Mantra 40
Rishi: Aśvamedha-mantra tradition (solar laudatory layer).
Devata: Sūrya/Āditya
Chandas: Predominantly triṣṭubh-like cadence, though transmitted as a yajus-formula.
Samhita Patha (Devanagari)
बट् सू॑र्य॒ श्रव॑सा म॒हाँ२ अ॑सि स॒त्रा दे॑व म॒हाँ२ अ॑सि । म॒ह्ना दे॒वाना॑मसु॒र्य॒: पु॒रोहि॑तो वि॒भु ज्योति॒रदा॑भ्यम्
Transliteration
baṭ sū́rya śrávasā mahā́m̐ asi satrā́ deva mahā́m̐ asi | mahnā́ devā́nām asuryáḥ puróhito vibhú jyótir adā́bhyam
Translation
ఓ సూర్యా! శ్రవస్ (యశస్సు/కీర్తి) వలన నీవు మహానవు; ఓ దేవా! సదా నీవు మహానవు. మహిమచేత నీవు దేవులలో అగ్ర పురోహితుడు—సర్వవ్యాపకమైన ప్రకాశం, అజేయ (అదాభ్య) జ్యోతి.
Padapatha (Word Analysis)
बट् । सूर्य । श्रवसा । महान् । असि । सत्रा । देव । महान् । असि । मह्ना । देवानाम् । असुर्यः । पुरोहितः । विभु । ज्योतिः । अदाभ्यम्
Word by Word
बट्indeed; O! (emphatic particle)
बट्:
—
TypeIndeclinable
Rootबट् (निपात) / बट् इति
सूर्यO Sun
सूर्य:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
श्रवसाby fame; by glory
श्रवसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
महान्great
महान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सत्राalways; continually
सत्रा:
—
TypeIndeclinable
Rootसत्रा (अव्यय)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
महान्great
महान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
मह्नाby greatness; by might
मह्ना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) → मह्ना (इन्स्ट्र.)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असुर्यःmighty; lordly (asurya)
असुर्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअसुर्य (प्रातिपदिक)
पुरोहितःthe priest set in front; purohita
पुरोहितः:
Kartā
TypeNoun
Rootपुरोहित (प्रातिपदिक)
विभुall-pervading; mighty
विभु:
Kartā
TypeAdjective
Rootविभु (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
अदाभ्यम्unassailable; not to be harmed/deceived
अदाभ्यम्:
Kartā
TypeAdjective
Rootअदाभ्य (प्रातिपदिक) < दभ् (धातु) ‘to harm/deceive’ + अ-
Entities Mentioned
S
Sūrya (Āditya)D
Devāḥ (the Gods collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes