Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 34

Rishi: Yājñavalkya-tradition (general Śukla-Yajurvedic ascription)
Devata: Bhuvaspati (cosmic lord; functional guardian of transit and stations)
Chandas: Yajus (mixed/prose with metrical cola)

भ॒द्रो मे॑ऽसि॒ प्रच्य॑वस्व भुवस्पते॒ विश्वा॑न्य॒भि धामा॑नि । मा त्वा॑ परिप॒रिणो॑ विद॒न् मा त्वा॑ परिप॒न्थिनो॑ विद॒न् मा त्वा॒ वृका॑ अघा॒यवो॑ विदन् । श्ये॒नो भू॒त्वा परा॑ पत॒ यज॑मानस्य गृ॒हान् ग॑च्छ॒ तन्नौ॑ सस्कृ॒तम्

bha·dró mé’·si pra·cyávasva bhuvaspate víśvāny a·bhí dhā́māni | mā́ tvā pari·paríṇo vidan mā́ tvā pari·panthíno vidan mā́ tvā vṛ́kā a·ghā́yavo vidan | śye·nó bhū·tvā pará patá yája·mānasya gṛ·hā́n ga·ccha tán nau sas·kṛ·tám

నీవు నాకు మంగళకరుడవు; హే భువస్పతే (లోకాధిపతి), ముందుకు సాగి సమస్త ధామముల (నివాసస్థానముల) వైపు వెళ్లు. నిన్ను చుట్టుముట్టువారు నిన్ను గుర్తించకుండుగాక; మార్గములో పొంచి ఉండువారు నిన్ను గుర్తించకుండుగాక; దుష్టమనస్సు గల తోడేళ్లూ నిన్ను గుర్తించకుండుగాక. శ్యేనుడు (గద్ద)గా మారి దూరంగా ఎగిరిపో; యజమానుని గృహాలకు వెళ్లు—ఇది మా కొరకు సక్రమంగా (సంస్కృతం) ఏర్పడుగాక.

भ॒द्रः । मे॒ । अ॒सि॒ । प्र-च्य॑वस्व । भुवः-पते । विश्वा॑नि । अ॒भि । धामा॑नि । मा । त्वा॒ । परि॒-परि॑णः । वि॒द॒न् । मा । त्वा॒ । परि॒-पन्थि॑नः । वि॒द॒न् । मा । त्वा॒ । वृकाः॑ । अ॒घा॒यवः॑ । वि॒द॒न् । श्ये॒नः । भू॒त्वा । परा॑ । प॒त॒ । यज॑मानस्य । गृ॒हान् । ग॑च्छ । तत् । न॒ः॒ । स॒स्कृ॒तम् ।

भद्रःauspicious, good
भद्रः:
विशेषण (कर्तृ-सम्बन्धे)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
मेof me / my
मे:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
प्रच्यवस्वmove forth / proceed
प्रच्यवस्व:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootप्र-च्यु (धातु)
भुवस्पतेO lord of the world/space
भुवस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootभुवस्-पति (प्रातिपदिक)
विश्वानिall (things)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अभिtowards, over
अभि:
उपपद-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
धामानिabodes, stations
धामानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
परिपरिणःthose who surround/hem in
परिपरिणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपरि-परि-णि (प्रातिपदिक; ‘encircler/obstructor’)
विदन्may (they) find/know
विदन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
माdo not
मा:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
परिपन्थिनःwaylayers, obstructers on the path
परिपन्थिनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपरि-पन्थिन् (प्रातिपदिक)
विदन्may (they) find/know
विदन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
माdo not
मा:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
वृकाःwolves
वृकाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
अघायवःevil-intending, harmful
अघायवः:
कर्तृ (वृकाः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअघायू (प्रातिपदिक)
विदन्may (they) find/know
विदन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
श्येनःa hawk
श्येनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
पूर्वकालिक-क्रिया
TypeGerund
Rootभू (धातु)
पराaway, forth
परा:
दिशा/गति-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootपरा (अव्यय/उपसर्ग)
पतfly
पत:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
गृहान्houses, home
गृहान्:
कर्म (गच्छ)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
गच्छgo
गच्छ:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
तत्that
तत्:
कर्म/विषय (सस्कृतम् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नौof us / for us / us two
नौ:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (contextual)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सस्कृतम्well-prepared, well-arranged
सस्कृतम्:
विधेय-विशेषण
TypeParticiple (past passive)
Rootसम्-स्कृ (धातु) → सस्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
B
Bhuvaspati
Ś
Śyena (Falcon)
A
Apotropaic guardians (implicit)