Mantra 62

Rishi: Jamadagni; Kaśyapa (named as exemplars within the mantra)

Devata: Āyuṣ (Longevity) as the operative aim; implicitly the gods as holders of perfected life

Chandas: Yajus-style formula with ṛg-like cadence; not securely assignable to a single classical metre from the excerpt alone

Samhita Patha (Devanagari)

त्र्या॑यु॒षं ज॒मद॑ग्नेः क॒श्यप॑स्य त्र्यायु॒षम् । यद्दे॒वेषु॑ त्र्यायु॒षं तन्नो॑ अस्तु त्र्यायु॒षम्

Transliteration

tryā́yuṣaṃ jamádagneḥ kaśyápasya tryā́yuṣam | yád devéṣu tryā́yuṣaṃ tán no astu tryā́yuṣam

Translation

జమదగ్ని యొక్క త్ర్యాయుష్, కశ్యపుని యొక్క త్ర్యాయుష్—దేవులలో ఉన్న త్ర్యాయుష్ ఏదో, అదే మాకూ కలుగుగాక; అదే త్ర్యాయుష్ గాక.

Padapatha (Word Analysis)

त्रि-आ॑यु॒षम् । ज॒मद॑ग्नेः । क॒श्यप॑स्य । त्रि-आ॑यु॒षम् । यत् । दे॒वेषु॑ । त्रि-आ॑यु॒षम् । तत् । नः॒ । अ॒स्तु॒ । त्रि-आ॑यु॒षम्

Word by Word

• त्र्यायुषम्: (as) three-lived / having triple lifespan
• त्र्यायुषम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: त्रि-आयुस् (प्रातिपदिक: त्र्यायुस्)

• जमदग्नेः: of Jamadagni
• जमदग्नेः: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun (proper name)
• Root: जमदग्नि (प्रातिपदिक)

• कश्यपस्य: of Kaśyapa
• कश्यपस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun (proper name)
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)

• त्र्यायुषम्: three-lived / triple lifespan
• त्र्यायुषम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: त्रि-आयुस् (प्रातिपदिक: त्र्यायुस्)

• यत्: that which
• यत्: Karma (correlative object) / (contextual)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• त्र्यायुषम्: three-lived / triple lifespan
• त्र्यायुषम्: Karma (that triple-life [portion/boon])
• Type: Adjective
• Root: त्रि-आयुस् (प्रातिपदिक: त्र्यायुस्)

• तत्: that
• तत्: Karma (correlative to यत्)
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: Sampradāna (beneficiary) / Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्तु: may it be
• अस्तु: (verbal predicate)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• त्र्यायुषम्: three-lived / triple lifespan
• त्र्यायुषम्: Karma / (predicate complement)
• Type: Adjective
• Root: त्रि-आयुस् (प्रातिपदिक: त्र्यायुस्)

Entities Mentioned

• Āyuṣ (Longevity)
• Devas (the Gods)
• Jamadagni
• Kaśyapa