Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 40

Rishi: Vājasaneyin school transmission.
Devata: Sūrya.
Chandas: Ṛg-like triṣṭubh-style opening with appended Yajus technical prose.

अदृ॑श्रमस्य के॒तवो॒ वि र॒श्मयो॒ जनाँ॒२ अनु॑ । भ्राज॑न्तो अ॒ग्नयो॑ यथा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जायै॒ष ते॒ योनि॒ः सूर्या॑य त्वा भ्रा॒जाय॑ । सूर्य॑ भ्राजिष्ठ॒ भ्राजि॑ष्ठ॒स्त्वं दे॒वेष्वसि॒ भ्राजि॑ष्ठो॒ऽहं म॑नु॒ष्ये॒षु भूयासम्

ádṛśram asya ketávo ví raśmáyo janā́ṁ2 ánu | bhrā́janto agnáyo yáthā | upayā́magṛhīto ’si sū́ryāya tvā bhrā́jāya eṣá te yóniḥ sū́ryāya tvā bhrā́jāya | sū́rya bhrājiṣṭha bhrājiṣṭhas tvaṁ devéṣv asi bhrājiṣṭho ’háṁ manuṣyéṣu bhūyāsam

అతని కేతువులు (చిహ్న/ప్రకాశం) దర్శనమయ్యాయి; అతని రశ్ములు జనులను అనుసరించి వ్యాపించి, అగ్నులవలె ప్రకాశిస్తున్నాయి. ఉపయామ-గృహీతమైన నీవు సూర్యునికై, భ్రాజ్ (దీప్తి) కై; ఇదే నీ యోని (ఆధారం)—సూర్యునికై, భ్రాజ్ కై. హే సూర్యా! నీవు భ్రాజిష్ఠుడు, అత్యంత భ్రాజిష్ఠుడు; దేవులలో నీవు భ్రాజిష్ఠుడు—మనుష్యులలో నేనూ భ్రాజిష్ఠుడనై భవించుగాక.

अदृश्रम् । अस्य । केतवः । वि । रश्मयः । जनान् । अनु । भ्राजन्तः । अग्नयः । यथा । उप-याम-गृहीतः । असि । सूर्याय । त्वा । भ्राजाय । एषः । ते । योनिः । सूर्याय । त्वा । भ्राजाय । सूर्य । भ्राजिष्ठ । भ्राजिष्ठः । त्वम् । देवेषु । असि । भ्राजिष्ठः । अहम् । मनुष्येषु । भूयासम्

अदृश्रम्they appeared / were seen
अदृश्रम्:
Kartā
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
अस्यof this (one)
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
केतवःthe banners/signs (rays, marks)
केतवः:
Kartā
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
विapart, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
रश्मयःthe rays
रश्मयः:
Kartā
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
जनान्people
जनान्:
Karma
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
अनुafter, along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय/उपसर्ग)
भ्राजन्तःshining
भ्राजन्तः:
Kartā
TypeVerb
Rootभ्राज् (धातु)
अग्नयःfires
अग्नयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
उपयामगृहीतःtaken with the ‘upayāma’ (supporting formula); duly received
उपयामगृहीतः:
TypeAdjective
Rootउप-यम् + ग्रह् (धातु) / उपयाम (याज्ञिक-प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सूर्यायfor Sūrya
सूर्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
भ्राजायfor splendour
भ्राजाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootभ्राज (प्रातिपदिक; ‘splendour’)
एषःthis
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
योनिःwomb; source; resting-place
योनिः:
Kartā
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
सूर्यायfor Sūrya
सूर्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
भ्राजायfor splendour
भ्राजाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootभ्राज (प्रातिपदिक)
सूर्यO Sūrya
सूर्य:
Sambodhana
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
भ्राजिष्ठshine forth!
भ्राजिष्ठ:
TypeVerb
Rootभ्राज् (धातु)
भ्राजिष्ठःmost shining
भ्राजिष्ठः:
TypeAdjective
Rootभ्राज् (धातु)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
भ्राजिष्ठःmost shining
भ्राजिष्ठः:
TypeAdjective
Rootभ्राज् (धातु)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मनुष्येषुamong humans
मनुष्येषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
भूयासम्may I become / may I be
भूयासम्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
S
Sūrya
A
Agni (as simile)