41

सुग्रीवं च हनूमंतं वेगदर्शनमेव च । रामं च लक्ष्मणं सीतां महाभागां यशस्विनीम्

సుగ్రీవుడికి, హనూమంతుడికి, అలాగే వేగదర్శనుడికీ; ఇంకా రాముడికి, లక్ష్మణుడికి, మహాభాగ్యశాలిని యశస్విని సీతాదేవికీ తర్పణం సమర్పించాలి.

Verse 42

त्रिः कृत्वा तर्पयेदेतान्मंत्रानुक्त्वा यथाक्रमम् । विभोश्च तत्तन्नामानि चतुर्थ्यंतानि वै द्विजाः

ఓ ద్విజులారా! మంత్రాలను యథాక్రమంగా ఉచ్చరించి మూడుసార్లు వీరిని తృప్తిపరచాలి; అలాగే ప్రభువు యొక్క ఆయా నామాలను చతుర్థీ (దాతివ్) విభక్తితో పలకాలి.

Verse 43

देवा नृषीन्पितॄंश्चैव विधिवच्च तिलोदकैः । द्वितीयांतानि नामानि चोक्त्वा तर्पयेद्द्विजाः

ఓ ద్విజులారా! నువ్వులమిశ్రమ జలంతో విధివిధానంగా దేవతలకు, నృషులకు, పితృదేవతలకు కూడా తర్పణం ఇవ్వాలి; మరియు నామాలను ద్వితీయా (కర్మ) విభక్తితో పలికి తృప్తిపరచాలి.

Verse 44

तर्पयेत्सपवित्रस्तु जले स्थित्वा प्रसन्नधीः । तर्पणात्सर्वतीर्थेषु स्नानस्य फलमाप्नुयात्

పవిత్రాన్ని ధరించి, నీటిలో నిలబడి ప్రసన్నమనస్సుతో తర్పణం చేయాలి; తర్పణం వలన సమస్త తీర్థాలలో స్నానం చేసిన ఫలం లభిస్తుంది.

Verse 45

एवमेतांस्तर्पयित्वा नमस्कृत्योत्तरेज्जलात् । आर्द्रवस्त्रं परित्यज्य शुष्कवासःसमावृतः

ఈ విధంగా తర్పణం చేసి నమస్కరించి జలమునుండి బయటికి రావాలి. తడిచిన వస్త్రాన్ని విడిచి, పొడి వస్త్రాన్ని ధరించాలి.

Verse 46

आचम्य सपवित्रश्च विधिवच्छ्राद्धमाचरेत् । पिंडान्पितृभ्यो दद्याच्च तिलतण्डुलकैस्तथा

ఆచమనం చేసి, పవిత్రం (దర్భవలయం) ధరించి విధివిధానంగా శ్రాద్ధం ఆచరించాలి. అలాగే నువ్వులు, బియ్యపు గింజలతో పితృదేవతలకు పిండాలు సమర్పించాలి.

Verse 47

एतच्छ्राद्धमशक्तस्य मया प्रोक्तं द्विजोत्तमाः । धनाढ्योऽन्नेन वै श्राद्धं षड्रसेन समाचरेत्

హే ద్విజోత్తములారా! చేయలేని వానికి ఈ శ్రాద్ధాన్ని నేను ఉపదేశించాను. కానీ ధనవంతుడు ఆరు రుచులు కలిగిన అన్నంతో శ్రాద్ధాన్ని తప్పక ఆచరించాలి.

Verse 48

गोभूतिलहिरण्यादिदानं कुर्यात्समृद्धिमान् । रामचन्द्रधनुष्कोटावेवमेव समाचरेत्

సమృద్ధుడైనవాడు గోవులు, భూమి, నువ్వులు, బంగారం మొదలైన దానాలు చేయాలి. ‘రామచంద్ర ధనుష్కోటి’ అనే పవిత్రస్థలంలో కూడా ఇదే విధంగా ఆచరించాలి.

Verse 49

पाषाणदानपूर्वाणि तर्पणांतानि वै द्विजाः । सेतुमूले यथैतानि विधिवद्व्यतनोद्द्विजाः

హే ద్విజులారా! రాయి దానం నుండి తర్పణం వరకు ఉన్న ఈ కర్మలన్నీ సేతు మూలంలో ఇదే విధంగా నియమప్రకారం నిర్వహించాలి.

Verse 50

चक्रतीर्थं ततो गत्वा तत्रापि स्नानमाचरेत् । पश्येच्च सेत्वधिपतिं देवं नारायणं हरिम्

ఆపై చక్రతీర్థానికి వెళ్లి అక్కడ కూడా స్నానం చేయాలి. మరియు సేతువుకు అధిపతి అయిన దేవుడు—నారాయణుడు, హరి—దేవుని దర్శించాలి।

Verse 51

गच्छन्पश्चिममार्गेण तत्रत्ये चक्रतीर्थके । स्नात्वा दर्भशयं देवं प्रपश्येद्भक्तिपूर्वकम्

పడమర మార్గంలో వెళ్లి అక్కడి చక్రతీర్థంలో స్నానం చేయాలి. స్నానానంతరం దర్భపై శయనించే దేవుడు (దర్భశయ)ను భక్తితో దర్శించాలి।

Verse 52

कपितीर्थं ततः प्राप्य तत्रापि स्नानमाचरेत् । सीताकुंडं ततः प्राप्य तत्रापि स्नानमाचरेत्

ఆపై కపితీర్థానికి చేరి అక్కడ కూడా స్నానం చేయాలి. తరువాత సీతాకుండానికి చేరి అక్కడ కూడా స్నానం చేయాలి।

Verse 53

ऋणमोचनतीर्थं तु ततः प्राप्य महाफलम् । स्नात्वा प्रणम्य रामं च जानकीरमणं प्रभुम्

ఆపై మహాఫలప్రదమైన ఋణమోచన తీర్థానికి చేరి స్నానం చేయాలి. స్నానానంతరం జానకీరమణుడైన ప్రభు శ్రీరామునికి నమస్కరించాలి।

Verse 54

गच्छेल्लक्ष्मणतीर्थं तु कण्ठादुपरि वापनम् । कृत्वा स्नायाच्च तत्रापि दुष्कृतान्यपि चिन्तयन्

ఆపై లక్ష్మణతీర్థానికి వెళ్లాలి. కంఠానికి పైగా ‘వాపనం’ (వ్రత/కర్మ) చేసి అక్కడ కూడా స్నానం చేయాలి; తన దుష్కృతాలను కూడా స్మరించి ఆలోచించాలి।

Verse 55

ततः स्नात्वा रामतीर्थे ततो देवालयं व्रजेत् । स्नात्वा पापविनाशने च गंगायमुनयोस्तथा

అనంతరం రామతీర్థంలో స్నానం చేసి దేవాలయానికి వెళ్లాలి. పాపవినాశక తీర్థంలో మరల స్నానం చేసి, అలాగే గంగా మరియు యమునా అనే తీర్థాలలోనూ స్నానం చేయాలి.

Verse 56

सावित्र्यां च सरस्वत्यां गायत्र्यां च द्विजोत्तमाः । स्नात्वा च हनुमत्कुण्डे ततः स्नायान्महाफले । ब्रह्मकुण्डं ततः प्राप्य स्नायाद्विधिपुरःसरम्

హే ద్విజోత్తములారా! సావిత్రీ, సరస్వతీ, గాయత్రీ తీర్థాలలో స్నానం చేయండి. హనుమత్‌కుండంలో స్నానం చేసి, తరువాత మహాఫలప్రద తీర్థంలో స్నానం చేయాలి. ఆపై బ్రహ్మకుండాన్ని చేరి విధి-నియమాల ప్రకారం స్నానం చేయాలి.

Verse 57

नागकुण्डं ततः प्राप्य सर्वपापविनाशनम् । स्नानं कुर्यान्नरो विप्रा नरकक्लेशनाशनम् । गंगाद्याः सरितः सर्वास्तीर्थानि सकलान्यपि

అనంతరం సర్వపాపవినాశకమైన నాగకుండాన్ని చేరి, హే విప్రులారా, మనిషి అక్కడ స్నానం చేయాలి; అది నరకక్లేశాలను నశింపజేస్తుంది. అక్కడ గంగా మొదలైన సమస్త నదులు, అన్ని తీర్థాలు కూడా సారరూపంగా సమవేశమై ఉంటాయి.

Verse 58

सर्वदा नागकुंडे तु वसंति स्वाघशांतये । अनंतादिमहानागैरष्टाभिरिदमुत्तमम्

నాగకుండంలో మహానాగులు తమ పాపశాంతి కోసం ఎల్లప్పుడూ నివసిస్తారు. అనంత మొదలైన ఎనిమిది మహానాగులచే ఈ ఉత్తమ తీర్థం అలంకృతమై ఉంది.

Verse 59

कल्पितं मुक्तिदं तीर्थं रामसेतौ शिवंकरम् । अगस्त्यकुण्डं संप्राप्य ततः स्नायादनुत्तमम्

రామసేతువద్ద ప్రాచీనంగా నియమింపబడిన, మోక్షప్రదమైన మరియు శివకృపచే మంగళకరమైన పవిత్ర తీర్థం ఉంది. అనంతరం అగస్త్యకుండాన్ని చేరి ఆ అనుత్తమ జలంలో స్నానం చేయాలి.

Verse 60

अथाग्नितीर्थमासाद्य सर्वदुष्कर्मनाशनम् । स्नात्वा संतर्प्य विधिवच्छ्राद्धं कुर्यात्पितॄन्स्मरन्

అనంతరం సమస్త దుష్కర్మనాశకమైన అగ్నితీర్థానికి చేరి స్నానం చేసి, విధివిధానంగా తర్పణం సమర్పించి, పితృదేవతలను స్మరించుచు శ్రాద్ధాన్ని నియమప్రకారం చేయవలెను।

Verse 61

गोभूहिरण्य धान्यादि ब्राह्मणेभ्यः स्वशक्तितः । दत्त्वाग्नितीर्थतीरे तु सर्वपापैः प्रमुच्यते

అగ్నితీర్థ తీరంలో తన శక్తి మేరకు బ్రాహ్మణులకు గోవులు, భూమి, స్వర్ణం, ధాన్యం మొదలైనవి దానం చేస్తే సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది।

Verse 62

अथवा यानि तीर्थानि चक्रतीर्थमुखानि वै । अनुक्रांतानि विप्रेंद्राः सर्वपापहराणि तु

లేదా, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! చక్రతీర్థం మొదలైన ఈ వృత్తాంతంలో అనుక్రమంగా చెప్పబడిన/సంచరించబడిన అన్ని తీర్థాలు నిజంగా సమస్త పాపాలను హరించేవే।

Verse 63

स्नायात्तदनुपूर्वेण स्नायाद्वापि यथारुचि । स्नात्वैवं सर्वतीर्थेषु श्राद्धादीनि समाचरेत्

ఆ క్రమానుసారంగా స్నానం చేయవచ్చు, లేదా తన ఇష్టానుసారం కూడా స్నానం చేయవచ్చు. ఈ విధంగా అన్ని తీర్థాలలో స్నానమాచరించి శ్రాద్ధాది కర్మలను విధిగా నిర్వహించాలి।

Verse 64

पश्चाद्रामेश्वरं प्राप्य निषेव्य परमेश्वरम् । सेतुमाधवमागत्य तथा रामं च लक्ष्मणम्

ఆ తరువాత రామేశ్వరానికి చేరి పరమేశ్వరుని విధివిధానంగా సేవించి ఆరాధించాలి. తదుపరి సేతుమాధవుని దర్శించి, అలాగే రామునికీ లక్ష్మణునికీ నమస్కరించాలి।

Verse 65

सीतां प्रभंजनसुतं तथान्यान्कपिसत्तमान् । तत्रत्य सर्वतीर्थेषु स्नात्वा नियमपूर्वकम्

సీతాదేవిని, ప్రభంజనసుతుడైన హనుమంతుని మరియు ఇతర శ్రేష్ఠ వానర వీరులను నమస్కరించి, అక్కడి సమస్త తీర్థాలలో నియమపూర్వకంగా స్నానం చేయవలెను।

Verse 66

प्रणम्य रामनाथं च रामचंद्रं तथापरान् । नमस्कृत्य धनुष्कोटिं ततः स्नातुं व्रजेन्नरः

రామనాథునికి, రామచంద్రునికి మరియు ఇతర పూజ్యులకు ప్రణామం చేసి, ధనుష్కోటికి నమస్కరించి, అనంతరం స్నానార్థం వెళ్లవలెను।

Verse 67

तत्र पाषाण दानादिपूर्वोक्तनियमं चरेत् । धनुष्कोटौ च दानानि दद्याद्वित्तानुसारतः

అక్కడ పాషాణదానం మొదలైన ముందుగా చెప్పిన నియమాలను ఆచరించాలి; ధనుష్కోటిలో తన సామర్థ్యానుసారం దానాలు ఇవ్వాలి।

Verse 68

क्षत्रं गाश्च तथान्यानि वस्त्राण्यन्यानि चादरात् । ब्राह्मणेभ्यो वेदविद्भ्यो दद्याद्वित्तानुसारतः

ఆదరంతో, తన సామర్థ్యానుసారం, భూమి/క్షేత్రం, గోవులు, వస్త్రాలు మరియు ఇతర ద్రవ్యాలను వేదవిదులైన బ్రాహ్మణులకు దానం చేయాలి।

Verse 69

कोटितीर्थं ततः प्राप्य स्नायान्नियमपूर्वकम् । ततो रामेश्वरं देवं प्रणमेद्वृषभध्वजम्

తదుపరి కోటితీర్థాన్ని చేరి నియమపూర్వకంగా స్నానం చేయాలి; అనంతరం వృషభధ్వజుడైన దేవుడు రామేశ్వరునికి ప్రణామం చేయాలి।

Verse 70

विभवे सति विप्रेभ्यो दद्यात्सौवर्णदक्षिणाम् । तिलान्धान्यं च गां क्षेत्रं वस्त्राण्यन्यानि तंडुलान्

సామర్థ్యం ఉన్నచో బ్రాహ్మణులకు స్వర్ణదక్షిణ ఇవ్వవలెను; అలాగే నువ్వులు, ధాన్యము, గోవు, భూమి, వస్త్రాలు, ఇతర ద్రవ్యాలు మరియు బియ్యమును కూడా దానమిచ్చవలెను।

Verse 71

दद्याद्वित्तानुसारेण वित्तलोभविवर्जितः । धूपं दीपं च नैवेद्यं पूजोपकरणानिच

ధనలోభం విడిచి, తన సామర్థ్యానుసారంగా దానం చేయవలెను—ధూపం, దీపం, నైవేద్యం మరియు పూజకు కావలసిన ఇతర ఉపకరణాలు కూడా।

Verse 72

रामेश्वराय देवाय दद्याद्वित्तानुसारतः । स्तुत्वा रामेश्वरं देवं प्रणम्य च सभक्तिकम्

దేవుడు రామేశ్వరునికి తన సామర్థ్యానుసారంగా అర్పణ చేయవలెను; రామేశ్వర దేవుని స్తుతించి భక్తితో నమస్కరించవలెను।

Verse 73

अनुज्ञाप्य ततो गच्छत्सेतुमाधवसंनिधिम् । तस्मै दत्त्वा च धूपादीननुज्ञाप्य च माधवम्

ఆపై అనుమతి తీసుకొని సేతు-మాధవుని సన్నిధికి వెళ్లవలెను; ఆయనకు ధూపాది అర్పించి, మళ్లీ మాధవుని అనుమతి తీసుకోవలెను।

Verse 74

पूर्वोक्तनियमोपेतः पुनरायात्स्वकं गृहम् । ब्राह्मणान्भोजयेदन्नैः षड्रसैः परिपूरितैः

ముందుగా చెప్పిన నియమాలతో కూడి మళ్లీ తన ఇంటికి రావలెను; మరియు ఆరు రుచులతో పరిపూర్ణమైన అన్నంతో బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టవలెను।

Verse 75

तेनैव रामनाथोऽस्मै प्रीतोऽभीष्टं प्रयच्छति । नारकं चास्य नास्त्येव दारिद्र्यं च विनश्यति

ఆ పుణ్యకర్మవల్లే రామనాథుడు అతనిపై ప్రసన్నుడై ఇష్టవరాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. అటువంటి వానికి నరకపాతం లేదు; దారిద్ర్యమూ నశిస్తుంది.

Verse 76

संततिर्वर्धते तस्य पुरुषस्य द्विजोत्तमाः । संसारमवधूयाशु सायुज्यमपि यास्यति

హే ద్విజోత్తములారా, ఆ పురుషుని సంతతి వృద్ధి చెందుతుంది; మరియు అతడు త్వరగా సంసారబంధాన్ని త్రోసివేసి సాయుజ్యమును (భగవత్సంయోగం) కూడా పొందుతాడు.

Verse 77

अत्रागन्तुमशक्तश्चेच्छ्रुतिस्मृत्यागमेषु यत् । ग्रंथजातं महापुण्यं सेतुमाहात्म्यसूचकम्

ఎవరైనా ఇక్కడికి రావడానికి అసమర్థుడైతే, శ్రుతి-స్మృతి-ఆగమాలలో సేతు మహాత్మ్యాన్ని ప్రకటించే మహాపుణ్య గ్రంథసమూహమే అతనికి ఉపాయం.

Verse 78

तं ग्रंथं पाठयेद्विप्रा महापातकनाशनम् । इदं वा सेतुमाहात्म्यं पठेद्भक्तिपुरःसरम्

హే విప్రులారా, మహాపాతకనాశకమైన ఆ గ్రంథాన్ని పఠించాలి; లేదా భక్తిని ముందుంచి ఈ సేతు మహాత్మ్యాన్ని పఠించాలి.

Verse 79

सेतुस्नानफलं पुण्यं तेनाप्नोति न संशयः । अंधपंग्वादिविषयमेतत्प्रोक्तं मनीषिभिः

అతడు సేతుస్నానపు పుణ్యఫలాన్ని నిశ్చయంగా పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు. అంధులు, పంగువులు మొదలైనవారినీ దృష్టిలో పెట్టి మునులు ఈ మాట చెప్పారు.

Verse 80

श्रीसूत उवाच । एवं वः कथितो विप्राः सेतुयात्राक्रमो द्विजाः । एतत्पठन्वा शृण्वन्वा सर्वदुःखाद्विमुच्यते

శ్రీసూతుడు పలికెను—ఓ విప్ర ద్విజులారా! సేతు యాత్రాక్రమము మీకు ఈ విధంగా చెప్పబడినది. దీనిని చదివినా, భక్తితో విన్నా, సర్వ దుఃఖముల నుండి విముక్తి పొందును.