Adhyaya 22
Brahma KhandaDharmaranya MahatmyaAdhyaya 22

Adhyaya 22

ఈ అధ్యాయం ప్రశ్నోత్తర సంభాషణగా సాగుతుంది. యుధిష్ఠిరుడు వ్యాసుని అడుగుతాడు—కాజేశుడు ప్రతిష్ఠించిన యోగినులు ఎవరు, వారి స్వరూపం ఏమిటి, వారు ఎక్కడ నివసిస్తారు? వ్యాసుడు సమాధానంగా, వారు నానావిధ ఆభరణాలు, వస్త్రాలు, వాహనాలు, నాదాలతో అలంకృతులై, విప్రులు మరియు భక్తుల భయాన్ని తొలగించి రక్షణ కలిగించే శక్తులని వివరిస్తాడు. తదుపరి దిక్స్థాపన వివరాలు వస్తాయి—నాలుగు ప్రధాన దిక్కులలోను, అగ్నేయ, నైరృత, వాయవ్య, ఈశాన వంటి ఉపదిక్కులలోను ఈ దేవతాశక్తులు స్థాపితమై ఉన్నట్లు చెప్పబడుతుంది. ఆశాపురీ, ఛత్రా, జ్ఞానజా, పిప్పలాంబా, శాంతా, సిద్ధా, భట్టారికా, కదంబా, వికటా, సుపణా, వసుజా, మాతంగీ, వారాహీ, ముకుటేశ్వరీ, భద్రా, మహాశక్తి, సింహారా మొదలైన పేర్లు చెప్పి, ఇంకా లెక్కకు మించిన యోగినులు ఉన్నారని సూచిస్తుంది. కొంతమంది ఆశాపూర్ణా సమీపంలో, మరికొందరు తూర్పు-ఉత్తర-దక్షిణ-పడమర దిక్కులలో నిర్దిష్ట స్థానాలలో ఉన్నట్లు, అలాగే జలతర్పణం, బలి వంటి ఉపచారాలు చెప్పబడతాయి. ఒక శక్తి సింహాసనాసీన, చతుర్భుజ, వరప్రదాయినిగా; మరొకటి ధ్యానించగానే సిద్ధి ప్రసాదించేదిగా; ఇంకొకటి భుక్తి-ముక్తి ఇచ్చేదిగా వర్ణించబడుతుంది; కొన్ని రూపాలు త్రిసంధ్యకాలాలలో ప్రత్యక్షమవుతాయని కూడా చెబుతుంది. చివరగా నైరృత దిశలో బ్రాహ్మాణీ మొదలైనవారు మరియు ‘జలమాతర’ సమూహం ఉన్నట్లు పేర్కొని, రక్షక స్త్రీశక్తుల పవిత్ర భౌగోళిక సూచికగా అధ్యాయం ముగుస్తుంది.

Shlokas

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । स्थानवासिन्यो योगिन्यः काजेशेन विनिर्मिताः । कस्मिन्स्थाने हि का देव्यः कीदृश्यस्ता वदस्व मे

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—పుణ్యస్థానాలలో నివసించే యోగినులు కాజేశునిచే నిర్మితులని చెప్పబడుచున్నది. ఏ దేవి ఏ స్థలమందు నివసించుచున్నది, ఆమె స్వరూపము ఏలాగున్నది—నాకు చెప్పుము.

Verse 2

व्यास उवाच । सर्वज्ञोसि कुलीनोसि साधु पृष्टं त्वयानघ । कथयिष्याम्यहं सर्वमखिलेन युधिष्ठिर

వ్యాసుడు పలికెను—నీవు సర్వజ్ఞుడవు, కులీనుడవు, నిర్దోషివు; నీవు శుభప్రశ్న అడిగితివి. ఓ యుధిష్ఠిరా, నేను సమస్తమును సంపూర్ణంగా చెప్పెదను.

Verse 3

नानाभरणभूषाढ्या नानारत्नोपशोभिताः । नानावसनसंवीता नानायुवसमन्विताः

వారు నానావిధ ఆభరణాలతో అలంకృతులు, అనేక రత్నాలతో శోభితులు, వివిధ వస్త్రాలతో ఆవృతులు, నానారూప యువ పరిచారకులతో సమన్వితులై యున్నారు.

Verse 4

नानावाहनसंयुक्ता नानास्वरनिनादिनीः । भयनाशाय विप्राणां काजेशेन विनिर्मिताः

వారు నానావిధ వాహనములతో సంయుక్తులై, నానాస్వరములతో నినదించుచుండిరి; బ్రాహ్మణుల భయనాశార్థం కాజేశునిచే వారు నిర్మితులయ్యిరి.

Verse 5

प्राच्यां याम्यामुदीच्यां च प्रतीच्यां स्थापिता हि ताः । आग्नेया नैरृते देशे वायव्येशानयोस्तथा

వారు తూర్పు, దక్షిణ, ఉత్తర, పడమర దిశలలో స్థాపింపబడిరి; అలాగే ఆగ్నేయ, నైరృతి దేశములలోను, వాయవ్య మరియు ఈశాన కోణములలోను స్థాపింపబడిరి.

Verse 6

आशापुरी च गात्राई छत्राई ज्ञानजा तथा । पिप्पलांबा तथा शांता सिद्धा भट्टारिका तथा

ఆ ధర్మారణ్యంలో ఆశాపురీ, గాత్రాయీ, ఛత్రాయీ, జ్ఞానజా; అలాగే పిప్పలాంబా, శాంతా, సిద్ధా, భట్టారికా అనే దేవతలు విరాజిల్లుచున్నారు।

Verse 7

कदंबा विकटा मीठा सुपर्णा वसुजा तथा । मातंगी च महादेवी वाराही मुकुटेश्वरी

అక్కడ కదంబా, వికటా, మీఠా, సుపర్ణా, వసుజా; అలాగే మాతంగీ, మహాదేవీ, వారాహీ, ముకుటేశ్వరీ దేవతలూ ఉన్నారు।

Verse 8

भद्रा चैव महाशक्तिः सिंहारा च महाबला । एताश्चान्याश्च बहवः कथितुं नैव शक्यते

అక్కడ భద్రా, మహాశక్తి, మహాబలమైన సింహారా కూడా ఉన్నారు। వీరితో పాటు మరెన్నో దేవతలు ఉన్నారు—అన్నిటినీ చెప్పడం సాధ్యం కాదు।

Verse 9

नानारूपधरा देव्यो नानावेषसमाश्रिताः । स्थानादुत्तरदिग्भागे आशापूर्णासमीपतः

ఆ దేవతలు అనేక రూపాలు ధరించి, అనేక వేషాలను ఆశ్రయిస్తారు। ఆ పవిత్ర స్థలానికి ఉత్తర దిశ భాగంలో, ఆశాపూర్ణా సమీపంలో వారు ఉంటారు।

Verse 10

पूर्वे तु विद्यते देवी आनंदानंददायिनी । वसंती चोत्तरे देव्यो नानारूपधरा मुदा

తూర్పున ఆనందా దేవి ఉన్నది; ఆమె ఆనందమును, పరమానందమును ప్రసాదించేది. ఉత్తరాన వసంతీ నివసిస్తుంది; ఇతర దేవతలు కూడా నానారూపాలు ధరించి ఆనందంగా అక్కడ ఉంటారు।

Verse 11

इष्टान्कामान्ददात्येता जलदानेन तर्पिताः । स्थाने नैरृतिदिग्भागे शांता शांतिप्रदायिनी

జలదానంతో తృప్తి చెందిన ఈ దేవతలు ఇష్టకామ్యాలను ప్రసాదిస్తారు. ఆ పవిత్ర ప్రాంతంలోని నైరృత (దక్షిణ-పడమర) దిక్భాగంలో శాంతా అనే శాంతిప్రదాయిని దేవి విరాజిల్లుతుంది.

Verse 12

सिंहोपरि समासीना चतुर्हस्ता वरप्रदा । भट्टारी च महाशक्तिः पुनस्तत्रैव तिष्ठति

సింహంపై ఆసీనై, చతుర్భుజై, వరప్రదాయినిగా—భట్టారీ అనే మహాశక్తి మళ్లీ అక్కడే నిలిచి ఉంటుంది.

Verse 13

संस्तुता पूजिता भक्त्या भक्तानां भयनाशिनी । स्थानात्तु सप्तमे क्रोशे क्षेमलाभा व्यव स्थिता

భక్తితో స్తుతింపబడి పూజింపబడిన ఆమె భక్తుల భయాన్ని నశింపజేస్తుంది. ఆ స్థలం నుండి ఏడు క్రోశాల దూరంలో క్షేమలాభా స్థాపితమై ఉంది.

Verse 14

सा विलेपमयी पूज्या चिंतिता सिद्धिदायिनी । पूर्वस्यां दिशि लोकैस्तु बलिदानेन तर्पिता । परिवारेण संयुक्ता भुक्तिमुक्ति प्रदायिनी

ఆమె లేపనంతో (చందనాది అంగరాగంతో) పూజింపదగినది; స్మరించగానే సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది. తూర్పు దిశలో ప్రజలు బలిదానంతో ఆమెను తృప్తిపరుస్తారు. పరివారంతో కూడి ఆమె భుక్తి మరియు ముక్తి రెండింటినీ ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 15

अचिंत्यरूपचरिता सर्वशत्रुविनाशनी । संध्यायास्त्रिषु कालेषु प्रत्यक्षैव हि दृश्यते

ఆమె రూపం మరియు లీలలు అచింత్యమైనవి; ఆమె సమస్త శత్రువులను నశింపజేస్తుంది. దినంలోని మూడు సంధ్యాకాలాల్లో ఆమె నిజంగా ప్రత్యక్షంగా కనిపించినట్లే దర్శనమిస్తుంది.

Verse 16

स्थानात्तु सप्तमे क्रोशे दक्षिणा विन्ध्यवासिनी । सायुधा रूपसंपन्ना भक्तानां भयहारिणी

ఆ పవిత్ర స్థలము నుండి దక్షిణదిశలో ఏడు క్రోశముల దూరమున విన్ధ్యవాసినీ దేవి నివసించుచున్నది. ఆమె ఆయుధధారిణి, రూపసంపన్న, భక్తుల భయమును హరించునది.

Verse 17

पश्चिमे निंबजा देवी तावद्भूमिसमाश्रिता । महाबला सा दृष्टापि नयनानन्द दायिनी

పడమర దిశలో అదే భూమిభాగమున నింబజా దేవి విరాజిల్లుచున్నది. ఆమె మహాబలవంతురాలు; ఆమె దర్శనమాత్రమే నేత్రాలకు ఆనందమును ప్రసాదించును.

Verse 18

स्थानादुत्तरदिग्भागे तावद्भूमिसमाश्रिता । शक्तिर्बहुसुवर्णाक्षा पूजिता सासुवर्णदा

ఆ స్థలము నుండి ఉత్తరదిశ భాగమున అదే భూమిపై బహుసువర్ణాక్షా శక్తి దేవి నివసించుచున్నది. ఆమె పూజింపబడినప్పుడు స్వర్ణము (సంపద) ప్రసాదించును.

Verse 19

स्थानाद्वायव्यकोणे च क्रोशमात्र मिते श्रिता । क्षेत्रधरा महादेवी समये च्छागधारिणी

ఆ స్థలము నుండి వాయవ్య కోణమున ఒక క్రోశ దూరమున మహాదేవి క్షేత్రధరా నివసించుచున్నది. నియత సమయమున ఆమె ఛాగము (మేక) ధారిణి అవుతుంది.

Verse 20

पुरादुत्तरदिग्भागे क्रोशमात्रे तु कर्णिका । सर्वोपकारनिरता स्थानोपद्रवनाशनी

పురము యొక్క ఉత్తరదిశ భాగమున ఒక క్రోశ దూరమున కర్ణికా దేవి ఉన్నది. ఆమె సర్వోపకారమున నిమగ్నమై, స్థలమున కలిగే ఉపద్రవములను నాశనము చేయునది.

Verse 21

स्थानान्निरृतिदिग्भागे ब्रह्माणीप्रमुखास्तथा । नानारूपधरा देव्यो विद्यंते जलमातरः

ఆ స్థానం నుండి నైరృతి (దక్షిణ-పడమర) దిక్భాగంలో బ్రహ్మాణీ ప్రధానంగా, నానారూపధారిణులైన జలమాతృకా దేవతలు నివసించుచున్నారు।