Mantra 28
Rishi: Kakṣīvant Dairghatamasa (Auśija) (as invoked); traditional attribution aligns the mantra with the Kakṣīvant cycle.
Devata: Brahmaṇaspati (Br̥haspati); with Soma as the ritual object being qualified.
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like cadence (as transmitted in Yajurvedic adaptation; confirm by full pada count in the receiving tradition).
Samhita Patha (Devanagari)
सो॒मान॒ᳪ स्वर॑णं कृणु॒हि ब्र॑ह्मणस्पते । क॒क्षीव॑न्तं॒ य औ॑शि॒जः
Transliteration
somā́n svaráṇaṃ kṛṇuhí brahmaṇaspate | kakṣī́vantaṃ yá auśijáḥ ||
Translation
హే బ్రహ్మణస్పతీ, పవిత్ర ప్రార్థనాధిపతీ! సోమ బిందువులను సువర్ణసమమైన (ఉత్తమ తేజస్సుగల)విగా చేయుము; ఉశిజుని పుత్రుడు కక్షీవంతుని (సోమ) వలె వాటిని చేయుము.
Padapatha (Word Analysis)
सोमान् । स्वरणम् । कृणुहि । ब्रह्मणः-पते । कक्षीवन्तम् । यः । औशिजः ।
Word by Word
सोमान्Soma-draughts / Soma juices
सोमान्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
स्वरणम्a (good) sound/chant; melodious utterance
स्वरणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वरण (प्रातिपदिक) < √स्वृ/स्वर् (धातु; ‘ध्वनौ/स्वरे’)
कृणुmake! / do!
कृणु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
हिindeed; pray
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
ब्रह्मणस्पतेO Lord of prayer (Bṛhaspati)
ब्रह्मणस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक; समासः षष्ठी-तत्पुरुष)
कक्षीवन्तम्Kakṣīvān (the seer)
कक्षीवन्तम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकक्षीवत् (प्रातिपदिक; विशेषण/नाम)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
औशिजःthe Auśija (descendant of Uśij / of the Uśij line)
औशिजः:
कर्तृ (यः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootऔशिज (प्रातिपदिक; उशिज्-वंश/गोत्र-सम्बन्धी)
Entities Mentioned
B
Brahmaṇaspati (Bṛhaspati)S
SomaK
Kakṣīvant Auśija (as invoked exemplar)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary