Mantra 10

Rishi: Yājñavalkya-tradition

Devata: Makha/Yajña (with abstract deities: ṛju, sādhu, sukṣiti as ritual aims)

Chandas: Yajus (prose formula)

Samhita Patha (Devanagari)

ऋ॒जवे॑ त्वा सा॒धवे॑ त्वा सुक्षि॒त्यै त्वा॑ । म॒खाय॑ त्वा म॒खस्य॑ त्वा शी॒र्ष्णे ।

Transliteration

ṛjávé tvā sādhávé tvā sukṣityái tvā | makhā́ya tvā makhásya tvā śī́rṣṇe |

Translation

ఋజుత్వం (నేరుతనం) కొరకు నిన్ను; సాధుత్వం/కల్యాణం కొరకు నిన్ను; సుస్థిర నివాసం కొరకు నిన్ను. మఖ (మఖ) కొరకు నిన్ను; మఖస్య (మఖునికి చెందిన) నిన్ను; శిరస్సు (తల) కొరకు నిన్ను. మఖ కొరకు నిన్ను; మఖస్య నిన్ను; శిరస్సు కొరకు నిన్ను. మఖ కొరకు నిన్ను; మఖస్య నిన్ను; శిరస్సు కొరకు నిన్ను.

Padapatha (Word Analysis)

ऋजवे । त्वा । साधवे । त्वा । सुक्षित्यै । त्वा । मखाय । त्वा । मखस्य । त्वा । शीर्ष्णे ।

Word by Word

• ऋजवे: to/for the straight (one)
• ऋजवे: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: ऋजु- (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (thee)
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्- (सर्वनाम)

• साधवे: to/for the good (one)
• साधवे: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: साधु- (प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्- (सर्वनाम)

• सुक्षित्यै: for good habitation/prosperous settlement
• सुक्षित्यै: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सु-क्षिति- (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘good dwelling/settlement’)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्-

• मखाय: for the sacrifice/rite (makha)
• मखाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मख- (प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्-

• मखस्य: of the sacrifice/rite
• मखस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मख- (प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्-

• शीर्ष्णे: for the head/top (chief part)
• शीर्ष्णे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: शीर्षन्- (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)

• मखाय: for the sacrifice/rite
• मखाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मख-

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्-

• मखस्य: of the sacrifice/rite
• मखस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मख-

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्-

• शीर्ष्णे: for the head/top
• शीर्ष्णे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: शीर्षन्-

• मखाय: for the sacrifice/rite
• मखाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: मख-

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्-

• मखस्य: of the sacrifice/rite
• मखस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मख-

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्-

• शीर्ष्णे: for the head/top
• शीर्ष्णे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: शीर्षन्-

Entities Mentioned

• Makha (Yajña)
• Ṛju (Straightness)
• Sādhu (Well-being/Goodness)
• Sukṣiti (Good settlement/Secure dwelling)