Mantra 6
Rishi: Śukla-Yajurvedic tradition (Yājñavalkya lineage attribution in broad terms)
Devata: Prajāpati (primary); Waters as purificatory sphere (secondary)
Chandas: Yajus-formula
Samhita Patha (Devanagari)
प्र॒जाप॑तौ त्वा दे॒वता॑या॒मुपो॑दके लो॒के नि द॑धाम्यसौ । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम्
Transliteration
prajā́patau tvā devátāyām upódake lóke ní dadhāmy asau | ápa naḥ śóśucat aghám
Translation
ప్రజాపతిలో, దేవతా-లోకంలో, జలాల సమీపంలోని లోకంలో—అక్కడ నేను నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. మమ్మల్ని దహింపజేసే పాపం దూరమగుగాక.
Padapatha (Word Analysis)
प्रजापतौ । त्वा । देवतायाम् । उप-उदके । लोके । नि । दधामि । असौ । अप । नः । शोशुचत् । अघम्
Word by Word
प्रजापतौin/at Prajāpati
प्रजापतौ:
अधिकारण
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रजा + पति)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
देवतायाम्in the deity / in the divine (sphere)
देवतायाम्:
अधिकारण
TypeNoun
Rootदेवता
उपोदकेin/at the water nearby; in the (ritual) water
उपोदके:
अधिकारण
TypeNoun
Rootउपोदक (उप + उदक)
लोकेin the world/realm
लोके:
अधिकारण
TypeNoun
Rootलोक
निdown, in; (prefix)
नि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि
दधामिI place / I set
दधामि:
कर्तृ (अहं)
TypeVerb
Rootधा (डुधाञ्) + नि
असौthis/that (he/it)
असौ:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम)
अपaway, off
अप:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअप
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
शोशुचत्may it burn away / may it blaze (away)
शोशुचत्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootशुच् (शोचने/दीप्तौ) → शुशोच/शोशुच्
अघम्sin, evil, harm
अघम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअघ
Entities Mentioned
P
PrajāpatiĀ
Āpas (Waters)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes