Mantra 42
Rishi: Vājasaneyin tradition (Yājñavalkya-associated transmission).
Devata: Gṛhāḥ / protective household powers.
Chandas: Yajus-formula with ṛc-like cadence; not strictly metrical in the Ṛgvedic sense.
Samhita Patha (Devanagari)
येषा॑म॒ध्येति॑ प्र॒वस॒न्येषु॑ सौमन॒सो ब॒हुः । गृ॒हानुप॑ह्वयामहे॒ ते नो॑ जानन्तु जान॒तः
Transliteration
yeṣā́m ádhyeti pravásanyeṣu saumanasó bahúḥ | gṛhā́n úpahvayāmahe té no jānantu jānátah
Translation
వసించదగిన గృహాల మధ్య విస్తారమైన సౌమనస్యం (సద్భావం) ఉన్నవాటిని—ఆ గృహాలను మేము ఇక్కడికి ఆహ్వానిస్తున్నాము; తెలిసినవారైన మమ్మల్ని వారు గుర్తించుగాక.
Padapatha (Word Analysis)
येषाम् । अध्येति । प्रवसन्येषु । सौमनसः । बहुः । गृहान् । उप-ह्वयामहे । ते । नः । जानन्तु । जानतः
Word by Word
येषाम्of whom / whose
येषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
मध्येin the midst / among
मध्ये:
अधिकरण
TypeNoun (locative used adverbially)
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
इतिthus (quotative/particle)
इति:
—
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रवसन्येषुin the places fit for sojourning / in the settlements
प्रवसन्येषु:
अधिकरण
TypeAdjective (substantivized)
Rootप्रवसन्य (प्रातिपदिक; ‘to be dwelt in/sojourned in’, from √वस् with प्र-; adjectival)
सौमनसःgoodwill / friendliness
सौमनसः:
कर्तृ (as subject/quality predicated)
TypeNoun
Rootसौमनस (प्रातिपदिक; ‘goodwill, friendliness’)
बहुःmuch / abundant
बहुः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
गृहान्homes / houses
गृहान्:
कर्म
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
उपnear, towards (as preverb)
उप:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootउप
आह्वयामहेwe call / we invoke
आह्वयामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वा (आह्वा) with उपसर्ग उप-आ-
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःus / of us
नः:
कर्म (as object of ‘know’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
जानन्तुlet them know
जानन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√ज्ञा
जानतःof the knowing one / of one who knows
जानतः:
सम्बन्ध (genitive qualifier)
TypeParticiple (present active)
Root√ज्ञा → जानत् (वर्तमान-कृदन्त)
Entities Mentioned
G
Gṛhāḥ (Houses/household powers)S
Sumanas (kindly-mindedness, good will)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes