Mantra 45
Rishi: RV-derived; Śukla-Yajurvedic redactional attribution not explicit here
Devata: Indra-Vāyu; Bṛhaspati; Mitra-Agni; Pūṣan; Bhaga; Ādityas; Maruts
Chandas: Anuṣṭubh-like enumeration (list-mantra; metrical strictness secondary in YV deployment)
Samhita Patha (Devanagari)
इ॒न्द्र॒वा॒यू बृह॒स्पतिं॑ मि॒त्राग्निं पू॒षणं भग॑म् । आ॒दि॒त्यान् मारु॑तं ग॒णम्
Transliteration
indravāyū bṛ́haspátiṃ mitrā́gniṃ pū́ṣaṇaṃ bhágam | ādityā́n mārútaṃ gaṇám
Translation
ఇంద్ర–వాయు, బృహస్పతి, మిత్ర–అగ్ని, పూషన్, భగ; ఆదిత్యులు మరియు మరుత్ గణం—(వారందరినీ మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము).
Padapatha (Word Analysis)
इ॒न्द्र-वा॒यू । बृह॒स्पतिम् । मि॒त्रा-अ॒ग्निम् । पू॒षणम् । भग॑म् । आ॒दि॒त्यान् । मारु॑तम् । ग॒णम्
Word by Word
इन्द्रवायूO Indra and Vāyu
इन्द्रवायू:
सम्प्रदान (आह्वान/यजन-प्राप्ति)
TypeNoun (compound)
Rootइन्द्र + वायु (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
बृहस्पतिम्Bṛhaspati
बृहस्पतिम्:
कर्म (यज्य/आहूत-देवता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
मित्राग्निम्Mitra and Agni
मित्राग्निम्:
कर्म (यज्य/आहूत-देवता)
TypeNoun (compound)
Rootमित्र + अग्नि (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
पूषणम्Pūṣan
पूषणम्:
कर्म (यज्य/आहूत-देवता)
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
भगम्Bhaga
भगम्:
कर्म (यज्य/आहूत-देवता)
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
आदित्यान्the Ādityas
आदित्यान्:
कर्म (यज्य/आहूत-देवतागणः)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
मारुतम्the Marut-host (Maruta)
मारुतम्:
कर्म (यज्य/आहूत-देवतागणः)
TypeAdjective (used substantively)
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
गणम्the troop/host
गणम्:
कर्म (यज्य/आहूत-समूहः)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
I
Indra-VāyuB
BṛhaspatiM
Mitra-AgniP
PūṣanB
BhagaĀ
ĀdityasM
Maruts (host)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes