Mantra 19
Rishi: RV-derived benedictive tradition
Devata: Viśve Devāḥ (Gods collectively)
Chandas: Jagatī/Tr̥ṣṭubh mixed (long line; requires RV concordance)
Samhita Patha (Devanagari)
अनु॑ वीरै॒रनु॑ पुष्यास्म॒ गोभि॒रन्वश्वै॒रनु॒ सर्वे॑ण पु॒ष्टैः । अनु॒ द्विप॒दाऽनु॒ चतु॑ष्पदा व॒यं दे॒वा नो॑ य॒ज्ञमृ॑तु॒था न॑यन्तु
Transliteration
ánu vīráir ánu puṣyāsmá góbhir ánv aśváir ánu sárveṇa púṣṭaiḥ | ánu dvipádā́nu cátuṣpadā vayáṃ devā́ no yajñám r̥túthā nayantu ||
Translation
వీరులతో కలిసి మేము పుష్టిగా వర్ధిల్లుదుము; గోవులతో, అశ్వాలతో, మరియు సమస్త పోషణ/పుష్టితో కలిసి. ద్విపదులతో, చతుష్పదులతో కలిసి—దేవులు మా యజ్ఞాన్ని ఋతు-ఋతువుగా, విధిపూర్వకంగా, క్రమంగా నడిపించుగాక.
Padapatha (Word Analysis)
अनु । वीरैः । अनु । पुष्य । अस्म । गोभिः । अनु । अश्वैः । अनु । सर्वेण । पुष्टैः । अनु । द्विपदा । अनु । चतुष्पदा । वयम् । देवाः । नः । यज्ञम् । ऋतुथा । नयन्तु ।
Word by Word
अनुafter; along; in accompaniment
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
वीरैःwith heroes/valiant men
वीरैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
अनुalong/with
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
पुष्यmay you thrive/prosper
पुष्य:
—
TypeVerb
Rootपुष् (धातु, पुष्टौ)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गोभिःwith cows/cattle
गोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अनुalong/with
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
अनुalong/with
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
सर्वेणwith all (wealth/means)
सर्वेण:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
पुष्टैःwith nourished/prosperous (things); with prosperities
पुष्टैः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootपुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पुष् + क्त)
अनुalong/with
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
द्विपदाwith bipeds (men/people)
द्विपदा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootद्विपद (प्रातिपदिक)
अनुalong/with
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
चतुष्पदाwith quadrupeds (cattle/animals)
चतुष्पदा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootचतुष्पद (प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
नःfor us; to us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
ऋतुथाseason by season; in due order
ऋतुथा:
—
TypeIndeclinable
Rootऋतु-था (अव्ययीभाव/अव्यय; ‘ऋतु’ + ‘था’)
नयन्तुmay they lead
नयन्तु:
—
TypeVerb
Rootनी (धातु, नयने) + अनु- (उपसर्गार्थः संदर्भे)
Entities Mentioned
V
Viśve DevāḥṚ
Ṛta (cosmic order, as a principle)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes