Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 88
Rishi: Traditional attribution: Vedic seer lineage (often treated as anonymous/ṛṣi of the collection; later tradition associates many VS formulas with Yājñavalkya’s school transmission).
Devata: Agni (as vahni/carrier) and Ghṛta/Ājya as sacralized substance.
Chandas: Mixed; predominantly Triṣṭubh-like cadence in this cluster.
Samhita Patha (Devanagari)
घृ॒तं मि॑मिक्षे घृ॒तम॑स्य॒ योनि॑र्घृ॒ते श्रि॒तो घृ॒तम्व॑स्य॒ धाम॑ । अ॒नुष्व॒धमा व॑ह मा॒दय॑स्व॒ स्वाहा॑कृतं वृषभ वक्षि ह॒व्यम्
Transliteration
ghr̄táṃ mimikṣe ghr̄tám asya yóniḥ ghr̄té śritó ghr̄tám vasyá dhā́ma | anúsvadhám ā́ vaha mā́dayasva svā́hākr̥taṃ vr̥ṣabha vakṣi havýam
Translation
ఘృతంతోనే ఘృతాన్ని నేను కలిపాను; ఘృతమే దీని యోని (ఉద్భవస్థానం); ఘృతంలోనే ఇది స్థితమై ఉంది; ఘృతమే దీని ధామం (నియత నివాసం). స్వధా ప్రకారం దీన్ని ఇక్కడికి తీసుకురా; ఇందులో ఆనందించు. హే వృషభా! స్వాహా-సంస్కృత హవ్యాన్ని (ఆహుతిని) మోసుకెళ్లు.
Padapatha (Word Analysis)
घृ॒तम् । मि॑मिक्षे । घृ॒तम् । अ॒स्य॒ । योनि॑ः । घृ॒ते । श्रि॒तः । घृ॒तम् । व॒स्य॒ । धाम॑ । अ॒नु॒-स्व॒धम् । आ । व॒ह॒ । मा॒दय॑स्व । स्वाहा॑- कृतम् । वृषभ । वक्षि । ह॒व्यम्
Word by Word
घृतम्ghee; clarified butter
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक) प्रत्यय-त (कृत) — ‘घृ’ धातु-निष्पन्न
मिमिक्षेhas been mixed/sprinkled
मिमिक्षे:
Kartā
TypeVerb
Root√मिक्ष् (मिक्षँ) ‘मिश्रणे/सिञ्चने’
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
अस्यof this; its
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योनिःwomb; source; origin
योनिः:
Kartā
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
घृतेin ghee
घृते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
श्रितःresting; supported
श्रितः:
Kartā
TypeVerb (participial)
Root√श्रि (श्रिञ्) ‘आश्रये/सेवने’
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
वand; indeed
व:
—
TypeIndeclinable
Rootव (निपात)
अस्यof this; its
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धामabode; seat; splendor
धाम:
Karma
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
अनुष्वधम्according to svadhā; in due/accustomed manner
अनुष्वधम्:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु-स्वधा (अव्ययीभाव)
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वहcarry; convey
वह:
Kartā
TypeVerb
Root√वह् (वहँ) ‘प्रापणे/वहने’
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आदयस्वrejoice; be exhilarated
आदयस्व:
Kartā
TypeVerb
Root√मद् (मदँ) ‘हर्षे/माद्ये’ + आ
स्वाहा-कृतम्made with ‘svāhā’; offered with svāhā
स्वाहा-कृतम्:
Karma
TypeAdjective (participial)
Rootस्वाहा (अव्यय/निपात) + √कृ (कृञ्) ‘करणे’
वृषभO bull (strong one)
वृषभ:
Sambodhana
TypeNoun (vocative)
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
वक्षिcarry; bring
वक्षि:
Kartā
TypeVerb
Root√वह् (वहँ) ‘वहने’ (वैदिक: वक्षि = 2sg injunctive/aorist form used imperatively)
हव्यम्the oblation; what is to be offered
हव्यम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हू ‘आह्वाने’ से निष्पन्न ‘हव्’/‘हव्य’)
Entities Mentioned
A
Agni (Vahni)G
Ghṛta/Ājya (sacralized ghee)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes