Adhyaya 42

Verse 1

श्रीसूत उवाच । अथातः सर्वतीर्थानां वैभवं प्रवदाम्यहम् । सेतुमध्यनिविष्टानामनुक्तानां मुनीश्वराः

శ్రీ సూతుడు పలికెను—ఓ మునీశ్వరులారా! ఇప్పుడు నేను సమస్త తీర్థముల వైభవమును ప్రకటించెదను; సెతువు మధ్యన ఉన్న, ఇంకా అనుక్తమైన తీర్థములదే ఇది.

Verse 2

अस्ति तीर्थं महापुण्यं नाम्ना तु ऋणमोचनम् । ऋणानि त्रीणि नश्यंति नराणामत्र मज्जनात्

‘ఋణమోచన’మని పేరుగల మహాపుణ్య తీర్థము ఒకటి ఉంది. ఇక్కడ మునిగిస్నానం చేయుటవలన మనుష్యుల మూడు ఋణములు నశించును.

Verse 3

द्विजस्य जायमानस्य ऋणानि त्रीणि संति हि । ऋषीणां देवतानां च पितॄणां च द्विजोत्तमाः

ఓ ద్విజోత్తములారా! ద్విజుడు జన్మించిన వెంటనే మూడు ఋణములు ఉంటాయి—ఋషుల ఋణము, దేవతల ఋణము, పితృల ఋణము.

Verse 4

ब्रह्मचर्याननुष्ठानादृषीणामृणवान्भवेत् । यज्ञादीनामकरणाद्देवानां च ऋणी भवेत्

బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆచరించకపోతే మనిషి ఋషులకు ఋణవంతుడవుతాడు. యజ్ఞాది కర్మలు చేయకపోతే దేవతలకు కూడా ఋణవంతుడవుతాడు.

Verse 5

पुत्रानुत्पादनाच्चैव पितृणामृणवान्भवेत् । विनापि ब्रह्मचर्येण विना यागं विना सुतम्

పుత్రుని కనకపోతే మనిషి పితృదేవతలకు ఋణవంతుడవుతాడు. బ్రహ్మచర్యం లేకుండా, యాగం లేకుండా, సంతానం లేకుండా—ఋణభారం తొలగదు.

Verse 6

ऋणमोक्षाभिधे तीर्थे स्नानमात्रेण मानवाः । ऋषिदेवपितॄणां तु ऋणेभ्यो मुक्तिमाप्नुयुः

‘ఋణమోక్ష’ అనే తీర్థంలో కేవలం స్నానం మాత్రంతోనే మనుష్యులు ఋషి, దేవ, పితృ ఋణాల నుండి విముక్తి పొందుతారు.

Verse 7

ब्रह्मचर्येण यज्ञेन तथा पुत्रोद्भवेन च । नैव तुष्यन्ति ऋषयो देवाः पितृगणास्तथा

బ్రహ్మచర్యం, యజ్ఞం, అలాగే పుత్రోత్పత్తి—ఇవన్నీ చేసినా ఋషులు, దేవతలు, పితృగణాలు ఈ తీర్థ ప్రభావంతో కలిగేంత తృప్తి పొందరు.

Verse 8

ऋणमोक्षे यथा स्नानादतुलां तुष्टिमाप्नुयुः । किं चात्र मज्जनात्तीर्थे दरिद्रा अधमर्णिनः

‘ఋణమోక్ష’లో స్నానం చేయగా వారికి అపూర్వ తృప్తి కలుగునట్లు, ఈ తీర్థంలో మునగడం వల్ల—దరిద్రులు, తక్కువ ఋణభారంతో ఉన్నవారికి మరెంత విశేషమో!

Verse 9

मुक्ता ऋणेभ्यः सर्वेभ्यो धनिनः स्युर्न संशयः । यदत्र मज्जनात्पुंसामृणमुक्तिः प्रजायते

సర్వ రుణాల నుండి విముక్తులైన వారు నిస్సందేహంగా ధనవంతులై సమృద్ధి పొందుతారు; ఎందుకంటే ఇక్కడ స్నానం చేయుటవలన పురుషులకు రుణముక్తి కలుగుతుంది।

Verse 10

तस्मादुक्तमिदं तीर्थमृणमोचनसंज्ञया । अतोऽत्र ऋणिभिः सर्वैः स्नातव्यं तद्विमुक्तये

అందుకే ఈ తీర్థం ‘ఋణమోచన’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి చెందింది; కాబట్టి రుణబాధితులైన వారందరూ విముక్తి కోసం ఇక్కడ స్నానం చేయవలెను।

Verse 11

एतत्तीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । पांडवैः कृतमप्यत्र तीर्थमस्त्यपरं महत्

ఈ తీర్థానికి సమానమైన తీర్థం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు; ఇంకా ఇక్కడే పాండవులు స్థాపించిన మరో మహాతీర్థం కూడా ఉంది।

Verse 12

यत्रेष्टं धर्मपुत्राद्यैः पांडवैः पंचभिः पुरा । तदेतत्तीर्थमुद्दिश्य भुक्तिमुक्ति फलप्रदम्

ప్రాచీనకాలంలో ధర్మపుత్రుడు మొదలైన ఐదుగురు పాండవులు యజ్ఞం చేసిన స్థలం అదే తీర్థం; దానిని సంకల్పంతో సేవిస్తే భోగమూ మోక్షమూ అనే ఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 13

दशकोटिसहस्राणि तीर्थान्यनुत्तमानि हि । पंचपांडवतीर्थेस्मिन्सान्निध्यं कुर्वते सदा

దశకోటి సహస్రాలైన అనుత్తమ తీర్థాలు సదా ఈ పంచ-పాండవ తీర్థంలో తమ సాన్నిధ్యాన్ని నిలుపుకుంటాయి।

Verse 14

आदित्पा वसवो रुद्राः साध्याश्च समरुद्गणाः । पांडवानां महातीर्थे नित्यं सन्निहितास्तथा

ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, సాధ్యులు మరియు మరుద్గణములతో కూడి—పాండవుల మహాతీర్థంలో నిత్యం సన్నిహితులై ఉంటారు.

Verse 15

अत्राभिषेकं यः कुर्यात्पितृदेवांश्च तर्पयेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्म लोके स पूज्यते

ఇక్కడ అభిషేకస్నానం చేసి పితృదేవతలకు తర్పణం చేసే వాడు, సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై బ్రహ్మలోకంలో పూజింపబడతాడు.

Verse 16

अप्येकं भोजयेद्विप्रमेतत्तीर्थतटेऽमले । तेनासौ कर्मणा त्वत्र परत्रापि च मोदते

ఈ తీర్థపు నిర్మల తీరంలో ఒక్క బ్రాహ్మణునికైనా భోజనం పెట్టినచో, ఆ కర్మఫలంతో అతడు ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ ఆనందిస్తాడు.

Verse 17

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वाप्यन्य एव वा । अस्मिंस्तीर्थवरे स्नात्वा वियोनिं न प्रयाति वै

బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, శూద్రుడు లేదా మరెవడైనా—ఈ శ్రేష్ఠ తీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు నీచ యోనికి పడడు.

Verse 18

पांडवानां महातीर्थे पुण्ययोगेषु यो नरः । स्नायात्स मनुज श्रेष्ठो नरकं नैव पश्यति

పుణ్యయోగాలలో (పవిత్ర సందర్భాలలో) పాండవుల మహాతీర్థంలో స్నానం చేసే వాడు, మనుష్యులలో శ్రేష్ఠుడై నరకాన్ని ఎప్పటికీ చూడడు.

Verse 19

पांडवानां महातीर्थं सायं प्रातश्च यः स्मरेत् । स स्नातः सर्वतीर्थेषु गंगादिषु न संशयः

సాయంకాలం, ప్రాతఃకాలం పాండవుల మహాతీర్థాన్ని ఎవడు స్మరిస్తాడో, అతడు గంగా మొదలైన సమస్త తీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడిగా భావింపబడును—సందేహం లేదు।

Verse 20

इंद्रादिदेवता भिश्च यत्रेष्टं दैत्यशांतये । तदन्यद्देवतीर्थाख्यं विद्यते गंधमादने

దైత్యశాంతి కోసం ఇంద్రాది దేవతలు ఇష్టి/ఆరాధన చేసిన చోట, గంధమాదన పర్వతంపై ‘దేవతీర్థం’ అనే మరో స్థలం ఉంది।

Verse 21

देवतीर्थे नरः स्नात्वा सर्वपापविमोचितः । प्राप्नुयादक्षयांल्लोकान्सर्व कामसमन्वितान्

దేవతీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై, అన్ని కోరికలతో కూడిన అక్షయ లోకాలను పొందును।

Verse 22

जन्मप्रभृति यत्पापं स्त्रिया वा पुरुषेण वा । कृतं तद्देवकुंडेस्मिन्स्नानात्सद्यो विनश्यति

జన్మనుండి స్త్రీ గానీ పురుషుడు గానీ చేసిన ఏ పాపమైనా, ఈ దేవకుండంలో స్నానం చేయగానే తక్షణమే నశిస్తుంది।

Verse 23

यथा सुराणां सर्वेषा मादिर्वै मधुसूदनः । तथादिः सर्वतीर्थानां देवकुंडमनुत्तमम्

ఎలా సమస్త దేవతలలో మధుసూదనుడు (విష్ణువు) ఆద్యుడో, అలాగే సమస్త తీర్థాలలో అనుత్తమమైన దేవకుండమే ప్రథమం।

Verse 24

यस्तु वर्षशतं पूर्णमग्निहोत्रमुपासते । यस्त्वेको देवकुंडेस्मिन्कदाचित्स्नान माचरेत्

ఎవడు సంపూర్ణ వంద సంవత్సరాలు అగ్నిహోత్రాన్ని ఆచరిస్తాడో, మరొకడు ఈ దేవకుండంలో ఎప్పుడైనా ఒక్కసారి స్నానం చేసినా—

Verse 25

सममेव तयोः पुण्यं नात्र संदेहकारणम् । दुर्लभं देवतीर्थेस्मिन्दानं वासश्च दुर्लभः

ఆ ఇద్దరి పుణ్యఫలం సమానమే—ఇక్కడ సందేహానికి కారణం లేదు. ఈ దేవతీర్థంలో దానం దుర్లభం; అక్కడ నివాసమూ దుర్లభమే.

Verse 26

देवतीर्थाभिगमनं स्नानं चाप्य तिदुर्लभम् । देवतीर्थं समासाद्य देवर्षिपितृसेवितम्

దేవతీర్థానికి వెళ్లడం, అక్కడ స్నానం చేయడమూ అత్యంత దుర్లభం. దేవులు, ఋషులు, పితృదేవతలు సేవించే ఆ దేవతీర్థాన్ని చేరి,

Verse 27

अश्वमेधमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति । द्विदिनं त्रिदिनं चापि पंच वाथ षडेव वा

అతడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతూ విష్ణులోకానికి వెళ్తాడు—రెండు రోజులు గానీ, మూడు రోజులు గానీ, ఐదు లేదా ఆరు రోజులు గానీ ఉండినా.

Verse 28

उषित्वा देवकुंडस्थतीरे नरकनाशने । न मातृयोनिमाप्नोति सिद्धिं चाप्नोत्यनुत्तमाम्

నరకనాశకమైన దేవకుండ తీరంలో నివసించినవాడు మళ్లీ మాతృయోనిలో ప్రవేశించడు; అనుత్తమ సిద్ధిని పొందుతాడు.

Verse 29

त्रिरात्रस्नानतो ह्यत्र वाजपेयफलं भवेत् । देवतीर्थस्मृतेः सद्यः पापेभ्यो मुच्यते नरः

ఇక్కడ మూడు రాత్రులు స్నానం చేస్తే వాజపేయ యజ్ఞఫలం లభిస్తుంది. దేవతీర్థాన్ని కేవలం స్మరించిన మాత్రాననే మనిషి తక్షణమే పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 30

अर्चयित्वा पितॄन्देवानेतत्तीर्थतटे नरः । सर्वकामसमृद्धिः स्यात्सर्वयज्ञफलं लभेत्

ఈ తీర్థ తీరంలో మనిషి పితృదేవతలను, దేవతలను ఆరాధిస్తే అన్ని కోరికల సమృద్ధి కలిగి, సమస్త యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 31

एतत्तीर्थसमं पुण्यं न भूतं न भविष्यति । तस्मादवश्यं स्नातव्यं देवतीर्थे मुमुक्षुभिः

ఈ తీర్థానికి సమానమైన పుణ్యం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు. అందువల్ల మోక్షార్థులు దేవతీర్థంలో తప్పక స్నానం చేయాలి.

Verse 32

ऐहिकामुष्मिकफलप्राप्तिकामैश्च मानवैः । देवतीर्थस्य माहात्म्यं संक्षिप्य कथितं द्विजाः

ఓ ద్విజులారా! ఇహలోకమూ పరలోకమూ ఫలాలు పొందాలని కోరుకునే మనుష్యుల కోసం దేవతీర్థ మహాత్మ్యాన్ని ఇక్కడ సంక్షిప్తంగా చెప్పాను.

Verse 33

विस्तरेणास्य माहात्म्यं मया वक्तुं न पार्य्यते । सुग्रीवतीर्थं वक्ष्यामि रामसेतौ विमुक्तिदे

దీనిగురించిన మహాత్మ్యాన్ని విస్తారంగా చెప్పడం నాకు సాధ్యం కాదు. ఇప్పుడు రామసేతువైపు ఉన్న విముక్తిదాయకమైన సుగ్రీవతీర్థాన్ని వివరిస్తాను.

Verse 34

अत्र स्नात्वा नरो भक्त्या सूर्यलोकं समश्नुते । सुग्रीवतीर्थे स्नानेन हयमेधफलं भवेत्

ఇక్కడ భక్తితో స్నానం చేసిన నరుడు సూర్యలోకాన్ని పొందుతాడు. సుగ్రీవతీర్థంలో స్నానం చేయుటవలన అశ్వమేధ యాగఫలం లభిస్తుంది.

Verse 35

ब्रह्महत्यादि पापानां निष्कृतिश्चापि जायते । सुग्रीवतीर्थगमनाद्गोसहस्रफलं लभेत्

బ్రహ్మహత్యాది పాపాలకు కూడా ప్రాయశ్చిత్తం కలుగుతుంది. సుగ్రీవతీర్థానికి వెళ్లుటవలన వెయ్యి గోవులను దానం చేసిన ఫలం లభిస్తుంది.

Verse 36

स्मरणात्तस्य वेदानां पारायणफलं लभेत् । दिनोपवासमात्रेण तस्य तीर्थस्य तीरतः

ఆ తీర్థాన్ని స్మరించుట మాత్రముచేత వేదపారాయణ ఫలం లభిస్తుంది. అలాగే ఆ పవిత్ర తీర్థ తీరంలో ఒక్క రోజు ఉపవాసం చేసినా అదే పుణ్యం కలుగుతుంది.

Verse 37

महापात कनाशः स्यात्प्रायश्चित्तं विना द्विजाः । तत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवांश्च तर्पयेत्

ఓ ద్విజులారా! ప్రత్యేక ప్రాయశ్చిత్తం లేకుండానే మహాపాతకాలు నశిస్తాయి. అక్కడ అభిషేకస్నానం చేస్తూ పితృదేవతలకు తర్పణం చేయవలెను.

Verse 39

आप्तोर्यामस्य यज्ञस्य फलमष्टगुणं भवेत् । सुग्रीवतीर्थस्नानेन नरमेधफलं लभेत

ఆప్తోర్యామ యాగఫలం ఎనిమిది రెట్లు అవుతుంది. సుగ్రీవతీర్థస్నానం వలన నరమేధ యాగఫలం లభిస్తుంది.

Verse 40

सुग्रीवतीर्थमा हात्म्यमेवं वः कथितं द्विजाः । वैभवं नलतीर्थस्य त्विदानीं प्रब्रवीमि वः

హే ద్విజులారా! ఈ విధంగా సుగ్రీవతీర్థ మహాత్మ్యాన్ని మీకు చెప్పితిని. ఇప్పుడు నలతీర్థముని దివ్య వైభవాన్ని మీకు ప్రకటించుచున్నాను.

Verse 41

नलतीर्थे नरः स्नानात्स्वर्गलोकं समश्नुते । नलतीर्थे सकृत्सनानात्सर्वपापाविमोचितः

నలతీర్థమున స్నానము చేయుటవలన మనుడు స్వర్గలోకాన్ని పొందును. అక్కడ ఒక్కసారి స్నానమాత్రముచేతనే సమస్త పాపములనుండి విముక్తుడగును.

Verse 42

अग्निष्टोमातिरात्रादिफलमाप्नोत्यनुत्तमम् । त्रिरात्रमुषितस्तस्मिंस्तर्पयन्पितृदेवताः

అగ్నిష్టోమ, అతిరాత్రాది యాగముల అనుత్తమ ఫలమును అతడు పొందును. అక్కడ మూడు రాత్రులు నివసించి పితృదేవతలకు తర్పణము చేయుటవలన (ఆ పుణ్యం సిద్ధించును).

Verse 43

सूर्यवद्भासते विप्रा वाजिमेधफलं लभेत् । नीलतीर्थं प्रवक्ष्यामि महापातकनाशनम्

హే విప్రులారా! ఇది సూర్యునివలె ప్రకాశించును; దీనివలన అశ్వమేధ యాగఫలము లభించును. ఇప్పుడు మహాపాతకనాశకమైన నీలతీర్థాన్ని నేను వివరించుచున్నాను.

Verse 44

अग्निपुत्रेण नीलेन कृतं सेतौ विमुक्तिदम् । नीलतीर्थे नरः स्नानात्सर्वपापविमोचितः

అగ్నిపుత్రుడైన నీలుడు సేతువునందు దీనిని నిర్మించెను; ఇది ముక్తిదాయకము. నీలతీర్థమున స్నానము చేయుటవలన మనుడు సమస్త పాపములనుండి విముక్తుడగును.

Verse 45

बहुवर्ण्यस्य यागस्य फलं शतगुणं लभेत् । नीलतीर्थे नरः स्नात्वा सर्वा भीष्टप्रदायिनि

బహు ప్రశంసితమైన యాగఫలం శతగుణముగా లభిస్తుంది. సర్వాభీష్టప్రదాయిని నీలతీర్థంలో స్నానం చేసిన నరుడు మహాపుణ్యాన్ని పొందును.

Verse 46

अग्निलोकमवाप्नोति सर्वकामसमृद्धिमान् । गवाक्षेण कृतं तीर्थं गंधमादनपर्वते

అతడు అగ్నిలోకాన్ని పొందుతూ, సమస్త కామ్యాల సమృద్ధితో యుక్తుడగును. గంధమాదన పర్వతంపై గవాక్షుడు స్థాపించిన తీర్థం ఉంది.

Verse 47

विद्यते स्नानमात्रेण नरकं नैव याति सः । अगदेन कृतं तीर्थमस्ति सेतौ विमुक्तिदे

కేవలం స్నానమాత్రంతోనే అతడు నరకానికి పోడు. సేతువులో అగదుడు స్థాపించిన, విముక్తిని ప్రసాదించే తీర్థం ఉంది.

Verse 48

अत्र स्नानेन मनुजो देवेंद्रत्वं समश्नुते । गजेन गवयेनात्र शरभेण महौजसा

ఇక్కడ స్నానం చేయుటవలన మనుష్యుడు దేవేంద్రత్వాన్ని పొందును. ఇక్కడ గజుడు, గవయుడు మరియు మహాతేజస్సు గల శరభుడు (తీర్థాలను) స్థాపించారు.

Verse 49

कुमुदेन हरेणापि पनसेन बलीयसा । कृतानि यानि तीर्थानि तथाऽन्यैः सर्ववानरैः

కుముదుడు, హరుడు, బలవంతుడైన పనసుడు, అలాగే ఇతర సమస్త వానరవీరులు స్థాపించిన తీర్థాలన్నీ కూడా పరమ పవిత్రమైనవే.

Verse 50

रामसेतौ महापुण्ये गन्धमादनपर्वते । तेषु तीर्थेषु यः स्नाति सोऽमृतत्वं समश्नुते

మహాపుణ్యమైన రామసేతువద్ద, గంధమాదన పర్వతంలో—ఆ తీర్థాలలో ఎవడు స్నానం చేస్తాడో, వాడు అమృతత్వం అనగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

Verse 51

विभीषणकृतं तीर्थमस्ति पापविमोचनम् । महादुःखप्रशमनं महारोगनिबर्हणम्

విభీషణుడు స్థాపించిన ఒక తీర్థం ఉంది; అది పాపవిమోచనం చేస్తుంది, మహాదుఃఖాన్ని శమింపజేస్తుంది, ఘోర రోగాలను తొలగిస్తుంది.

Verse 52

महापातकसंघानामनलोपममुत्तमम् । कुंभीपाकादिनरकक्लेशनाशनकारणम्

ఇది మహాపాతక సమూహాలకు అగ్నితో సమానమైన పరమోత్తమం; కుంభీపాకాది నరకాల క్లేశాలను నశింపజేసే కారణమవుతుంది.

Verse 53

दुःस्वप्र नाशनं धन्यं महादारिद्र्यबाधनम् । तत्र यो मनुजः स्नायात्तस्य नास्तीह पातकम्

ఈ ధన్య తీర్థం దుఃస్వప్నాలను నశింపజేస్తుంది, మహాదారిద్ర్యాన్ని అడ్డుకుంటుంది. అక్కడ ఎవడు స్నానం చేస్తాడో, అతనికి ఈ జన్మలో పాతకం మిగలదు.

Verse 54

स वैकुंठमवाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जितम् । विभीषणस्य सचिवैः कृतं तीर्थचतुष्टयम्

వాడు పునరావృత్తి (పునర్జన్మ) లేని వైకుంఠాన్ని పొందుతాడు. విభీషణుని సచివులు నాలుగు తీర్థాల సమూహాన్ని స్థాపించారు.

Verse 55

तत्र स्नानेन मनुजः सर्वपापैः प्रमुच्यते । सरयूश्च नदी विप्रा गंधमादनपर्वते

అక్కడ స్నానం చేయుటవలన మనిషి సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడగును. హే విప్రే, గంధమాదన పర్వతమున సరయూ నదియు ఉన్నది.

Verse 56

रामनाथं महादेवं सेवितुं वर्तते सदा । तत्र स्नात्वा नराः सर्वे सर्वपातकवर्जिताः

రామనాథ మహాదేవుడు అక్కడ నిత్యము సేవింపదగినవాడై విరాజిల్లుచున్నాడు. అక్కడ స్నానముచేసినవారు అందరూ సమస్త పాతకముల నుండి విముక్తులగుదురు.

Verse 57

सर्वयज्ञतपस्तीर्थसेवाफलमवाप्नुयुः । दशकोटिसहस्राणि तीर्थानि द्विजसत्तमाः

హే ద్విజశ్రేష్ఠా, ఇక్కడ సమస్త యజ్ఞ, తపస్సు, తీర్థసేవ ఫలము లభించును. హే ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా, ఇక్కడ దశకోటి సహస్ర తీర్థములు ఉన్నాయి.

Verse 58

वसंत्यस्मिन्महापुण्ये गन्धमादनपर्वते । गंगाद्याः सरितः सर्वास्तथा वै सप्तसागराः

ఈ మహాపుణ్య గంధమాదన పర్వతమున గంగా మొదలైన సమస్త నదులు నివసించుచున్నవి; అలాగే నిజముగా ఏడు సముద్రములును.

Verse 59

ऋष्याश्रमाणि पुण्यानि तथा पुण्यवनानि च । अनुत्तमानि क्षेत्राणि हीरशंकरयोस्तथा

అక్కడ ఋషుల పుణ్యాశ్రమములు, పుణ్యవనములు కూడ ఉన్నాయి. అలాగే హీర మరియు శంకరులకు సంబంధించిన అనుత్తమ క్షేత్రములును ఉన్నాయి.

Verse 60

सान्निध्यं कुर्वते नित्यं गन्धमादनपर्वते । उपवीतांतरं तीर्थं प्रोक्तवांश्चतुराननः

గంధమాదన పర్వతంలో భగవాన్ నిత్యం తన సాన్నిధ్యాన్ని కలిగియుంటాడు. ‘ఉపవీతాంతర’ అనే తీర్థాన్ని చతురానన బ్రహ్మ ప్రకటించాడు.

Verse 61

त्रयस्त्रिंशत्कोट्योऽत्र देवाः पितृगणैः सह । सर्वैश्च मुनिभिः सार्द्धं यक्षैः सिद्धैश्च किन्नरैः । वसंति सेतौ देवस्य रामच न्द्रस्य चाज्ञया

ఇక్కడ ముప్పైమూడు కోట్లు దేవతలు పితృగణాలతో కలిసి నివసిస్తారు; సమస్త మునులతో పాటు, యక్షులు, సిద్ధులు, కిన్నరులతో కూడ—దివ్య రామచంద్రుని ఆజ్ఞచే సేతువైపు వసిస్తారు.

Verse 62

श्रीसूत उवाच । एवमुक्तं द्विजश्रेष्ठा तीर्थानां वैभवं मया

శ్రీసూతుడు పలికెను—ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఈ విధంగా నేను తీర్థాల వైభవాన్ని చెప్పితిని.

Verse 63

इदं पठन्वा शृण्वन्वा दुःखसंघाद्विमुच्यते । कैवल्यं च समाप्नोति पुनरावृत्तिवर्जितम्

ఇదిని చదివినా వినినా దుఃఖసమూహం నుండి విముక్తి పొందుతాడు; మరియు పునరావృత్తి లేని కైవల్యమోక్షాన్ని పొందుతాడు.