Adhyaya 34

Verse 1

व्यास उवाच । एवं रामेण धर्मज्ञ जीर्णोद्धारः पुरा कृतः । द्विजानां च हितार्थाय श्रीमातुर्वचनेन च

వ్యాసుడు పలికెను—“ఇట్లుగా ధర్మజ్ఞుడైన రాముడు పూర్వకాలమున జీర్ణోద్ధారమును చేసెను—ద్విజుల హితార్థమునకును, శ్రీమాత వచనానుసారమునకును.”

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कीदृशं शासनं ब्रह्मन्रामेण लिखितं पुरा । कथयस्व प्रसादेन त्रेतायां सत्यमंदिरे

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—“ఓ బ్రహ్మన్, రాముడు పూర్వము ఏ విధమైన శాసనమును వ్రాసెను? కృపచేసి చెప్పుము—త్రేతాయుగమున సత్యమందిరములో (జారీ అయిన) దానిని.”

Verse 3

व्यास उवाच । धर्मारण्ये वरे दिव्ये बकुलार्के स्वधिष्ठिते । शून्यस्वामिनि विप्रेंद्र स्थिते नारायणे प्रभौ

వ్యాసుడు పలికెను—హే విప్రేంద్రా! దివ్యమైన శ్రేష్ఠ ధర్మారణ్యంలో, బకులార్కుడు తన పీఠమున ప్రతిష్ఠితుడై యుండగా, శూన్యస్వామిన్ క్షేత్రమున ప్రభువు నారాయణుడు విరాజిల్లెను।

Verse 4

रक्षणाधिपतौ देवे सर्वज्ञे गुणनायके । भवसागर मग्नानां तारिणी यत्र योगिनी

అక్కడ రక్షణాధిపతి దేవుడు—సర్వజ్ఞుడు, గుణనాయకుడు—విరాజిల్లుచున్నాడు; అలాగే అక్కడే ‘తారిణీ’ అనే యోగిని భవసాగరమున మునిగినవారిని తరింపజేయును।

Verse 5

शासनं तत्र रामस्य राघवस्य च नामतः । शृणु ताम्राश्रयं तत्र लिखितं धर्मशास्त्रतः

వినుము—అక్కడ రాఘవ రాముని నామముతో ఉన్న శాసనం, ధర్మశాస్త్రానుసారంగా రచింపబడి, తామ్రపత్రంపై లిఖితమై యున్నది।

Verse 6

महाश्चर्यकरं तच्च ह्यनेकयुगसंस्थितम् । सर्वो धातुः क्षयं याति सुवर्णं क्षयमेति च

అది నిజముగా మహాశ్చర్యకరం, అనేక యుగముల వరకు నిలిచినది; ఎందుకంటే ప్రతి ధాతువు క్షయమునకు లోనగును, స్వర్ణముకూడా తగ్గును।

Verse 7

प्रत्यक्षं दृश्यते पुत्र द्विजशासनमक्षयम् । अविनाशो हि ताम्रस्य कारणं तत्र विद्यते

ప్రత్యక్షముగా కనబడుచున్నది, కుమారా! ద్విజుల శాసనము అక్షయము; ఎందుకంటే అక్కడ తామ్రము అవినాశమగుటకు కారణము విద్యమానమై యున్నది।

Verse 8

वेदोक्तं सकलं यस्माद्विष्णुरेव हि कथ्यते । पुराणेषु च वेदेषु धर्मशास्त्रेषु भारत

ఓ భారతా! వేదంలో చెప్పబడిన సమస్తమూ నిజంగా విష్ణువే అని ప్రకటించబడుతుంది; అలాగే పురాణాలలోను, వేదాలలోను, ధర్మశాస్త్రాలలోను ఇదే బోధించబడింది.

Verse 9

सर्वत्र गीयते विष्णुर्नाना भावसमाश्रयः । नानादेशेषु धर्मेषु नानाधर्मनिषेविभिः

సర్వత్ర విష్ణువు గానమై స్తుతింపబడతాడు—వివిధ భావాలను ఆశ్రయించి; వివిధ దేశాల ధర్మాలలో, వివిధ ధర్మాచారాలను అనుసరించువారిచే.

Verse 10

नानाभेदैस्तु सर्वत्र विष्णुरेवेति चिंत्यते । अवतीर्णः स वै साक्षात्पुराणपुरुषो त्तमः

నానా భేదాలతో ఆయనను చింతించినా, సర్వత్ర ఇదే నిశ్చయం—‘విష్ణువే.’ పురాణాలలో స్తుతింపబడిన ఆ పురుషోత్తముడు సాక్షాత్తుగా అవతరించాడు.

Verse 11

देववैरिविनाशाय धर्मसंरक्षणाय च । तेनेदं शासनं दत्तमविनाशात्मकं सुत

దేవశత్రువుల వినాశనార్థం, ధర్మరక్షణార్థం కూడా, ఓ కుమారా! ఈ శాసనం (ఆజ్ఞ) ఇవ్వబడింది—స్వభావతః అవినాశి.

Verse 12

यस्य प्रतापादृषद स्तारिता जलमध्यतः । वानरैर्वेष्टिता लंका हेलया राक्षसा हताः

ఆయన ప్రతాపంతో జలమధ్యంలో శిలలు తేలాయి; వానరులు లంకను చుట్టుముట్టారు; రాక్షసులు సులభంగా సంహరింపబడ్డారు.

Verse 13

मुनिपुत्रं मृतं रामो यमलोकादुपानयत् । दुंदुभिर्निहतो येन कबंधोऽभिहतस्तथा

రాముడు ముని కుమారుడు మరణించినవాడైనప్పటికీ యమలోకమునుండి తిరిగి తీసికొచ్చెను. ఆయన చేతనే దుందుభి హతుడయ్యెను; కబంధుడును అలాగే సంహరింపబడెను.

Verse 14

निहता ताडका चैव सप्तताला विभेदिताः । खरश्च दूषणश्चैव त्रिशिराश्च महासुरः

తాడకా కూడా హతమైంది; ఏడు తాళవృక్షములు ఛేదింపబడ్డాయి. ఖరుడు, దూషణుడు నశింపబడ్డారు; మహాసురుడు త్రిశిరసుడును హతుడయ్యెను.

Verse 15

चतुर्दशसहस्राणि जवेन निहता रणे । तेनेदं शासनं दत्तमक्षयं न कथं भवेत्

యుద్ధమున చతుర్దశ సహస్రములు వేగముతో హతమయ్యెను. అటువంటి వాడిచే ఈ ఆజ్ఞ దత్తమైనప్పుడు, ఇది అక్షయముగా కాక ఎలా ఉంటుంది?

Verse 16

स्ववंशवर्णनं तत्र लिखित्वा स्वयमेव तु । देशकालादिकं सर्वं लिलेख विधिपूर्वकम्

అక్కడ ఆయన స్వయంగా తన వంశవర్ణనను వ్రాసి, దేశము-కాలము మొదలైన సమస్త విషయములను విధిపూర్వకముగా లిఖించెను.

Verse 17

स्वमुद्राचिह्नितं तत्र त्रैविद्येभ्यस्तथा ददौ । चतुश्चत्वारिंशवर्षो रामो दशरथात्मजः

అక్కడ ఆయన తన ముద్రచిహ్నముతో ముద్రితమైన దానిని త్రివేదపారంగతులకు దానముగా ఇచ్చెను. దశరథాత్మజుడు రాముడు నలభై నాలుగు సంవత్సరముల వయస్సు గలవాడు.

Verse 18

तस्मिन्काले महाश्चर्यं संदत्तं किल भारत । तत्र स्वर्णोपमं चापि रौप्योपमम थापि च

ఆ సమయంలో, ఓ భారతా, నిజంగా మహా ఆశ్చర్యం ప్రదుర్భవించింది. అక్కడ స్వర్ణసమానమైనవీ, రజతసమానమైనవీ అయిన అద్భుతాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి.

Verse 19

उवाह सलिलं तीर्थे देवर्षिपितृतृप्तिदम् । स्ववंशनायकस्याग्रे सूर्येण कृतमेव तत्

తీర్థంలో జలం ప్రవహించింది; అది దేవులు, ఋషులు, పితృదేవతలను తృప్తిపరచేది. అది సూర్యుడు తన వంశనాయకుని సమక్షంలోనే చేసిన కార్యం.

Verse 20

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं रामो विष्णुं प्रपूज्य च । रामलेखविचित्रैस्तु लिखितं धर्मशासनम्

ఆ మహా ఆశ్చర్యాన్ని చూసి రాముడు విష్ణువును పూజించాడు; తరువాత రాముని విచిత్ర లేఖనశైలితో ధర్మశాసనం లిఖితమైంది.

Verse 21

यद्दृष्ट्वाथ द्विजाः सर्वे संसारभयबंधनम् । कुर्वते नैव यस्माच्च तस्मान्निखिलरक्षकम्

దీనిని చూచి సమస్త ద్విజులు సంసారభయబంధనాన్ని ఇక నిర్మించరు. అందువల్ల ఇది సమస్తానికి రక్షకమైంది.

Verse 22

ये पापिष्ठा दुराचारा मित्रद्रोहरताश्च ये । तेषां प्रबोधनार्थाय प्रसिद्धिमकरोत्पुरा

అత్యంత పాపులు, దురాచారులు, మిత్రద్రోహంలో రతులైన వారు—వారిని జాగృతం చేయుటకై ఆయన పూర్వమే దీనిని ప్రసిద్ధి చేశాడు.

Verse 23

रामलेखविचित्रैस्तु विचित्रे ताम्रपट्टके । वाक्यानीमानि श्रूयंते शासने किल नारद

హే నారదా! రామరేఖలతో అలంకరించబడిన ఆ విచిత్ర తామ్రపట్ట శాసనంలో ఈ వాక్యాలు సంప్రదాయంగా వినబడుతాయి.

Verse 24

आस्फोटयंति पितरः कथयंति पितामहाः । भूमिदोऽस्मत्कुले जातः सोऽस्मान्संतारयिष्यति

పితృదేవతలు ఆనందంతో చప్పట్లు కొడతారు; పితామహులు ప్రకటిస్తారు—‘మా వంశంలో భూమిదాత జన్మించాడు; అతడు మమ్మల్ని తారింపజేస్తాడు.’

Verse 25

बहुभिर्बहुधा भुक्ता राजभिः पृथिवी त्वियम् । यस्ययस्य यदा भूमिस्तस्यतस्य तदा फलम्

ఈ భూమిని అనేక రాజులు అనేక విధాలుగా అనుభవించారు; ఏ కాలంలో ఎవరి భూమి ఉంటుందో, ఆ కాలంలో ఫలం అతనికే చెందుతుంది.

Verse 26

षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गे वसति भूमिदः । आच्छेत्ता चानुमंता च तान्येव नरकं व्रजेत्

భూమిదాతుడు అరవై వేల సంవత్సరాలు స్వర్గంలో నివసిస్తాడు; కానీ దానిని లాక్కొనేవాడు, అలాగే ఆ లాక్కోవడానికి సమ్మతించేవాడు, అంతే కాలం నరకానికి వెళ్తారు.

Verse 27

संदंशैस्तुद्यमानस्तु मुद्गरैर्विनिहत्य च । पाशैः सुबध्यमानस्तु रोरवीति महास्वरम्

సందంశాలతో బాధింపబడి, ముద్గరాలతో కొట్టబడి, పాశాలతో బిగిగా బంధింపబడి, అతడు రోరవ నరకంలో మహాస్వరంతో విలపిస్తాడు.

Verse 28

ताड्यमानः शिरे दंडैः समालिंग्य विभावसुम् । क्षुरिकया छिद्यमानो रोरवीति महास्वनम्

దండాలతో తలపై కొట్టబడుతూ, జ్వలించే అగ్నిని ఆలింగనం చేయమని బలవంతం చేయబడి, క్షురికతో కోయబడుతూ అతడు రోరవ నరకంలో మహాశబ్దంతో విలపిస్తాడు।

Verse 29

यमदूतैर्महाघोरैर्ब्रह्मवृत्तिविलोपकः । एवंविधैर्महादुष्टैः पीड्यंते ते महागणैः

బ్రాహ్మణుని జీవనవృత్తిని నాశనం చేసినవాడు యముని మహాఘోర దూతలచే—ఇలాంటి మహాదుష్ట బాధకుల మహాగణాలచే—తీవ్రంగా పీడింపబడతాడు।

Verse 30

ततस्तिर्यक्त्वमाप्नोति योनिं वा राक्षसीं शुनीम् । व्यालीं शृगालीं पैशाचीं महाभूतभयंकरीम्

ఆ తరువాత అతడు తిర్యక్‌జన్మాన్ని పొందుతాడు—లేదా రాక్షసీ, కుక్కజన్మ, నాగినీ, నక్కజన్మ లేదా పిశాచీ వంటి యోనుల్లో—మహాభూతంలా భయంకరంగా జన్మిస్తాడు।

Verse 31

भूमेरंगुलहर्ता हि स कथं पापमाचरेत् । भूमेरंगुलदाता च स कथं पुण्यमाचरेत्

భూమి నుండి ఒక అంగుళం కూడా దోచుకునేవాడు పాపం చేయకుండా ఎలా ఉంటాడు? భూమి నుండి ఒక అంగుళం కూడా దానం చేసేవాడు పుణ్యం చేయకుండా ఎలా ఉంటాడు?

Verse 32

अश्वमेधसहस्राणां राजसूयशतस्य च । कन्याशतप्रदानस्य फलं प्राप्नोति भूमिदः

భూమిదాతకు వెయ్యి అశ్వమేధ యజ్ఞాలు, వంద రాజసూయ యజ్ఞాలు, మరియు వంద కన్యాదానాల సమానమైన ఫలం లభిస్తుంది।

Verse 33

आयुर्यशः सुखं प्रज्ञा धर्मो धान्यं धनं जयः । संतानं वर्द्धते नित्यं भूमिदः सुखमश्मुते

భూమిని దానం చేసినవాడికి ఆయుష్షు, యశస్సు, సుఖం, ప్రజ్ఞ, ధర్మం, ధాన్యం, ధనం, జయం నిత్యం వృద్ధి చెందుతాయి; సంతానం కూడా ఎల్లప్పుడూ అభివృద్ధి చెందుతుంది. భూమిదాత నిశ్చయంగా క్షేమాన్ని పొందుతాడు.

Verse 34

भूमेरंगुलमेकं तु ये हरंति खला नराः । वंध्याटवीष्वतोयासु शुष्ककोटरवासिनः । कृष्णसर्पाः प्रजायंते दत्तदायापहारकाः

భూమిలో ఒక అంగుళం మేరకైనా దోచుకునే దుష్టులు, దత్తదాయాన్ని అపహరించిన పాపంతో మళ్లీ నల్ల సర్పాలుగా జన్మిస్తారు—వంధ్య అరణ్యాల్లో, నీరు లేని నిర్జల ప్రదేశాల్లో, ఎండిన బోర్ల చెట్ల గుహల్లో నివసిస్తారు.

Verse 35

तडागानां सहस्रेण अश्वमेधशतेन वा । गवां कोटिप्रदानेन भूमिहर्त्ता विशुध्यति

భూమిని హరించినవాడు శుద్ధి పొందేది కేవలం—వెయ్యి చెరువుల పుణ్యంతో గానీ, వంద అశ్వమేధ యాగాల పుణ్యంతో గానీ, లేదా కోటి గోవుల దానంతో గానీ సమానమైన ప్రాయశ్చిత్తం వల్లనే.

Verse 36

यानीह दत्तानि पुनर्धनानि दानानि धर्मार्थयशस्कराणि । औदार्यतो विप्रनिवेदितानि को नाम साधुः पुनराददीत

ఇక్కడ ధర్మం, అర్థం, యశస్సును ప్రసాదించే ధనాలు, దానాలు—ఉదారతతో బ్రాహ్మణులకు నివేదించినవే; వాటిని నిజమైన సద్గుణుడు మళ్లీ ఎలా తీసుకుంటాడు?

Verse 37

चलदलदललीलाचंचले जीवलोके तृणलवलघुसारे सर्वसंसारसौख्ये । अपहरति दुराशः शासनं ब्राह्मणानां नरकगहनगर्त्तावर्तपातोत्सुको यः

కదిలే కమలదళాల లీలలా ఈ జీవలోకం చంచలమైనది; సంసారసుఖమంతా గడ్డి తునకంత తేలికైనది. దురాశతో బ్రాహ్మణుల శాసనపత్రం (దానపత్రం) అపహరించేవాడు నరకపు గాఢ గర్తలోని భ్రమరపాతానికి ఉత్సుకుడై పరుగెడతాడు.

Verse 38

ये पास्यंति महीभुजः क्षितिमिमां यास्यंति भुक्त्वाखिलां नो याता न तु याति यास्यति न वा केनापि सार्द्धं धरा । यत्किंचिद्भुवि तद्विनाशि सकलं कीर्तिः परं स्थायिनी त्वेवं वै वसुधापि यैरुपकृता लोप्या न सत्कीर्तयः

రాజులు ఈ భూమిని రక్షించి, సమస్తంగా అనుభవించి వెళ్లిపోతారు; కానీ ధరణి ఎవరి వెంటనూ వెళ్లదు—వెళ్లినవాడితో కాదు, వెళ్లుచున్నవాడితో కాదు, వెళ్లబోయేవాడితో కూడా కాదు. భువిలో ఉన్నదంతా నశ్వరమే; కీర్తి మాత్రమే పరమ స్థిరమైనది. కనుక వసుధకు ఉపకారం చేసినవారి సత్కీర్తి ఎప్పటికీ చెరగదు।

Verse 39

एकैव भगिनी लोके सर्वेषामेव भूभुजाम् । न भोज्या न करग्राह्या विप्रदत्ता वसुंधरा

లోకంలోని సమస్త రాజులకు వసుధర ఒక్కటే సోదరి. బ్రాహ్మణులకు దానమిచ్చిన భూమి అనుభవయోగ్యం కాదు, పన్నుగా గ్రహించదగినదీ కాదు।

Verse 40

दत्त्वा भूमिं भाविनः पार्थिवेशान्भूयोभूयो याचते रामचन्द्रः । सामान्योऽयं धर्मसेतुर्नृपाणां स्वे स्वे काले पालनीयो भवद्भिः

భూమిని దానం చేసి రామచంద్రుడు భవిష్యత్తు భూపతులను మళ్లీ మళ్లీ వేడుకుంటాడు—‘ఇది రాజులకు సామాన్యమైన ధర్మసేతువు; మీ మీ కాలంలో దీనిని తప్పక కాపాడండి।’

Verse 41

अस्मिन्वंशे क्षितौ कोपि राजा यदि भविष्यति । तस्याहं करलग्नोस्मि मद्दत्तं यदि पाल्यते

ఈ వంశంలో భూమిపై ఎవడైనా రాజు పుట్టినచో, నేను అతని చేతికి బద్ధుడను—నేను ఇచ్చిన దానం సక్రమంగా కాపాడబడితే।

Verse 42

लिखित्वा शासनं रामश्चातुर्वेद्यद्विजोत्तमान् । संपूज्य प्रददौ धीमान्वसिष्ठस्य च सन्निधौ

దానశాసనాన్ని వ్రాసి, నాలుగు వేదాలలో నిపుణులైన శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులను విధివిధానంగా పూజించి, ధీమంతుడైన రాముడు వశిష్ఠుని సన్నిధిలో ఆ దానాన్ని అధికారికంగా సమర్పించాడు।

Verse 43

ते वाडवा गृहीत्वा तं पट्टं रामाज्ञया शुभम् । ताम्रं हैमाक्षरयुतं धर्म्यं धर्मविभूषणम्

రాముని శుభ ఆజ్ఞను అనుసరించి ఆ వాడవులు ఆ పవిత్ర పట్టాన్ని గ్రహించారు—తామ్రఫలకం, స్వర్ణాక్షరాలతో లిఖితం—ధర్మమయమై ధర్మానికి అలంకారమైంది।

Verse 44

पूजार्थं भक्तिकामार्थास्तद्रक्षणमकुर्वत । चंदनेन च दिव्येन पुष्पेण च सुगन्धिना

పూజార్థం, భక్తి మరియు సేవాభావంతో వారు దాని రక్షణను చేపట్టారు; దివ్య చందనంతోను సుగంధ పుష్పాలతోను పూజించారు।

Verse 45

तथा सुवर्णपुष्पेण रूप्यपुष्पेण वा पुनः । अहन्यहनि पूजां ते कुर्वते वाडवाः शुभाम्

అలాగే స్వర్ణపుష్పాలతో గానీ, మళ్లీ రజతపుష్పాలతో గానీ, ఆ వాడవులు ప్రతిదినం శుభ పూజను నిర్వహించారు।

Verse 46

तदग्रे दीपकं चैव घृतेन विमलेन हि । सप्तवर्तियुतं राजन्नर्घ्यं प्रकुर्वते द्विजाः

ఓ రాజా! దాని ముందర నిర్మల ఘృతంతో దీపాన్ని, ఏడు వత్తులతో కూడినదాన్ని, వారు ఉంచారు; ద్విజులు విధివిధానంగా అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించారు।

Verse 47

नैवेद्यं कुर्वते नित्यं भक्तिपूर्वं द्विजोत्तमाः । रामरामेति रामेति मन्त्रमप्युच्चरंति हि

ద్విజోత్తములు నిత్యం భక్తిపూర్వకంగా నైవేద్యాన్ని సమర్పించారు; అలాగే ‘రామ రామ’ అనే మంత్రాన్ని పునఃపునః జపించారు।

Verse 48

अशने शयने पाने गमने चोपवेशने । सुखे वाप्यथवा दुःखे राममन्त्रं समुच्चरेत्

భోజనం, నిద్ర, పానం, నడక, కూర్చోవడం—సుఖంలోనైనా దుఃఖంలోనైనా—ఎల్లప్పుడూ రామమంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి।

Verse 49

न तस्य दुःखदौर्भाग्यं नाधिव्याधिभयं भवेत् । आयुः श्रियं बलं तस्य वर्द्धयंति दिने दिने

అటువంటి వానికి దుఃఖమూ దౌర్భాగ్యమూ ఉండవు; ఆది-వ్యాధుల భయమూ కలగదు; అతని ఆయువు, శ్రీ, బలం రోజురోజుకు వృద్ధి చెందుతాయి।

Verse 50

रामेति नाम्ना मुच्येत पापाद्वै दारुणादपि । नरकं नहि गच्छेत गतिं प्राप्नोति शाश्वतीम्

‘రామ’ అనే నామమాత్రంతోనే భయంకర పాపం నుండికూడా విముక్తి కలుగుతుంది; నరకానికి పోడు, శాశ్వత గతిని పొందుతాడు।

Verse 51

व्यास उवाच । इति कृत्वा ततो रामः कृतकृत्यममन्यत । प्रदक्षिणीकृत्य तदा प्रणम्य च द्विजान्बहून्

వ్యాసుడు పలికెను—ఇలా చేసిన తరువాత రాముడు తాను కృతకృత్యుడనని భావించాడు; ఆపై ప్రదక్షిణ చేసి అనేక ద్విజులకు ప్రణామం చేశాడు।

Verse 52

दत्त्वा दानं भूरितरं गवाश्वमहिषीरथम् । ततः सर्वान्निजांस्तांश्च वाक्यमेतदुवाच ह

గోవులు, గుర్రాలు, గేదెలు, రథాలు మొదలైనవి విరివిగా దానం చేసి, తరువాత తనవారందరినీ ఉద్దేశించి ఈ మాటలు పలికాడు।

Verse 53

अत्रैव स्थीयतां सर्वैर्यावच्चंद्रदिवाकरौ । यावन्मेरुर्महीपृष्ठे सागराः सप्त एव च

చంద్రసూర్యులు నిలిచియుండునంతవరకు, భూమిపైన మేరువు నిలిచియుండునంతవరకు, ఏడు సముద్రాలు ఉన్నంతవరకు—మీరు అందరూ ఇక్కడే నివసించుడి।

Verse 54

तावदत्रैव स्थातव्यं भवद्भिर्हि न संशयः । यदा हि शासनं विप्रा न मन्यंते नृपा भुवि

కాబట్టి మీరు నిస్సందేహంగా ఇక్కడే ఉండవలెను; హే విప్రులారా, భూమిపై రాజులు ధర్మసమ్మతమైన శాసనాన్ని గౌరవించనప్పుడు మరింతగా।

Verse 55

अथवा वणिजः शूरा मदमायाविमोहिताः । मदाज्ञां न प्रकुर्वंति मन्यंते वा न ते जनाः

లేదా ధైర్యవంతులైన వాణిజ్యులు మదమాయల మోహంలో పడి నా ఆజ్ఞను నెరవేర్చకపోవచ్చు; లేక ఆ ప్రజలు దానిని అంగీకరించకపోవచ్చు।

Verse 56

तदा वै वायुपुत्रस्य स्मरणं क्रियतां द्विजाः । स्मृतमात्रो हनूमान्वै समागत्य करिष्यति

అప్పుడు, హే ద్విజులారా, వాయుపుత్రుని స్మరించుడి; హనుమంతుని కేవలం స్మరించిన మాత్రాననే ఆయన తప్పక వచ్చి కార్యాన్ని సిద్ధి చేస్తాడు।

Verse 57

सहसा भस्म तान्सत्यं वचनान्मे न संशयः । य इदं शासनं रम्यं पालयिष्यति भूपतिः

క్షణంలోనే ఆయన వారిని భస్మం చేస్తాడు—ఇది సత్యం; నా వచనంలో సందేహం లేదు. మరియు ఈ రమ్యమైన శాసనాన్ని ఏ రాజు పాటిస్తాడో…

Verse 58

वायुपुत्रः सदा तस्य सौख्यमृद्धिं प्रदास्यति । ददाति पुत्रान्पौत्रांश्च साध्वीं पत्नीं यशो जयम्

వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు అతనికి ఎల్లప్పుడూ సుఖమూ సమృద్ధినీ ప్రసాదిస్తాడు. కుమారులు, మనుమలు, సతీమణి, యశస్సు, విజయమును కూడా ఇస్తాడు.

Verse 59

इत्येवं कथयित्वा च हनुमंतं प्रबोध्य च । निवर्तितो रामदेवः ससैन्यः सपरिच्छदः

ఇలా చెప్పి హనుమంతునికి బోధించి, శ్రీరామదేవుడు తన సైన్యంతోను సమస్త పరివారంతోను తిరిగి వెళ్లాడు.

Verse 60

वादित्राणां स्वनैर्विष्वक्सूच्यमानशुभागमः । श्वेतातपत्रयुक्तोऽसौ चामरैर्वी जितो नरैः । अयोध्यां नगरीं प्राप्य चिरं राज्यं चकार ह

వాద్యాల నాదాలతో అన్ని దిక్కులా ఆయన శుభాగమనం ప్రకటించబడింది. శ్వేత ఛత్రంతో అలంకృతుడై, సేవకులు చామరాలతో వీచగా, ఆయన అయోధ్య నగరాన్ని చేరి దీర్ఘకాలం రాజ్యము చేశాడు.