Adhyaya 46

Verse 1

श्रीराम उवाच । पंपारण्ये वयं दीनास्त्वया वानरपुंगव । आश्वासिताः कारयित्वा सख्यमादित्यसूनुना

శ్రీరాముడు పలికెను—హే వానరపుంగవా! పంపారణ్యంలో మేము దుఃఖితులై ఉన్నప్పుడు నీవే మాకు ధైర్యం చెప్పి, ఆదిత్యపుత్రుడు (సుగ్రీవుడు) తో మా సఖ్యతను కలిగించావు।

Verse 2

त्वां दृष्ट्वा पितरं बन्धून्कौसल्यां जननीमपि । न स्मरामो वयं सर्वान्मे त्वयोपकृतं बहु

నిన్ను దర్శించిన వెంటనే మేము తండ్రిని, బంధువులను, జనని కౌసల్యాన్నికూడా ఇక స్మరించము; నీవు నాపై చేసిన ఉపకారం అత్యంత మహత్తరమైనది।

Verse 3

मदर्थं सागरस्तीर्णो भवता बहु योजनः । तलप्रहाराभिहतो मैनाकोऽपि नगोत्तमः

నా కోసమే నీవు అనేక యోజనాల విస్తీర్ణమైన సముద్రాన్ని దాటావు; నీ అరచేతి ప్రహారంతో పర్వతశ్రేష్ఠుడు మైనాకుడుకూడా గాయపడ్డాడు.

Verse 4

नागमाता च सुरसा मदर्थं भवता जिता । छायाग्रहां महाक्रूराम वधीद्राक्षसीं भवान्

నా కోసమే నీవు నాగమాత సురసాను జయించావు; అలాగే నీడను పట్టుకునే అత్యంత క్రూర రాక్షసిని కూడా నీవు సంహరించావు.

Verse 5

सायं सुवेलमासाद्य लंकामाहत्य पाणिना । अयासी रावणगृहं मदर्थं त्वं महाकपे

సాయంకాలం సువేలాన్ని చేరి నీవు చేతితో లంకను ప్రహరించావు; నా కోసమే, ఓ మహాకపి, రావణుని గృహానికి నీవు ముందుకు సాగావు.

Verse 6

सीतामन्विष्य लंकायां रात्रौ गतभयो भवान् । अदृष्ट्वा जानकीं पश्चादशोकवनिकां ययौ

రాత్రివేళ లంకలో సీతను అన్వేషిస్తూ నీవు భయరహితుడవై ఉన్నావు; జానకిని చూడకపోయిన తరువాత నీవు అశోకవనికకు వెళ్లావు.

Verse 7

नमस्कृत्य च वैदेहीमभिज्ञानं प्रदाय च । चूडामणिं समादाय मदर्थं जानकीकरात्

వైదేహికి నమస్కరించి, గుర్తు-చిహ్నాన్ని అందించి, నా నిమిత్తం జానకీ చేతి నుండి చూఢామణిని స్వీకరించితివి।

Verse 8

अशोकवनिकावृक्षानभांक्षीस्त्वं महाकपे । ततस्त्वशीतिसाहस्रान्किंकरान्नाम राक्षसान्

ఓ మహాకపే! నీవు అశోకవనిక వృక్షాలను విరిచివేసితివి; తదుపరి ‘కింకర’ అనే ఎనభై వేల రాక్షసులను సంహరించితివి।

Verse 9

रावणप्रतिमान्युद्धे पत्यश्वेभरथाकुलान् । अवधीस्त्वं मदर्थे वै महाबलपराक्रमान्

యుద్ధంలో రావణసమానులైన, మహాబల పరాక్రమశాలులైన, పాదాతి-అశ్వ-గజ-రథసమూహాలతో చుట్టుముట్టబడిన ఆ రాక్షసులను నా నిమిత్తం నీవు వధించితివి।

Verse 10

ततः प्रहस्ततनयं जंबुमालिनमागतम् । अवधीन्मंत्रितनयान्सप्त सप्तार्चिवर्चसः

తదుపరి ప్రహస్తుని కుమారుడు జంబుమాలిన్ వచ్చుచుండగా నీవు అతనిని వధించితివి; అలాగే ఏడు జ్వాలలవలె కాంతిమంతులైన మంత్రుల ఏడు కుమారులను కూడా సంహరించితివి।

Verse 11

पंच सेनापतीन्पश्चादनयस्त्वं यमालयम् । कुमारमक्षमवधीस्ततस्त्वं रणमूर्धनि

ఆపై నీవు ఐదు సేనాపతులను యమలోకానికి పంపితివి; తరువాత యుద్ధ శిఖరంలో రాజకుమారుడు అక్షను నీవు వధించితివి।

Verse 12

तत इन्द्रजिता नीतो राक्षसेंद्र सभां शुभाम् । तत्र लंकेश्वरं वाचा तृणीकृत्यावमन्य च

అనంతరం ఇంద్రజితుడు అతనిని రాక్షసేంద్రుని శుభ సభకు తీసికొనిపోయెను. అక్కడ అతడు వాక్యబలముతో లంకేశ్వరుని తృణసమానంగా చేసి బహిరంగంగా అవమానించెను.

Verse 13

अभांक्षीस्त्वं पुरीं लंकां मदर्थं वायुनंदन । पुनः प्रतिनिवृत्तस्त्वमृष्यमूकं महागिरिम्

హే వాయునందన! నా నిమిత్తము నీవు లంకాపురిపై దృష్టి నిలిపితివి; తరువాత మళ్లీ మహాగిరి ఋష్యమూకమునకు ప్రతినివర్తించితివి.

Verse 14

एवमादि महादुःखं मदर्थं प्राप्तवानसि । त्वमत्र भूतले शेषे मम शोकमुदीरयन्

ఇలా మరెన్నో విధములుగా నా నిమిత్తము నీవు మహాదుఃఖమును అనుభవించితివి; అయినను ఇక్కడ భూతలమున నిలిచి నా శోకమును మళ్లీ ఉద్రేకింపజేయుచున్నావు.

Verse 15

अहं प्राणान्परित्यक्ष्ये मृतोऽसि यदि वायुज । सीतया मम किं कार्यं लक्ष्मणेनानुजेन वा

హే వాయుజ! నీవు మరణించి ఉంటే నేనూ ప్రాణత్యాగము చేసెదను. అప్పుడు సీతతో నాకు ఏమి ప్రయోజనం? అనుజుడైన లక్ష్మణునితోనైనా ఏమి?

Verse 16

भरतेनापि किं कार्यं शत्रुघ्नेन श्रियापि वा । राज्येनापि न मे कार्यं परेतस्त्वं कपे यदि

భరతునితోనైనా నాకు ఏమి పని, శత్రుఘ్నునితో గాని సంపదతో గాని ఏమి? హే కపే! నీవు పరలోకమునకు వెళ్లినయెడల నాకు రాజ్యమూ అవసరం లేదు.

Verse 17

उत्तिष्ठ हनुमन्वत्स किं शेषेऽद्य महीतले । शय्यां कुरु महाबाहो निद्रार्थं मम वानर

లేచెయ్యి ప్రియ హనుమా! నేడు నేలపై ఎందుకు పడుకున్నావు? ఓ మహాబాహు వానరా, నా విశ్రాంతికై శయ్యను సిద్ధం చేయి।

Verse 18

कन्दमूलफलानि त्वमाहारार्थं ममाहर । स्नातुमद्य गमिष्यामि शीघ्रं कलशमानय

నా ఆహారార్థం కందమూలాలు, ఫలాలు తీసుకురా. నేడు నేను స్నానానికి వెళ్తాను—త్వరగా కలశాన్ని తెమ్ము।

Verse 19

अजिनानि च वासांसि दर्भांश्च समुपाहर । ब्रह्मास्त्रेणावबद्धोऽहं मोचितश्च त्वया हरे

అజినాలు, వస్త్రాలు, పవిత్ర దర్భలను కూడా తీసుకురా. హే హరి (వానరా), నేను బ్రహ్మాస్త్రంతో బంధింపబడ్డాను; నీవు నన్ను విముక్తం చేశావు।

Verse 20

लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा ह्यौषधानयनेन वै । लक्ष्मणप्राणदाता त्वं पौलस्त्यमदनाशनः

సోదరుడు లక్ష్మణునితో కలిసి జీవదాయక ఔషధాలను తెచ్చి నీవు లక్ష్మణప్రాణదాతవయ్యావు; పౌలస్త్య వంశ గర్వాన్ని నాశనం చేసినవాడవు।

Verse 21

सहायेन त्वया युद्धे राक्षसा न्रावणादिकान् । निहत्यातिबलान्वीरानवापं मैथिलीमहम्

యుద్ధంలో నీవు సహాయకుడిగా ఉండటంతో నేను రావణాది అతిబలవంతులైన రాక్షసవీరులను సంహరించి మైథిలిని తిరిగి పొందాను।

Verse 22

हनूमन्नंजनासूनो सीताशोकविनाशन । कथमेवं परित्यज्य लक्ष्मणं मां च जानकीम्

హే హనూమాన్, అంజనాసూనూ, సీతాశోకవినాశకా! లక్ష్మణుని, నన్ను, జానకీని ఇలా విడిచిపెట్టి నీవు ఇక్కడికి ఎలా వచ్చితివి?

Verse 23

अप्रापयित्वायोध्यां त्वं किमर्थं गतवानसि । क्व गतोसि महावीर महाराक्षसकण्टक

అయోధ్యకు చేర్చకుండానే నీవెందుకు వెళ్లిపోయితివి? ఎక్కడికి పోయితివి, హే మహావీరా, మహారాక్షసులకు కంటకస్వరూపా?

Verse 24

इति पश्यन्मुखं तस्य निर्वाक्यं रघुनंदनः । प्ररुदन्नश्रुजालेन सेचयामास वायुजम्

అని చెప్పి అతని ముఖాన్ని చూస్తూ—మౌనమై—రఘునందనుడు గట్టిగా విలపించి, కన్నీటి ప్రవాహంతో వాయుపుత్రుని తడిపెను.

Verse 25

वायुपुत्रस्ततो मूर्च्छामपहाय शनैर्द्विजाः । पौलस्त्यभयसंत्रस्तलोकरक्षार्थमागतम्

అప్పుడు వాయుపుత్రుడు నెమ్మదిగా మూర్ఛను విడిచి—హే ద్విజులారా—పౌలస్త్య (రావణ) భయంతో త్రస్తులైన లోకాలను రక్షించుటకు వచ్చిన (శ్రీరాముని) దర్శించెను.

Verse 26

आश्रित्य मानुषं भावं नारायणमजं विभुम् । जानकीलक्ष्मणयुतं कपिभिः परिवारितम्

అతడు మానుషభావాన్ని ఆశ్రయించిన అజుడు, విభువు నారాయణుని చూచెను—జానకీ, లక్ష్మణులతో కూడి, కపులచే పరివారితుడై ఉన్నవాడిని.

Verse 27

कालांभोधरसंकाशं रणधूलिसमुक्षितम् । जटामण्डलशोभाढ्यं पुण्डरीकायतेक्षणम्

అతడు వర్షమేఘంలా శ్యామవర్ణుడు, యుద్ధధూళితో కప్పబడి; జటామండల శోభతో విరాజిల్లి, పద్మదళసమాన నేత్రాలతో—అలా అతనిని చూచెను।

Verse 28

खिन्नं च बहुशो युद्धे ददर्श रघुनंदनम् । स्तूयमानममित्रघ्नं देवर्षिपितृकिन्नरैः

అతడు రఘునందనుని చూచెను—అనేక యుద్ధాల వల్ల అలసిపోయినవాడైనను, శత్రుహంతుడైనవాడు—దేవర్షులు, పితృదేవతలు, కిన్నరులు స్తుతించుచుండగా।

Verse 29

दृष्ट्वा दाशरथिं रामं कृपाबहुलचेतसम् । रघुनाथकरस्पर्शपूर्णगात्रः स वानरः

దశరథనందనుడైన రాముని—కరుణతో నిండిన హృదయుడిని—చూసి, ఆ వానరుడు రఘునాథుని హస్తస్పర్శంతో మళ్లీ సంపూర్ణాంగుడయ్యెను।

Verse 30

पतित्वा दण्डवद्भूमौ कृतांजलिपुटो द्विजाः । अस्तौषीज्जानकीनाथं स्तोत्रैः श्रुतिमनोहरैः

భూమిపై దండవత్ పడి, అంజలి పుటం కట్టి—ఓ ద్విజులారా—అతడు జానకీనాథుని శ్రవణమనోహరమైన స్తోత్రాలతో స్తుతించెను।

Verse 31

हनूमानुवाच । नमो रामाय हरये विष्णवे प्रभविष्णवे । आदिदेवाय देवाय पुराणाय गदाभृते

హనుమానుడు పలికెను—రామునకు నమస్కారం; హరి, విష్ణు, సర్వశక్తిమంతుడైన ప్రభువుకు నమస్కారం; ఆదిదేవుడు, దివ్యదేవుడు, పురాతనుడు, గదాధారికి నమస్కారం।

Verse 32

विष्टरे पुष्पकं नित्यं निविष्टाय महात्मने । प्रहृष्टवानरानीकजुष्टपादांबुजाय ते

హే మహాత్మా! నిత్యము పుష్పకాసనమందు విరాజిల్లుచున్న నీకు నమస్కారము; హర్షిత వానరసేన సేవించు నీ పద్మపాదములకు వందనము.

Verse 33

निष्पिष्ट राक्षसेंद्राय जगदिष्टविधायिने । नमः सहस्रशिरसे सहस्रचरणाय च

రాక్షసేంద్రుని నలిపినవాడా, జగత్హితాన్ని విధించువాడా, నీకు నమస్కారము; సహస్రశిరస్సు, సహస్రచరణములు గలవాడా, నీకు ప్రణామము.

Verse 34

सहस्राक्षाय शुद्धाय राघवाय च विष्णवे । भक्तार्तिहारिणे तुभ्यं सीतायाः पतये नमः

సహస్రాక్షుడా, పరమశుద్ధుడా, రాఘవా—విష్ణుస్వరూపుడా; భక్తుల ఆర్తిని హరించువాడా, సీతాపతీ, నీకు నమస్కారము.

Verse 35

हरये नारसिंहाय दैत्यराजविदारिणे । नमस्तुभ्यं वराहाय दंष्ट्रोद्धृतवसुन्धर

దైత్యరాజును విదారించిన హరి-నరసింహునికి నమస్కారము; దంష్ట్రపై వసుంధరను ఎత్తిన వరాహస్వరూపా, నీకు ప్రణామము.

Verse 36

त्रिविक्रमाय भवते बलियज्ञ विभेदिने । नमो वामनरूपाय नमो मंदरधारिणे

బలియజ్ఞాన్ని భేదించిన త్రివిక్రమస్వరూపా, నీకు నమస్కారము; వామనరూపా, నీకు నమస్కారము; మందరగిరిని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారము.

Verse 37

नमस्ते मत्स्यरूपाय त्रयीपालनकारिणे । नमः परशुरामाय क्षत्रियांतकराय ते

త్రయీ వేదాలను పరిరక్షించే మత్స్యరూపుడా, నీకు నమస్కారం. దుష్ట క్షత్రియులను సంహరించే పరశురామరూపుడా, నీకు ప్రణామం.

Verse 38

नमस्ते राक्षसघ्नाय नमो राघवरूपिणे । महादेव महाभीम महाकोदण्डभेदिने

రాక్షసులను సంహరించువాడా, నీకు నమస్కారం; రాఘవరూపుడా, నీకు నమో నమః. ఓ మహాదేవా, ఓ మహాభీమా, ఓ మహాకోదండాన్ని భేదించినవాడా, నీకు ప్రణామం.

Verse 39

क्षत्रियांतकरक्रूरभार्गवत्रासकारिणे । नमोऽस्त्वहिल्या संतापहारिणे चापहारिणे

క్షత్రియాంతకుడవై క్రూర భార్గవునకు భయంకరుడైన నీకు నమోస్తు. అహల్యా సంతాపాన్ని హరించి ధనుస్సు ధరించిన నీకు ప్రణామం.

Verse 40

नागायुतवलोपेतताटकादेहहारिणे । शिलाकठिनविस्तारवालिवक्षोविभेदिने

పది వేల ఏనుగుల బలంతో కూడిన తాటకా దేహాన్ని నాశనం చేసినవాడా, నీకు నమస్కారం. శిలవలె కఠినంగా విస్తరించిన వాలి వక్షస్థలాన్ని చీల్చినవాడా, నీకు ప్రణామం.

Verse 41

नमो माया मृगोन्माथकारिणेऽज्ञानहारिणे । दशस्यंदनदुःखाब्धिशोषणागस्त्यरूपिणे

మాయామృగ మోహాన్ని చెదరగొట్టి అజ్ఞానాన్ని హరించినవాడా, నీకు నమో నమః. దశాననుడు కలిగించిన దుఃఖసముద్రాన్ని అగస్త్యరూపంగా శోషించినవాడా, నీకు ప్రణామం.

Verse 42

अनेकोर्मिसमाधूतसमुद्रमदहारिणे । मैथिलीमानसां भोजभानवे लोकसाक्षिणे

అనేక తరంగాలతో కదిలే సముద్రపు గర్వాన్ని హరించువాడికి, మైథిలీ హృదయ పద్మాన్ని వికసింపజేయు సూర్యస్వరూపుడికి, లోకసాక్షియైన ప్రభువుకు నమస్కారం।

Verse 43

राजेंद्राय नमस्तुभ्यं जानकीपतये हरे । तारकब्रह्मणे तुभ्यं नमो राजीवलोचन

హే రాజేంద్రా! నీకు నమస్కారం; హే జానకీపతి హరి! నీకు నమస్కారం। హే రాజీవలోచనా! తారక పరబ్రహ్మస్వరూపుడా, నీకు నమో నమః।

Verse 44

रामाय रामचन्द्राय वरेण्याय सुखात्मने । विश्वामित्रप्रियायेदं नमः खरविदारिणे

రామా, రామచంద్రా—అత్యంత వరణీయుడా, మంగళానందస్వరూపుడా; విశ్వామిత్రప్రియుడా, ఖరుని విధ్వంసకుడా—నీకు ఈ నమస్కారం।

Verse 45

प्रसीद देवदेवेश भक्तानामभयप्रद । रक्ष मां करु णासिंधो रामचन्द्र नमोऽस्तु ते

హే దేవదేవేశా! ప్రసన్నుడవు; భక్తులకు అభయప్రదాతవు. హే కరుణాసముద్ర రామచంద్రా! నన్ను రక్షించు—నీకు నమస్కారం।

Verse 46

रक्ष मां वेदवचसामप्यगोचर राघव । पाहि मां कृपया राम शरणं त्वामुपैम्यहम्

హే రాఘవా! వేదవాక్యాలకు కూడా అగోచరుడవు; నన్ను రక్షించు. హే రామా! కృపతో నన్ను కాపాడు; నేను నీ శరణు చేరుతున్నాను।

Verse 47

रघुवीर महामोहमपाकुरु ममाधुना । स्नाने चाचमने भुक्तो जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु

హే రఘువీరా! నా మహామోహాన్ని ఇప్పుడే తొలగించు—స్నానంలో, ఆచమనంలో, భోజన సమయంలో, అలాగే జాగ్రత్‌, స్వప్న, సుషుప్తి స్థితులలో కూడా।

Verse 48

सर्वावस्थासु सर्वत्र पाहि मां रघुनंदन । महिमानं तव स्तोतुं कः समर्थो जगत्त्रये

హే రఘునందనా! అన్ని స్థితులలో, అన్ని చోట్ల నన్ను కాపాడు. మూడు లోకాలలో నీ మహిమను సంపూర్ణంగా స్తుతించగలవాడు ఎవరు?

Verse 49

त्वमेव त्वन्महत्त्वं वै जानासि रघुनंदन । इति स्तुत्वा वायुपुत्रो रामचंद्रं घृणानिधिम्

హే రఘునందనా! నీ మహత్త్వాన్ని నిజంగా నీవే తెలుసుకొనుచున్నావు. ఇలా స్తుతించి వాయుపుత్రుడు (హనుమంతుడు) కరుణానిధి రామచంద్రుని స్తుతించాడు.

Verse 50

सीतामप्यभितुष्टाव भक्तियुक्तेन चेतसा । जानकि त्वां नमस्यामि सर्वपापप्रणाशिनीम्

భక్తియుక్తమైన మనస్సుతో అతడు సీతాదేవిని కూడా స్తుతించాడు—“హే జానకీ! నీకు నమస్కరిస్తున్నాను; నీవు సమస్త పాపాలను నశింపజేసే తల్లి.”

Verse 51

दारिद्र्यरणसंहर्त्रीं भक्तानामिष्टदायिनीम् । विदेहराजतनयां राघवानंदकारिणीम्

నేను విదేహరాజకుమార్తెకు నమస్కరిస్తున్నాను—ఆమె దారిద్ర్యరూప యుద్ధాన్ని సంహరించేది, భక్తులకు ఇష్టఫలాలను ప్రసాదించేది, రాఘవునికి ఆనందాన్ని కలిగించేది.

Verse 52

भूमेर्दुहितरं विद्यां नमामि प्रकृतिं शिवाम् । पौलस्त्यैश्वर्यसंहर्त्रीं भक्ताभीष्टां सरस्वतीम्

భూమి కుమార్తెయైన ఆ విద్యను—శివమయమైన శుభ ప్రకృతిని—నేను నమస్కరిస్తున్నాను; పౌలస్త్య (రావణ) వంశ వైభవాన్ని సంహరించినదీ, సరస్వతీ రూపంగా భక్తుల అభీష్టాలను ప్రసాదించేదీ ఆమెనే।

Verse 53

पतिव्रताधुरीणां त्वां नमामि जनकात्मजाम् । अनुग्रहपरामृद्धिमनघां हरिवल्लभाम्

జనకాత్మజా! నిన్ను నేను నమస్కరిస్తున్నాను—పతివ్రతలలో శ్రేష్ఠురాలివి, అనుగ్రహసమృద్ధితో పరిపూర్ణురాలివి, నిర్దోషిణివి, హరి (విష్ణు)కు ప్రియమైనవివి।

Verse 54

आत्मविद्यां त्रयीरूपामुमारूपां नमाम्य हम् । प्रसादाभिमुखीं लक्ष्मीं क्षीराब्धितनयां शुभाम्

నేను ఆత్మవిద్యను—త్రయీ (వేదత్రయం) స్వరూపిణిని—నమస్కరిస్తున్నాను; ఉమారూపిణి, క్షీరాబ్ధి తనయ, శుభలక్ష్మిని—ఎల్లప్పుడూ ప్రసాదం ఇవ్వటానికి అభిముఖంగా ఉండే ఆమెను।

Verse 55

नमामि चन्द्रभगिनीं सीतां सर्वांगसुंदरीम् । नमामि धर्मनिलयां करुणां वेदमातरम्

చంద్రభగినీ, సర్వాంగసుందరీ అయిన సీతను నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ధర్మనిలయ, కరుణాస్వరూపిణి, వేదమాతను కూడా నేను ప్రణమిస్తున్నాను.

Verse 56

पद्मालयां पद्महस्तां विष्णुवक्षस्थलालयाम् । नमामि चन्द्रनिलयां सीतां चन्द्रनिभाननाम्

పద్మాలయా, పద్మహస్తా, విష్ణు వక్షస్థల నివాసినీ అయిన సీతను నేను నమస్కరిస్తున్నాను; చంద్రనిలయా, చంద్రసమాన ముఖముగల సీతను కూడా నేను ప్రణమిస్తున్నాను.

Verse 57

आह्लादरूपिणीं सिद्धिं शिवां शिवकरीं सतीम् । नमामि विश्वजननीं रामचन्द्रेष्टवल्लभाम् । सीतां सर्वानवद्यांगीं भजामि सततं हृदा

ఆనందస్వరూపిణి, సిద్ధిరూపిణి, శివా మరియు శివప్రదాయిని, పతివ్రత సీతాదేవిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. రామచంద్రునికి అత్యంత ప్రియమైన విశ్వజననిని నేను వందిస్తున్నాను. సర్వాంగములలో నిర్దోషిణి అయిన సీతను నేను హృదయపూర్వకంగా నిత్యం భజిస్తున్నాను.

Verse 58

श्रीसूत उवाच । स्तुत्वैवं हनुमान्सीतारामचन्द्रौ सभक्तिकम्

శ్రీ సూతుడు పలికెను—ఈ విధంగా భక్తితో సీతా-రామచంద్రులను స్తుతించి హనుమంతుడు…

Verse 59

आनंदाश्रुपरिक्लिन्नस्तूष्णीमास्ते द्विजोत्तमाः । य इदं वायुपुत्रेण कथितं पापनाशनम्

హే ద్విజోత్తములారా! (హనుమంతుడు) ఆనందాశ్రువులతో తడిసి మౌనంగా కూర్చున్నాడు. వాయుపుత్రుడు పలికిన ఈ (స్తోత్రం) పాపనాశకము.

Verse 60

स्तोत्रं श्रीरामचंद्रस्य सीतायाः पठतेऽन्वहम् । स नरो महदैश्वर्यमश्नुते वांछितं स दा

ఎవడు ప్రతిదినం శ్రీరామచంద్రుని మరియు సీతాదేవి ఈ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తాడో, అతడు మహత్తర ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు; కోరినదాన్ని సదా పొందుతాడు.

Verse 61

अनेकक्षेत्रधान्यानि गाश्च दोग्ध्रीः पयस्विनीः । आयुर्विद्याश्च पुत्रांश्च भार्यामपि मनोरमाम्

(అతనికి) అనేక క్షేత్రాలు, ధాన్యసంపద, పాలు పుష్కలంగా ఇచ్చే దూడగావులు; దీర్ఘాయువు, విద్య; కుమారులు మరియు మనోహరమైన భార్య కూడా లభిస్తారు.

Verse 62

एतत्स्तोत्रं सकृ द्विप्राः पठन्नाप्नोत्यसंशयः । एतत्स्तोत्रस्य पाठेन नरकं नैव यास्यति

హే ద్విజులారా! ఈ స్తోత్రాన్ని ఒక్కసారి అయినా పఠించినవాడు నిస్సందేహంగా దాని పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు; ఈ స్తోత్రపఠనమాత్రంతో అతడు నరకానికి వెళ్లడు.

Verse 63

ब्रह्महत्यादिपापानि नश्यंति सुमहांत्यपि । सर्वपापविनिर्मुक्तो देहांते मुक्तिमाप्नुयात्

బ్రహ్మహత్య మొదలైన అతి మహాపాపాలు కూడా నశిస్తాయి. సమస్త పాపాల నుంచి విముక్తుడై మనిషి దేహాంతంలో మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

Verse 64

इति स्तुतो जगन्नाथो वायुपुत्रेण राघवः । सीतया सहितो विप्रा हनूमंतमथाब्रवीत्

వాయుపుత్రుడు ఈ విధంగా స్తుతించిన తరువాత జగన్నాథుడైన రాఘవుడు, సీతతో కూడి, హే ద్విజులారా, అప్పుడు హనుమంతునితో పలికెను.

Verse 65

श्रीराम उवाच । अज्ञानाद्वा नरश्रेष्ठ त्वयेदं साहसं कृतम् । ब्रह्मणा विष्णुना वापि शक्रादित्रिदशैरपि

శ్రీరాముడు పలికెను—హే నరశ్రేష్ఠా! అజ్ఞానవశాత్తు నీవు ఈ సాహసకార్యాన్ని చేసితివి; దీనిని బ్రహ్మ, విష్ణు లేదా శక్రాది దేవతలకైనా (చేయుట) సాధ్యం కాదు.

Verse 66

नेदं लिंगं समुद्धर्तुं शक्यते स्थापितं मया । महादेवापराधेन पतितोऽस्यद्य मूर्च्छितः

నేను స్థాపించిన ఈ లింగాన్ని పెకలించడం సాధ్యం కాదు. మహాదేవుని అపరాధం వల్ల ఇతడు ఈ రోజు పడిపోయి మూర్ఛితుడయ్యాడు.

Verse 67

इतः परं मा क्रियतां द्रोहः सांबस्य शूलिनः । अद्यारभ्य त्विदं कुंडं तव नाम्ना जगत्त्रये

ఇకముందు ఉమాసహిత శూలిన మహాదేవుని పట్ల ద్రోహం చేయరాదు. ఈ దినమునుండి ఈ పుణ్యకుండము త్రిలోకములలో నీ నామముతో ప్రసిద్ధి పొందును.

Verse 68

ख्यातिं प्रयातु यत्र त्वं पतितो वानरोत्तम । महापातकसंघानां नाशः स्यादत्र मज्जनात्

హే వానరోత్తమా! నీవు పడిన ఆ స్థలం ఖ్యాతిని పొందుగాక; ఎందుకంటే ఇక్కడ స్నానం చేయుటవలన మహాపాతక సమూహముల నాశము కలుగును.

Verse 69

महादेवजटाजाता गौतमी सरितां वरा । अश्वमेधसहस्रस्य फलदा स्नायिनां नृणाम्

మహాదేవుని జటల నుండి జనించిన గౌతమీ నదులలో శ్రేష్ఠ. అందులో స్నానం చేయు మనుష్యులకు సహస్ర అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని ప్రసాదించును.

Verse 70

ततः शतगुणा गंगा यमुना च सरस्वती । एतन्नदीत्रयं यत्र स्थले प्रवहते कपे

అదికన్నా శతగుణ ఫలదాయినులు గంగా, యమున, సరస్వతి—హే కపి! ఈ నదిత్రయం ఏ స్థలమున ఒకటిగా ప్రవహించునో అక్కడ.

Verse 71

मिलित्वा तत्र तु स्नानं सहस्रगुणितं स्मृतम् । नदीष्वेतासु यत्स्नानात्फलं पुंसां भवेत्कपे

అక్కడ అవి కలిసినప్పుడు స్నాన పుణ్యం సహస్రగుణమని స్మృతిలో చెప్పబడింది. హే కపి! ఈ నదులలో స్నానం వలన మనుష్యులకు కలుగు ఫలం అక్కడ విశేషంగా ప్రత్యక్షమగును.

Verse 72

तत्फलं तव कुंडेऽस्मिन्स्नानात्प्राप्नोत्यसंशयम् । दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं हनूमत्कुंडतीरतः

నిస్సందేహంగా, నీ ఈ పవిత్ర కుండంలో స్నానం చేయుటవలన అదే ఫలం లభిస్తుంది. దుర్లభమైన మానవజన్మ పొందినవాడు హనూమత్-కుండ తీరంలోని తీర్థంలో పుణ్యాన్ని సంపాదించవలెను.

Verse 73

श्राद्धं न कुरुते यस्तु भक्तियुक्तेन चेतसा । निराशास्तस्य पितरः प्रयांति कुपिताः कपे

భక్తితో నిండిన మనస్సుతో శ్రాద్ధం చేయని వాడి పితృదేవతలు—ఓ కపి—నిరాశతో, కోపంతో వెళ్లిపోతారు.

Verse 74

कुप्यंति मुनयोऽप्यस्मै देवाः सेंद्राः सचारणाः । न दत्तं न हुतं येन हनूमत्कुंडतीरतः

అతనిపై మునులు కూడా కోపిస్తారు; ఇంద్రসহ దేవతలు మరియు చారణులు కూడా అసంతుష్టులవుతారు—హనూమత్-కుండ తీర తీర్థంలో దానం చేయక, హోమాహుతి సమర్పించని వాడిపై.

Verse 75

वृथाजीवित एवासाविहामुत्र च दुःखभाक् । हनूमत्कुंडसविधे येन दत्तं तिलोदकम् । मोदंते पितरस्तस्य घृतकुल्याः पिबंति च

హనూమత్-కుండ సమీపంలో పితృదేవతల కోసం తిలోదకం అర్పించని వాడి జీవితం వృథా; అతడు ఇహలోకములోను పరలోకములోను దుఃఖభాగి అవుతాడు. తిలోదకం అర్పించినప్పుడు అతని పితృలు ఆనందించి ఘృతధారలను పానంచేస్తారు.

Verse 76

श्रीसूत उवाच । श्रुत्वैतद्वचनं विप्रा रामेणोक्तं स वायुजः

శ్రీ సూతుడు పలికెను—ఓ విప్రులారా! రాముడు పలికిన ఈ వచనాలను విని వాయుపుత్రుడు హనుమాన్ తదనుగుణంగా ప్రవర్తించాడు.

Verse 77

उत्तरे रामनाथस्य लिंगं स्वेनाहृतं मुदा । आज्ञया रामचन्द्रस्य स्थापयामास वायुजः

ఉత్తర దిశలో వాయుపుత్రుడు ఆనందంతో స్వయంప్రయత్నంగా రామనాథ లింగాన్ని తెచ్చి, రామచంద్రుని ఆజ్ఞతో ప్రతిష్ఠించాడు।

Verse 78

प्रत्यक्षमेव सर्वेषां कपिलांगूलवेष्टितम् । हरोपि तत्पुच्छजा तं बिभर्ति च वलित्रयम् । तदुत्तरायां ककुभि गौरीं संस्थापयन्मुदा

ఆ లింగం అందరికీ ప్రత్యక్షంగా కపి తోకతో చుట్టబడి కనిపించింది. ఆ తోక వల్ల ఏర్పడిన మూడు మడతల గుర్తులను హరుడూ ధరించుచున్నాడు. అలాగే అక్కడి ఉత్తర దిశలో ఆనందంతో గౌరీదేవిని కూడా స్థాపించాడు।

Verse 79

श्रीसूत उवाच । एवं वः कथितं विप्रा यदर्थं राघवेण तु । लिंगं प्रतिष्ठितं सेतौ भुक्तिमुक्तिप्रदं नृणाम्

శ్రీసూతుడు పలికెను—హే విప్రులారా! రాఘవుడు సేతువుపై ఏ ఉద్దేశంతో ఈ లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడో నేను మీకు చెప్పితిని; ఇది మనుష్యులకు భోగమూ మోక్షమూ ప్రసాదించేది।

Verse 80

यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । स विधूयेह पापानि शिवलोके महीयते

ఏకాగ్రచిత్తంతో ఈ అధ్యాయాన్ని పఠించువాడు గానీ వినువాడు గానీ, ఇక్కడే పాపాలను తొలగించుకొని శివలోకంలో గౌరవింపబడును।