Adhyaya 25

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । धर्मारण्ये यथाऽनीता सत्यलोकात्सरस्वती

సూతుడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను మరొక శ్రేష్ఠమైన తీర్థమాహాత్మ్యాన్ని చెప్పుదును; సరస్వతి సత్యలోకమునుండి ధర్మారణ్యానికి ఎలా తీసికొనివచ్చబడిందో।

Verse 2

मार्कंडेयं सुखासीनं महामुनिनिषेवितम् । तरुणादित्यसंकाशं सर्वशास्त्रविशारदम्

వారు మహామునులచే సేవింపబడుచు సుఖాసీనుడై ఉన్న మార్కండేయుని చూచిరి—ఉదయసూర్యునివలె ప్రకాశమానుడై, సమస్త శాస్త్రాలలో నిపుణుడు।

Verse 3

सर्वतीर्थमयं दिव्यमृषीणां प्रवरं द्विजम् । आसनस्थं समायुक्तं धन्यं पूज्यं दृढव्रतम्

వారు దివ్యుడైన, సర్వతీర్థమయుడైన, ఋషులలో శ్రేష్ఠుడైన పూజ్య ద్విజ మార్కండేయుని ఆసనస్థుడై సమ్యక్ స్థితుడుగా చూచిరి—ధన్యుడు, ఆరాధ్యుడు, దృఢవ్రతుడు।

Verse 4

योगात्मानं परं शांतं कमडलुधरं विभुम् । अक्षसूत्रधरं शांतं तथा कल्पां तवासिनम्

వారు ఆయనను యోగాత్ముడిగా, పరమ శాంతుడిగా, విభువుగా చూచిరి—కమండలును ధరించి, జపమాలను పట్టుకొని; ప్రశాంతుడై, కల్పకాలములంతటా అదే స్థితిలో నిలిచియుండెను।

Verse 5

अक्षोभ्यं ज्ञानिनं स्वस्थं पितामहसमुद्युतिम् । एवं दृष्ट्वा समाधिस्थं प्रहर्षोत्फुल्ललोचनम्

అక్షోభ్యుడైన జ్ఞాని, అంతఃస్థిరుడు—పితామహ బ్రహ్మవలె తేజోమయుడు—ఆయనను ఇలా సమాధిస్థుడిగా చూచి వారి కన్నులు హర్షంతో వికసించాయి.

Verse 6

प्रणम्य स्तुतिभिर्युक्त्या मार्क्कंडं मुनयोऽब्रुवन् । भगवन्नैमिषारण्ये सत्रे द्वादशवार्षिके

యథోచిత స్తోత్రాలతో నమస్కరించి మునులు మార్కండేయునితో అన్నారు—“భగవన్! నైమిషారణ్యంలో ద్వాదశవర్ష సత్రయాగంలో…”

Verse 7

त्वयावतारिता ब्रह्मन्नदी या ब्रह्मणः सुता । तथा कृतं च तत्रैव गंगा वतरणं क्षितौ

“హే బ్రాహ్మణా! బ్రహ్ముని కుమార్తె అయిన ఆ నదిని మీరు అవతరింపజేశారు; అలాగే అక్కడే గంగను కూడా భూమిపై అవతరింపజేశారు।”

Verse 8

गीयमाने कुलपतेः शौनकस्य मुनेः पुरः । सूतेन मुनिना ख्यातमन्येषामपि शृण्वताम्

మునుల కులపతి శౌనకుని సమక్షంలో అది గీయబడుతుండగా, ముని సూతుడు దానిని ప్రకటించాడు; ఇతరులూ వినుచున్నారు.

Verse 9

तच्छ्रुत्वा महदाख्यानम स्माकं हृदि संस्थितम् । पापघ्नी पुण्यजननी प्राणिनां दर्शनादपि

ఆ మహదాఖ్యానాన్ని విని అది మా హృదయంలో స్థిరమైంది—ఆమె (సరస్వతి) పాపనాశిని, పుణ్యజనని; ప్రాణులకు కేవలం దర్శనమాత్రంతోనూ.

Verse 10

मार्कण्डेय उवाच । धर्मारण्ये मया विप्राः सत्यलोकात्सरस्वती । समानीता सुरेखाद्रौ शरण्या शरणार्थिनाम्

మార్కండేయుడు పలికెను—ఓ విప్రులారా! ధర్మారణ్యంలో నేను సత్యలోకమునుండి సరస్వతీ దేవిని సురేఖాద్రిపైకి తీసికొని వచ్చితిని; ఆమె శరణార్థులకు శరణ్య.

Verse 11

भाद्रपदे सिते पक्षे द्वादशी पुण्यसंयुता । तत्र द्वारावतीतीर्थे मुनिगंधर्वसेविते

భాద్రపద మాస శుక్లపక్ష ద్వాదశి పుణ్యసంయుతమైన రోజున, మునులు గంధర్వులు సేవించే ఆ ద్వారావతీ తీర్థంలో (ఈ కర్మలు చేయవలెను)।

Verse 12

तस्मिन्दिने च तत्तीर्थे पिंडदानादि कारयेत् । तत्फलं समवाप्नोति पितॄणां दत्तमक्षयम्

ఆ దినమున మరియు ఆ తీర్థమున పిండదానాది కర్మలు చేయించవలెను; దాని ఫలముగా పితృదేవతలకు ఇచ్చిన దానం అక్షయమగును.

Verse 13

महदाख्यानमखिलं पापघ्नं पुण्यदं च यत् । पवित्रं यत्पवित्राणां महापातकनाशनम्

ఈ సమస్త మహాఖ్యానం పాపనాశకము, పుణ్యప్రదము; పావనములలో పరమ పావనము, మహాపాతకనాశకము.

Verse 14

सर्वमंगलमांगल्यं पुण्यं सारस्वतं जलम् । ऊर्ध्वं किं दिवि यत्पुण्यं प्रभासांते व्यवस्थितम्

సారస్వత జలము సర్వమంగళములలో పరమ మంగళము, మహాపుణ్యము; ప్రభాసాంతమున స్థితమైన ఆ పుణ్యముకన్నా పైగా స్వర్గములోనూ ఏ పుణ్యముంటుంది?

Verse 15

सारस्वतजलं नॄणां ब्रह्महत्यां व्यपोहति । सरस्वत्यां नराः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । पश्चात्पिंडप्रदातारो न भवंति स्तनंधयाः

సారస్వత జలం మానవుల బ్రహ్మహత్యా పాతకాన్ని పోగొడుతుంది. సరస్వతీ నదిలో స్నానం చేసి, పితృదేవతలకు తర్పణం విడిచి, పిండప్రదానం చేసేవారు మళ్లీ తల్లి పాలు తాగే శిశువులుగా జన్మించరు (పునర్జన్మ ఉండదు).

Verse 16

यथा कामदुघा गावो भवन्तीष्टफलप्रदाः । तथा स्वर्गापवर्गैकहैतुभूता सरस्वती

కోరిన కోర్కెలు తీర్చే కామధేనువు వలె, సరస్వతీ నది స్వర్గాన్ని మరియు మోక్షాన్ని ప్రసాదించే ఏకైక కారణంగా ఉంది.