Mantra 63
Rishi: Ṛgvedic Indra hymn tradition (ṛṣi varies by anukramaṇī)
Devata: Indra (with Maruts as associated)
Chandas: Triṣṭubh (likely; extended pādas)
Samhita Patha (Devanagari)
ये त्वा॑ऽहि॒हत्ये॑ मघव॒न्नव॑र्ध॒न्ये शा॑म्ब॒रे ह॑रिवो॒ ये गवि॑ष्टौ । ये त्वा॑ नू॒नम॑नु॒मद॑न्ति॒ विप्रा॒: पिबे॑न्द्र॒ सोम॒ᳪ सग॑णो म॒रुद्भि॑:
Transliteration
yé tvā’hihatye maghavann ávardhanye śā́mbare harivo yé gávīṣṭau | yé tvā nū́nám anumádanti víprāḥ píbe’ndra sómaṃ ságaṇo marúdbhiḥ ||
Translation
హే మఘవన్, అహి-వధలో నిన్ను వృద్ధి చేసినవారు; హే హరివన్, శంబర విషయములో; అలాగే గవిష్టి (గో-అన్వేషణ)లో—ఇప్పటికీ నిన్ను అనుమోదించే ఆ విప్రులు—హే ఇంద్రా, మరుద్గణంతో, నీ గణంతో కలిసి సోమాన్ని పానము చేయి.
Padapatha (Word Analysis)
ये । त्वा । अहि-हत्ये । मघवन् । अवर्धन् । ये । शाम्बरे । हरिवः । ये । गविष्टौ । ये । त्वा । नूनम् । अनुमदन्ति । विप्राः । पिब । इन्द्र । सोमम् । स-गणः । मरुद्भिः ।
Word by Word
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहिहत्येin the slaying of the serpent (Vṛtra)
अहिहत्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअहिहत्य (प्रातिपदिक; अहि + हत्य)
मघवन्O bountiful one (Indra)
मघवन्:
(Sambोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
अवर्धन्they strengthened / increased
अवर्धन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध्
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शाम्बरेin/against Śambara
शाम्बरे:
Adhikaraṇa
TypeNoun (proper/epithet)
Rootशाम्बर (प्रातिपदिक)
हरिवःO you of the tawny steeds
हरिवः:
(Sambोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootहरिवस् (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गविष्टौin the quest for cattle / in the cattle-raid
गविष्टौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगविष्टि (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नूनम्now; indeed
नूनम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
अनुमदन्तिthey rejoice in/approve/favour
अनुमदन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमद् (अनु + मद्)
विप्राःinspired sages/priests
विप्राः:
Kartā
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
पिबdrink
पिब:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(Sambोधन)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमम्Soma
सोमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सगणःtogether with your troop/company
सगणः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसगण (प्रातिपदिक; स- + गण)
मरुद्भिःwith the Maruts
मरुद्भिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
I
IndraM
MarutsRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes