Adhyaya 47

Verse 1

ऋषय ऊचुः । राक्षसस्य वधात्सूत रावणस्य महामुने । ब्रह्महत्या कथमभूद्राघवस्य महात्मनः

ఋషులు పలికిరి—హే సూతా, హే మహామునీ! రాక్షసుడు రావణుని వధించిన తరువాత మహాత్ముడైన రాఘవునికి బ్రహ్మహత్యా దోషం ఎలా కలిగింది?

Verse 2

ब्राह्मणस्य वधात्सूत ब्रह्महत्याभिजायते । न ब्राह्मणो दशग्रीवः कथं तद्वद नो मुने

ఋషులు పలికిరి—హే సూతా! బ్రాహ్మణుని వధచేత బ్రహ్మహత్యాపాపము కలుగును. కాని దశగ్రీవుడు (రావణుడు) బ్రాహ్మణుడు కాడు; అట్లయితే అదే దోషము ఎలా వర్తించును? హే మునీ, మాకు వివరించుము.

Verse 3

ब्रह्महत्या भवेत्क्रूरा रामचंद्रस्य धीमतः । एतन्नः श्रद्दधानानां वद कारुण्यतोऽधुना

ధీమంతుడైన రామచంద్రునికి బ్రహ్మహత్య వంటి క్రూర పాపము ఎలా కలుగును? మేము శ్రద్ధతో వినుచున్నాము—కరుణతో ఇప్పుడే మాకు చెప్పుము.

Verse 4

इति पृष्टस्ततः सूतो नैमिषारण्यवासिभिः । वक्तुं प्रचक्रमे तेषां प्रश्नस्योत्तरमुत्तमम्

నైమిషారణ్యవాసులు ఇలా ప్రశ్నించగా, సూతుడు అప్పుడు వారి ప్రశ్నకు ఉత్తమమైన సమాధానము చెప్పుటకు ప్రారంభించెను.

Verse 5

।श्रीसूत उवाच । ब्रह्मपुत्रो महातेजाः पुलस्त्योनाम वै द्विजाः । बभूव तस्य पुत्रोऽभूद्विश्रवा इति विश्रुतः

శ్రీ సూతుడు పలికెను—బ్రహ్మదేవుని పుత్రుడైన పులస్త్యనామక మహాతేజస్సు గల ద్విజుడు ఉండెను. అతనికి విశ్రవా అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన కుమారుడు జన్మించెను.

Verse 6

तस्य पुत्रः पुलस्त्य स्य विश्रवा मुनिपुंगवाः । चिरकालं तपस्तेपे देवैरपि सुदुष्करम्

పులస్త్యుని పుత్రుడైన విశ్రవా—మునులలో శ్రేష్ఠుడు—దీర్ఘకాలము తపస్సు చేసెను; అది దేవతలకైనా అత్యంత దుష్కరమైనది.

Verse 7

तपः कुर्वति तस्मिंस्तु सुमाली नाम राक्षसः । पाताललोकाद्भूलोकं सर्वं वै विचचार ह

అతడు తపస్సులో నిమగ్నుడై ఉండగా సుమాళీ అనే రాక్షసుడు పాతాళలోకమునుండి పైకి వచ్చి సమస్త భూమండలమంతటా సంచరించెను।

Verse 8

हेमनिष्कांगदधरः कालमेघनिभच्छविः । समादाय सुतां कन्यां पद्महीनामिव श्रियम्

సువర్ణాభరణాలు, అంగదాలు ధరించి, వర్షమేఘంలా శ్యామకాంతితో ఉన్న అతడు తన కుమార్తె అయిన కన్యను వెంట తీసెను—పద్మరహితమైన శ్రీలక్ష్మి వలె।

Verse 9

विचरन्स महीपृष्ठे कदाचित्पुष्पकस्थितम् । दृष्ट्वा विश्रवसः पुत्रं कुबेरं वै धनेश्वरम्

భూమిపైన సంచరిస్తూ ఉండగా అతడు ఒకసారి పుష్పకవిమానంలో ఆసీనుడైన విశ్రవసుని కుమారుడు, ధనాధిపతి కుబేరుని దర్శించెను।

Verse 10

चिंतयामास विप्रेंद्राः सुमाली स तु राक्षसः । कुबेरसदृशः पुत्रो यद्यस्माकं भविष्यति

అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు సుమాళీ మనసులో ఆలోచించెను—‘మన వంశంలో కుబేరుని వంటి కుమారుడు జన్మిస్తే…’

Verse 11

वयं वर्द्धामहे सर्वे राक्षसा ह्यकुतोभयाः । विचार्यैवं निजसुतामब्रवीद्राक्षसेश्वरः

‘అప్పుడు మేము సమస్త రాక్షసులు ఏ దిశ నుండీ భయపడకుండా వృద్ధి చెందుదుము.’ అని ఆలోచించి రాక్షసాధిపతి తన కుమార్తెతో పలికెను।

Verse 12

सुते प्रदानकालोऽद्य तव कैकसि शोभने । अद्य ते यौवनं प्राप्तं तद्देया त्वं वराय हि

ఓ శోభనమైన కైకసీ, కుమార్తె! నేడు నీకు వివాహదానం చేయవలసిన సమయం. నీవు యౌవనాన్ని పొందితివి; కనుక నిన్ను తప్పక యోగ్య వరునికి ఇవ్వాలి.

Verse 13

अप्रदानेन पुत्रीणां पितरो दुःखमाप्नुयुः । किं च सर्वगुणोत्कृष्टा लक्ष्मीरिव सुते शुभे

కుమార్తెలను వివాహంలో ఇవ్వకపోతే తండ్రులు దుఃఖాన్ని పొందుతారు. ఇంకా, ఓ శుభ కుమార్తె, నీవు లక్ష్మీదేవిలా సర్వగుణోత్తమగా వెలుగుతున్నావు.

Verse 14

प्रत्याख्यानभयात्पुंभिर्न च त्वं प्रार्थ्यसे शुभे । कन्यापितृत्वं दुःखाय सर्वेषां मानकांक्षिणाम्

ఓ శుభమయీ, తిరస్కార భయంతో పురుషులు నీ చేయి కోరడమే లేదు. గౌరవం, కీర్తి కోరువారికి అవివాహిత కుమార్తెకు తండ్రిగా ఉండటం దుఃఖకారణమవుతుంది.

Verse 15

न जानेऽहं वरः को वा वरयेदिति कन्यके । सा त्वं पुलस्त्यतनयं मुनिं विश्रवसं द्विजम्

ఓ కన్యకా, వరుడు ఎవరో, ఎవరు నిన్ను వరించరో నాకు తెలియదు. కనుక నీవు పులస్త్యుని కుమారుడైన ద్విజ ముని విశ్రవసుని వరునిగా ఎంచుకో.

Verse 16

पितामहकुलोद्भूतं वरयस्व स्वयंगता । कुबेरतुल्यास्तनया भवेयुस्ते न संशयः

పితామహుని మహత్తర వంశంలో జన్మించిన ఆ మునియొద్దకు నీవే వెళ్లి ఆయనను వరించు. సందేహం లేదు—నీ కుమారులు కుబేరునితో సమానులవుతారు.

Verse 17

कैकसी तद्वचः श्रुत्वा सा कन्या पितृगौरवात् । अंगीचकार तद्वाक्यं तथास्त्विति शुचिस्मिता

ఆ మాటలు విని కన్య కైకసీ తండ్రి గౌరవంతో ఆ ఉపదేశాన్ని అంగీకరించి, పవిత్రమైన మృదుహాసంతో “తథాస్తు” అని పలికింది.

Verse 18

पर्णशालां मुनिश्रेष्ठा गत्वा विश्रवसो मुनेः । अतिष्ठदंतिके तस्य लज्जमाना ह्यधोमुखी

విశ్రవ ముని పర్ణశాలలోకి వెళ్లి ఆ శ్రేష్ఠ కన్య ఆయన సమీపంలో నిలిచింది—లజ్జతో ముఖం వంచి.

Verse 19

तस्मिन्नवसरे विप्राः पुलस्त्यतनयः सुधीः । अग्निहोत्रमुपास्ते स्म ज्वलत्पावकसन्निभः

అదే సమయంలో, ఓ విప్రులారా, పులస్త్యుని జ్ఞానవంతుడైన కుమారుడు అగ్నిహోత్రాన్ని ఆచరిస్తూ ఉండెను—జ్వలించే అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ.

Verse 20

संध्याकालमतिक्रूरमविचिंत्य तु कैकसी । अभ्येत्य तं मुनिं सुभ्रूः पितुर्वचनगौरवात्

సుభ్రూ కైకసీ సంధ్యాకాలపు కఠిన నియమాన్ని ఆలోచించక, తండ్రి వాక్యగౌరవంతో ఆ మునిని సమీపించింది.

Verse 21

तस्थावधोमुखी भूमिं लिखत्यंगुष्ठकोटिना । विश्रवास्तां विलोक्याथ कैकसीं तनुमध्यमाम् । उवाच सस्मितो विप्राः पूर्णचंद्रनिभाननाम्

ఆమె ముఖం వంచి నిలబడి బొటనవేలు కొనతో నేలను గీయసాగింది. అప్పుడు విశ్రవుడు కైకసీని చూచి—సన్నని నడుము, పూర్ణచంద్రసమ ముఖం—ఓ విప్రులారా, మృదుహాసంతో పలికెను.

Verse 22

विश्रवा उवाच । शोभने कस्य पुत्री त्वं कुतो वा त्वमिहागता

విశ్రవా పలికెను—హే శుభే! నీవు ఎవరి కుమార్తెవు? ఎక్కడి నుండి ఇక్కడికి వచ్చితివి?

Verse 23

कार्यं किं वा त्वमुद्दिश्य वर्तसेऽत्र शुचिस्मिते । यथार्थतो वदस्वाद्य मम सर्वमनिंदिते

హే శుచిస్మితే! ఏ కార్యాన్ని ఉద్దేశించి నీవు ఇక్కడ ఉన్నావు? హే అనిందితే, నేడు యథార్థంగా అన్నిటినీ నాకు చెప్పు.

Verse 24

इतीरिता कैकसी सा कन्या बद्धांजलिर्द्विजाः । उवाच तं मुनिं प्रह्वा विनयेन समन्विता

ఇలా పలుకబడిన ఆ కన్య కైకసీ చేతులు జోడించి, నమస్కరించి, వినయంతో ఆ మునితో పలికింది.

Verse 25

तपः प्रभावेन मुने मदभिप्रायमद्य तु । वेत्तुमर्हसि सम्यक्त्वं पुलस्त्यकुलदीपन

హే మునీ! మీ తపఃప్రభావంతో నేడు కూడా నా అభిప్రాయాన్ని సమ్యక్‌గా తెలుసుకోగలరు—హే పులస్త్యకులదీపన.

Verse 26

अहं तु कैकसी नाम सुमालिदुहिता मुने । मत्तातस्याज्ञया ब्रह्मंस्तवांतिकमुपागता

హే మునీ! నేను కైకసీ అనే సుమాలి కుమార్తెను. హే బ్రహ్మన్, నా తండ్రి ఆజ్ఞచేత మీ సమీపానికి వచ్చాను.

Verse 27

शेष त्वं ज्ञानदृष्ट्याद्य ज्ञातुमर्हस्यसंशयः । क्षणं ध्यात्वा मुनिः प्राह विश्रवाः स तु कैकसीम्

మిగిలినది నీవు ఈనాడు జ్ఞానదృష్టితో నిస్సందేహంగా తెలుసుకోగలవు. క్షణము ధ్యానించి ముని విశ్రవా కైకసీతో పలికెను।

Verse 28

मया ते विदितं सुभ्रूर्मनोगतमभीप्सितम् । पुत्राभिलाषिणी सा त्वं मामगाः सांप्रतं शुभे

ఓ సుభ్రూ! నీ మనసులోని అభీష్టము నాకు తెలిసినదే. ఓ శుభే! పుత్రాభిలాషతో నీవు ఇప్పుడే నా వద్దకు వచ్చితివి.

Verse 29

सायंकालेऽधुना क्रूरे यस्मान्मां त्वमुपागता । पुत्राभिलाषिणी भूत्वा तस्मात्त्वां प्रब्रवीम्यहम्

ఓ క్రూరే! సంధ్యాకాలమున ఇప్పుడు పుత్రాభిలాషతో నీవు నా వద్దకు వచ్చితివి; అందుకే నేను నీతో ఇది చెప్పుచున్నాను.

Verse 30

शृणुष्वावहिता रामे कैकसी त्वमनिंदिते । दारुणान्दारुणाकारान्दारुणाभिजनप्रियान्

ఓ అనిందితే కైకసీ, ఓ రామే! అవహితగా వినుము—నీవు దారుణులను జన్మింపజేసెదవు; వారు భయంకరాకారులు, దారుణ వంశానికి ప్రియులు.

Verse 31

जनयिष्यसि पुत्रांस्त्वं राक्षसान्क्रूरकर्मणः । श्रुत्वा तद्वचनं सा तु कैकसी प्रणिपत्य तम्

నీవు క్రూరకర్ములైన రాక్షసస్వరూప పుత్రులను జన్మింపజేసెదవు. ఆ మాట విని కైకసీ ఆయనకు ప్రణామము చేసెను.

Verse 32

पुलस्त्यतनयं प्राह कृतांजलिपुटा द्विजाः । भगवदीदृशाः पुत्रास्त्वत्तः प्राप्तुं न युज्यते

అంజలి ముద్రతో ద్విజులు పులస్త్యపుత్రుడు (విశ్రవసుడు)ను ఇలా అన్నారు— “భగవన్, మీ వంటి దివ్యస్వభావుడి నుండి ఈ విధంగా పుత్రప్రాప్తి కలగడం యుక్తం కాదు।”

Verse 33

इत्युक्तः स मुनिः प्राह कैकसीं तां सुमध्यमाम् । मद्वंशानुगुणः पुत्रः पश्चिमस्ते भविष्यति

ఇలా చెప్పబడిన ముని సుమధ్యమైన కైకసీని ఉద్దేశించి అన్నాడు— “నీ చివరి కుమారుడు నా వంశానికి అనుగుణంగా ఉంటాడు।”

Verse 34

धार्मिकः शास्त्रविच्छांतो न तु राक्षसचेष्टितः । इत्युक्ता कैकसी विप्राः काले कतिपये गते

“అతడు ధార్మికుడు, శాస్త్రవేత్త, శాంతస్వభావి; రాక్షసచేష్టలకు లోబడడు।” అని కైకసీకి చెప్పబడింది; ఓ ద్విజులారా, కొంత కాలం గడిచిన తరువాత…

Verse 35

सुषुवे तनयं क्रूरं रक्षोरूपं भयंकरम् । द्विपंचशीर्षं कुमतिं विंशद्बाहुं भयानकम्

ఆమె ఒక క్రూర కుమారుణ్ని ప్రసవించింది— రాక్షసరూపంలో భయంకరుడు; పది తలలు, కుదృష్టి గల మనస్సు, ఇరవై భుజాలతో మహాభయంకరుడు।

Verse 36

ताम्रोष्ठं कृष्णवदनं रक्तश्मश्रु शिरोरुहम् । महादंष्ट्रं महाकायं लोकत्रासकरं सदा

అతని పెదవులు తామ్రవర్ణం, ముఖం కృష్ణవర్ణం; గడ్డం, జుట్టు రక్తవర్ణం; మహాదంష్ట్రాలు, మహాకాయం— ఎల్లప్పుడూ లోకాలకు భయాన్ని కలిగించేవాడు।

Verse 37

दशग्रीवाभिधः सोऽभूत्तथा रावण नामवान् । रावणानंतरं जातः कुम्भकर्णाभिधः सुतः

అతడు దశగ్రీవుడని ప్రసిద్ధి పొందెను; రావణ అనే నామంతో కూడ ఖ్యాతి పొందెను. రావణుని తరువాత కుంభకర్ణుడనే కుమారుడు జన్మించెను.

Verse 38

ततः शूर्पणखा नाम्ना क्रूरा जज्ञे च राक्षसी । ततो बभूव कैकस्या विभीषण इति श्रुतः

తదుపరి శూర్పణఖ అనే పేరుగల క్రూర రాక్షసి జన్మించెను. అనంతరం కైకసీకి విభీషణుడని ప్రసిద్ధుడైన కుమారుడు కలిగెను.

Verse 39

पश्चिमस्तनयो धीमान्धार्मिको वेदशास्त्रवित् । एते विश्रवसः पुत्रा दशग्रीवादयो द्विजाः

చివరి కుమారుడు బుద్ధిమంతుడు, ధార్మికుడు, వేదశాస్త్రవేత్త. ఓ ద్విజోత్తములారా, వీరే విశ్రవసుని కుమారులు—దశగ్రీవాది.

Verse 40

अतो दशग्रीववधात्कुम्भकर्णवधादपि । ब्रह्महत्या समभवद्रामस्याक्लिष्टकर्मणः

అందువల్ల దశగ్రీవవధమునందునూ, కుంభకర్ణవధమునందునూ, అక్లిష్టకర్ముడైన రామునకు బ్రహ్మహత్యాదోషము కలిగెను.

Verse 41

अतस्तच्छांतये रामो लिंगं रामेश्वराभिधम् । स्थापयामास विधिना वैदिकेन द्विजोत्तमाः

ఆ దోషశాంతికై రాముడు ‘రామేశ్వర’ అనే లింగమును స్థాపించెను; ఓ ద్విజోత్తములారా, అది వైదిక విధివిధానములతోనే.

Verse 42

एवं रावणघातेन ब्रह्महत्यासमुद्भवः । समभूद्रामचंद्रस्य लोककांतस्य धीमतः

ఈ విధంగా రావణవధం కారణంగా లోకకాంతుడైన ధీమంతుడైన శ్రీరామచంద్రునికి కర్మఫలరూపంగా బ్రహ్మహత్యా-దోషము కలిగెను।

Verse 43

तत्सहैतुकमाख्यातं भवतां ब्रह्मघातजम् । पापं यच्छांतये रामो लिंगं प्रातिष्ठिपत्स्वयम्

దాని కారణమైన బ్రహ్మఘాతజ పాపాన్ని నేను మీకు వివరించితిని. ఆ దోషశాంతికై రాముడు స్వయంగా శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించెను।

Verse 44

एवं लिंगं प्रतिष्ठाप्य रामचन्द्रोऽतिधार्मिकः । मेने कृतार्थमात्मानं ससीता वरजो द्विजाः

ఇలా లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి పరమధార్మికుడైన శ్రీరామచంద్రుడు సీతతోను తన తమ్ముడితోను కలిసి తన్ను కృతార్థుడనిగా భావించెను, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా।

Verse 45

ब्रह्महत्या गता यत्र रामचंद्रस्य भूपतेः । तत्र तीर्थमभूत्किंचिद्ब्रह्महत्याविमोचनम्

రాజైన శ్రీరామచంద్రుని బ్రహ్మహత్యా-దోషము ఎక్కడ తొలగిపోయెనో, అక్కడ ‘బ్రహ్మహత్యావిమోచన’ అనే ఒక తీర్థము ఉద్భవించెను।

Verse 46

तत्र स्नानं महापुण्यं ब्रह्महत्याविनाशनम् । दृश्यते रावणोऽद्यापि छायारूपेण तत्र वै

అక్కడ స్నానం మహాపుణ్యప్రదం, బ్రహ్మహత్యా-దోషనాశకము; అక్కడే నేటికీ రావణుడు ఛాయారూపంగా దర్శనమిస్తాడు।

Verse 47

तदग्रे नागलोकस्य बिलमस्ति महत्तरम् । दशग्रीववधोत्पन्नां ब्रह्महत्यां बलीयसीम्

దాని ముందర నాగలోకానికి దారితీసే మహత్తరమైన బిలము ఉంది; దశగ్రీవ (రావణ) వధమునుండి ఉద్భవించిన బలవంతమైన బ్రహ్మహత్య దానితో సంబంధమై ఉంది.

Verse 48

तद्बिलं प्रापयामास जानकीरमणो द्विजाः । तस्योपरि बिलस्याथ कृत्वा मण्डपमुत्तमम्

హే ద్విజులారా, జానకీప్రియుడైన రాముడు ఆ బిలమును చేరెను; ఆ బిలము పైగా ఉత్తమమైన మండపమును నిర్మించెను.

Verse 49

भैरवं स्थापयामास रक्षार्थं तत्र राघवः । भैरवाज्ञापरित्रस्ता ब्रह्महत्या भयंकरी

అక్కడ రాఘవుడు (రాముడు) రక్షణార్థం భైరవుని స్థాపించెను. భైరవాజ్ఞకు భయపడి భయంకరమైన బ్రహ్మహత్య (మూర్తిరూపిణి) సంయమించెను.

Verse 50

नाशक्नोत्तद्बिलादूर्ध्वं निर्गंतुं द्विजसत्तमाः । तस्मिन्नेव बिले तस्थौ ब्रह्महत्या निरुद्यमा

హే ద్విజసత్తములారా, ఆమె ఆ బిలమునుండి పైకి బయటకు రాలేకపోయెను. అదే బిలములో బ్రహ్మహత్య నిర్వ్యాపారంగా నిలిచెను.

Verse 51

रामनाथमहालिंगं दक्षिणे गिरिजा मुदा । वर्तते परमानंदशिवस्यार्धशरीरिणी

దక్షిణమున రామనాథ మహాలింగ సమీపంలో గిరిజా ఆనందంతో విరాజిల్లుచున్నది—ఆమె పరమానంద శివుని అర్ధశరీరిణి.

Verse 52

आदित्यसोमौ वर्तेते पार्श्वयोस्तत्र शूलिनः । देवस्य पुरतो वह्नी रामनाथस्य वर्तते

ఆ పుణ్యస్థలంలో శూలధారి శివుని రెండు పార్శ్వాలలో సూర్యచంద్రులు నిలిచియున్నారు. దేవుని ముందర అగ్ని కూడా రామనాథుని సమక్షంలో నిత్యంగా విరాజిల్లుచున్నది.

Verse 53

आस्ते शतक्रतुः प्राच्यामाग्नेयां च तथाऽनलः । आस्ते यमो दक्षिणस्यां रामनाथस्य सेवकः

తూర్పు దిశలో శతక్రతు (ఇంద్రుడు) విరాజిల్లుచున్నాడు; ఆగ్నేయ దిశలో అలాగే అనలుడు (అగ్ని) స్థితుడై ఉన్నాడు. దక్షిణ దిశలో యముడు రామనాథుని సేవకుడై నిలిచియున్నాడు.

Verse 54

नैरृते निरृतिर्विप्रा वर्तते शंकरस्य तु । वारुण्यां वरुणो भक्त्या सेवते राघवेश्वरम्

హే విప్రులారా, నైరృత దిశలో నిరృతి శంకరుని సేవలో నిలిచియున్నది. వారుణీ (పడమర) దిశలో వరుణుడు భక్తితో రాఘవేశ్వరుని సేవించుచున్నాడు.

Verse 55

वायव्ये तु दिशो भागे वायुरास्ते शिवस्य तु । उत्तरस्यां च धनदो रामनाथस्य वर्तते

వాయవ్య దిశాభాగంలో వాయువు శివుని సేవలో విరాజిల్లుచున్నాడు. ఉత్తర దిశలో ధనదుడు (కుబేరుడు) రామనాథుని పరిచర్యలో నిలిచియున్నాడు.

Verse 56

ईशान्येऽस्य च दिग्भागे महेशो वर्तते द्विजाः । विनायक कुमारौ च महादेवसुतावुभौ

హే ద్విజులారా, ఈ ఈశాన్య దిశాభాగంలో మహేశుడు విరాజిల్లుచున్నాడు. అలాగే వినాయకుడు మరియు కుమారుడు—మహాదేవుని ఇద్దరు కుమారులు—అక్కడే ఉన్నారు.

Verse 57

यथाप्रदेशं वर्तेते रामनाथालयेऽधुना । वीरभद्रादयः सर्वे महेश्वरगणेश्वराः

ఇప్పటికీ రామనాథాలయంలో వారు అందరూ తమ తమ నియత స్థానాలలోనే నివసిస్తున్నారు—వీరభద్రాది, మహేశ్వర గణములందరి గణేశ్వరులు।

Verse 58

यथाप्रदेशं वर्तंते रामनाथालये सदा । मुनयः पन्नगाः सिद्धा गन्धर्वाप्सरसां गणाः

రామనాథాలయంలో సదా తమ తమ స్థానాలలో మునులు, పన్నగులు, సిద్ధులు, గంధర్వ-అప్సరాగణాలు నివసిస్తారు।

Verse 59

संतुष्यमाणहृदया यथेष्टं शिवसन्निधौ । वर्तंते रामनाथस्य सेवार्थं भक्तिपूर्वकम्

హృదయాలు సంతుష్టమై, శివసన్నిధిలో వారు యథేచ్ఛగా ఉంటారు—భక్తిపూర్వకంగా రామనాథుని సేవలో నిమగ్నులై।

Verse 60

रामनाथस्य पूजार्थं श्रोत्रियान्ब्राह्मणान्बहून् । रामेश्वरे रघुपतिः स्थापयामास पूजकान्

రామనాథుని పూజార్థం రఘుపతి (రాముడు) రామేశ్వరంలో అనేక శ్రోత్రియ, వేదపారాయణ బ్రాహ్మణులను పూజకులుగా స్థాపించాడు।

Verse 61

रामप्रतिष्ठितान्विप्रान्हव्यकव्यादिनार्चयेत् । तुष्टास्ते तोषिताः सर्वा पितृभिः सहदेवताः

రాముడు ప్రతిష్ఠించిన ఆ విప్రులను హవ్య-కవ్యాదులతో అర్చించాలి; వారు తృప్తి చెందితే పితృదేవతలతో కూడిన సమస్త దేవతలు సంతుష్టులవుతారు।

Verse 62

तेभ्यो बहुधनान्ग्रामान्प्रददौ जानकीपतिः । रामनाथमहादेव नैवेद्यार्थमपि द्विजाः

ఆ ద్విజులకు జానకీపతి శ్రీరాముడు అపారధనసంపన్న గ్రామాలను దానమిచ్చెను; శ్రీరామనాథ మహాదేవునకు నైవేద్యాది సమర్పణ ఎప్పుడూ లోటు కాకుండునట్లు, ఓ ద్విజులారా।

Verse 63

बहून्ग्रामान्बहुधनं प्रददौ लक्ष्मणाग्रजः । हारकेयूरकटकनिष्काद्याभरणानि च

లక్ష్మణుని అగ్రజుడు శ్రీరాముడు అనేక గ్రామాలు, అపార ధనం దానమిచ్చెను; హారాలు, కేయూరాలు, కటకాలు, నిష్కములు మొదలైన ఆభరణాలనూ ఇచ్చెను।

Verse 64

अनेकपट्ट वस्त्राणि क्षौमाणि विविधानि च । रामनाथाय देवाय ददौ दशरथात्मजः

దశరథుని కుమారుడు శ్రీరాముడు దేవుడైన రామనాథునకు అనేక రకాల పట్టువస్త్రాలు మరియు వివిధ క్షౌమ (నార/లీనెన్) వస్త్రాలను సమర్పించెను।

Verse 65

गंगा च यमुना पुण्या सरयूश्च सरस्वती । सेतौ रामेश्वरं देवं भजंते स्वाघशांतये

గంగా, యమున, పుణ్య సరయూ, సరస్వతి—ఇవన్నీ సేతువద్ద తమ పాపశాంతి కొరకు దేవుడు రామేశ్వరుని భజించుచున్నవి।

Verse 66

एतदध्यायपठनाच्छ्रवणादपि मानवः । विमुक्तः सर्वपापेभ्यः सायुज्यं लभते हरेः

ఈ అధ్యాయాన్ని పఠించుటవలన—లేదా వినుట మాత్రముచేతనైనా—మనిషి సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై హరితో సాయుజ్యము (ఏకత్వము) పొందును।