Mantra 19
Rishi: Adhvaryu-line attribution (Śukla-Yajurvedic tradition)
Devata: Jyotis / auspicious visibility (implicitly under the stabilising power addressed as dṛti)
Chandas: Yajus (formulaic prose)
Samhita Patha (Devanagari)
दृते॒ दृᳪह॑ मा । ज्योक्ते॑ स॒न्दृशि॑ जीव्यासं॒ ज्योक्ते॑ स॒न्दृशि॑ जीव्यासम्
Transliteration
dṛ́te dṛ́ṃha mā | jyókte sandṛ́śi jīviyāsam jyókte sandṛ́śi jīviyāsam
Translation
ఓ దృఢా! నన్ను దృఢం చేయి. ప్రకాశంలో, శుభదర్శనంలో నేను జీవించునట్లు; ప్రకాశంలో, శుభదర్శనంలో నేను జీవించునట్లు.
Padapatha (Word Analysis)
दृते । दृंह । मा । ज्योक्ते । सम्-दृशि । जीव्यासम् । ज्योक्ते । सम्-दृशि । जीव्यासम्
Word by Word
दृतेin/with firmness; on a firm support
दृते:
अधिकारण
TypeNoun
Rootदृत (प्रातिपदिक; √दॄ/दृ ‘धारण/स्थैर्य’ से निष्पन्न ‘दृढ/स्थिर’ अर्थ में) अथवा ‘दृत’ (स्थिरता/आधार)
दृंहstrengthen; make firm
दृंह:
क्रिया (आज्ञा); कर्म = ‘मा’
TypeVerb
Root√दृंह् (दृंहते/दृंहति) ‘दृढीकरणे, बलवर्धने’
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (अहं-प्रातिपदिक) — ‘मा’ = ‘माम्’ (वेदे क्लिटिक रूप) अथवा सर्वनाम-रूप
ज्योक्तेin the light; in radiance
ज्योक्ते:
अधिकारण
TypeNoun
Rootज्योक्ति (प्रातिपदिक) ‘प्रकाश/ज्योतिः’
सन्दृशिin clear sight; in true vision
सन्दृशि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसन्दृश् (प्रातिपदिक; सम्+√दृश् ‘दर्शन’ → ‘सन्दृश्/सन्दृशि’ = ‘सम्यग्दर्शन/साक्षात्कार’)
जीव्यासम्may I live
जीव्यासम्:
क्रिया; (अधिकारण-सम्बन्धः: ज्योक्ते, सन्दृशि)
TypeVerb
Root√जीव् ‘प्राणधारणे’ (इच्छार्थे) — ‘जीव्य’ (भाव्य/इच्छार्थ-रूप) + ‘आस्’ (प्रथमपुरुष)
ज्योक्तेin the light
ज्योक्ते:
अधिकारण
TypeNoun
Rootज्योक्ति (प्रातिपदिक)
सन्दृशिin clear sight
सन्दृशि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसन्दृश् (प्रातिपदिक)
जीव्यासम्may I live
जीव्यासम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√जीव्
Entities Mentioned
D
Dṛti (Steadfastness/Support)J
Jyotis (Light)S
Saṃdṛś (Fair visibility/Good sight)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes