Mantra 16

Rishi: Yājñavalkya (traditional attribution)

Devata: Śrī (prosperity), with brahman and kṣatra as paired powers; ‘the gods’ as installers

Chandas: Yajus/prose-formula (non-metrical or loosely metrical)

Samhita Patha (Devanagari)

इ॒दं मे॒ ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं चो॒भे श्रिय॑मश्नुताम् । मयि॑ दे॒वा द॑धतु॒ श्रिय॒मुत्त॑मां॒ तस्यै॑ ते॒ स्वाहा॑

Transliteration

idáṃ mē bráhma ca kṣatráṃ cobhé śríyam aśnutām | máyī devā́ dadhatu śríyam úttamāṃ tásyai tē svā́hā ||

Translation

నా ఈ బ్రహ్మ (బ్రాహ్మణ తేజస్సు) మరియు క్షత్ర (రాజ తేజస్సు)—రెండూ—శ్రీ (సమృద్ధి)ని పొందుగాక. దేవులు నాలో ఉత్తమమైన శ్రీని స్థాపించుగాక; ఆమెకే నీ స్వాహాకారము అర్పితమగుగాక—స్వాహా.

Padapatha (Word Analysis)

इदम् । मे । ब्रह्म । च । क्षत्रम् । च । उभे इति । श्रियम् । अश्नुताम् । मयि । देवाः । दधतु । श्रियम् । उत्तमाम् । तस्यै । ते । स्वाहा ।

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मे: of me / for me
• मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्म: brahman; sacred power / priestly power
• ब्रह्म: Karma
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• क्षत्रम्: kṣatra; royal power / sovereignty
• क्षत्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षत्र (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• उभे: both (the two)
• उभे: Kartā
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: उभ (प्रातिपदिक)

• श्रियम्: prosperity; splendor
• श्रियम्: Karma
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)

• अश्नुताम्: may (they two) attain / partake
• अश्नुताम्: —
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु)

• मयि: in me
• मयि: Adhikaraṇa
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• दधतु: may they place / bestow
• दधतु: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• श्रियम्: prosperity; splendor
• श्रियम्: Karma
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)

• उत्तमाम्: highest; best
• उत्तमाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)

• तस्यै: to her / for that (goddess of prosperity)
• तस्यै: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: to you / for you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वाहा: svāhā (oblational call)
• स्वाहा: —
• Type: Indeclinable (ritual exclamation)
• Root: स्वाहा

Entities Mentioned

• Śrī
• Devas (the gods collectively)
• Brahman
• Kṣatra