Mantra 78
Rishi: To be fixed by RV concordance (Indra-Soma pressing hymn strata)
Devata: Indra (with Harīs)
Chandas: To be fixed by RV source identification
Samhita Patha (Devanagari)
ब्रह्मा॑णि मे म॒तय॒: शᳪ सु॒तास॒: शुष्म॑ इयर्ति॒ प्रभृ॑तो मे॒ अद्रि॑: । आ शा॑सते॒ प्रति॑ हर्यन्त्यु॒क्थेमा हरी॑ वहत॒स्ता नो॒ अच्छ॑
Transliteration
bráhmāṇi me matáyaḥ śáṃ sutā́saḥ śúṣma iyarti prá-bhṛto me ádriḥ | ā́ śāsate práti haryanty ukthé imā́ hárī vahatas tā́ no áccha
Translation
నా బ్రహ్మవాణులు, మతులు క్షేమార్థమే; పిండిన సోమపానాలు—నా శుష్మం—ఉద్రేకిస్తాయి; పైకెత్తిన నా అద్రి (పేషణశిల) ప్రేరేపిస్తుంది. వారు ఆజ్ఞాపిస్తారు; ఉక్థంలో హర్షిస్తారు. హే రెండు హరి (కపిశ) అశ్వాలారా, వీటిని మా వద్దకు ఇక్కడికి మోసుకొని రండి.
Padapatha (Word Analysis)
ब्रह्माणि । मे । मतयः । शम् । सुतासः । शुष्मः । इयर्ति । प्रभृतः । मे । अद्रिः । आ । शासते । प्रति । हर्यन्ति । उक्थे । इमा । हरी इति । वहतः । ता । नः । अच्छ ।
Word by Word
ब्रह्माणिsacred utterances / hymns
ब्रह्माणि:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) → ब्रह्माणि
मेof me / my
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
मतयःthoughts / intentions
मतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
शम्well-being / auspiciously
शम्:
Karma
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
सुतासःpressed (Soma) juices
सुतासः:
Kartā
TypeNoun
Rootसुत (कृदन्त; √सु ‘to press’ + त)
शुष्मःstrength / vigor
शुष्मः:
Kartā
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
इयर्तिsets in motion / impels
इयर्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√ईर्/ईर् (ईरयति) → इयर्ति
प्रभृतःlifted up / raised
प्रभृतः:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootप्र-√भृ (कृदन्त; भृत ‘borne/raised’)
मेof me / my
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
अद्रिःpressing-stone
अद्रिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
आtowards / hither
आ:
Karma
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
शासतेthey command / they instruct
शासते:
Kriyā
TypeVerb
Root√शास्
प्रतिtowards / in response to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
हर्यन्तिthey become eager / they hasten
हर्यन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√हृ (हर्यति/हर्यन्ति ‘to be eager/impel’)
उक्थेin the hymn of praise (uktha)
उक्थे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
इमाःthese
इमाः:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम्
हरीthe two bay steeds
हरी:
Kartā
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
वहतःthey carry / they convey
वहतः:
Kriyā
TypeVerb
Root√वह्
ताःthose
ताः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
नःof us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
अच्छtowards / hither
अच्छ:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअच्छ (अव्यय)
Entities Mentioned
I
IndraH
Harī (Indra’s two Bay Steeds)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes