Mantra 18
Rishi: Vājasaneyin tradition (not specified in the provided excerpt).
Devata: Agni (explicit), with the gods collectively (deveṣu).
Chandas: Anuṣṭubh-like (liturgical adaptation).
Samhita Patha (Devanagari)
परी॒मे गाम॑नेषत॒ पर्य॒ग्निम॑हृषत । दे॒वेष्व॑क्रत॒ श्रव॒ः क इ॒माँ२ आ द॑धर्षति
Transliteration
parī́me gā́m aneṣata pár yagním ahṛṣata | devéṣv akrata śrávaḥ ká imā́n ā́ dadharṣati ||
Translation
వీరి చుట్టూ వారు గోవును నడిపించారు; అగ్నిని చుట్టూ వారు ఆనందించారు. దేవుల మధ్య వీరికి యశస్సును వారు స్థాపించారు—ఇప్పుడు వీరిపై దాడి చేయడానికి ఎవరు ధైర్యం చేస్తారు?
Padapatha (Word Analysis)
परी॒मे । गाम् । अ॒नेषत । परि । अ॒ग्निम् । अ॒हृषत । दे॒वेषु॑ । अ॒क्रत । श्रवः॑ । कः । इ॒मान् । आ । द॑धर्षति
Word by Word
परीमेaround; these
परीमे:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable + Pronoun
Rootपरि + इमे (इदम्-प्रातिपदिक)
गाम्the cow (cattle)
गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अनेषतimpelled / drove
अनेषत:
Kartā
TypeVerb
Rootइष् (इच्छा/प्रेरणे)
परिaround
परि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपरि
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अहृषतrejoiced / exulted
अहृषत:
Kartā
TypeVerb
Rootहृष् (हर्षे/प्रहर्षे)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अक्रतmade / produced
अक्रत:
Kartā
TypeVerb
Rootकृ (करणे)
श्रवःfame, glory
श्रवः:
Karma
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootक (किम्-प्रातिपदिक)
इमान्these
इमान्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्-प्रातिपदिक
आtowards, up to (intensifier with verb)
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ
दधर्षतिdares / overpowers / assails
दधर्षति:
Kartā
TypeVerb
Rootधृष् (धर्षणे/साहसे)
Entities Mentioned
A
AgniV
Viśve Devāḥ (the Gods collectively)G
Go (the Cow, as sacrificial wealth)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes