Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 81
Rishi: Śukla-Yajurvedic tradition (unspecified)
Devata: Agnicayana/altar as Prajāpati (functional devatā: Agni/Prajāpati)
Chandas: Yajus (technical adjectival formula)
Samhita Patha (Devanagari)
ई॒दृङ् चा॑न्या॒दृङ् च॑ स॒दृङ् च॑ प्रति॑सदृङ् च॑ । मि॒तश्च॒ सम्मि॑तश्च॒ सभ॑राः
Transliteration
īdṛ́ṅ cānyā́dṛṅ ca sadṛ́ṅ ca prátisadṛṅ ca | mitáś ca sámmitaś ca sá-bharāḥ
Translation
ఈ రూపమునది మరియు మరొక రూపమునది; సదృశమూ ప్రతిసదృశమూ; మితమూ (కొలిచినది) సమ్మితమూ (సువ్యవస్థితంగా కొలిచినది)—(కార్యభారాన్ని) కలిసి మోసేవారు.
Padapatha (Word Analysis)
ईदृक् । च । अन्यादृक् । च । सदृक् । च । प्रतिसदृक् । च । मितः । च । सम्मितः । च । सभराः
Word by Word
ईदृक्such (of this kind)
ईदृक्:
Kartā (सम्बन्धि-विशेषणम्; समुच्चितपदानां विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootईदृश् (प्रातिपदिक) → ईदृक्
चand
च:
— (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच
अन्यादृक्of another kind
अन्यादृक्:
Kartā (सम्बन्धि-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअन्य + ईदृश् (प्रातिपदिक) → अन्यादृक्
चand
च:
— (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच
सदृक्similar, like
सदृक्:
Kartā (सम्बन्धि-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसदृश् (प्रातिपदिक) → सदृक्
चand
च:
— (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच
प्रतिसदृक्corresponding, matching (counterpart-like)
प्रतिसदृक्:
Kartā (सम्बन्धि-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रति + सदृश् (प्रातिपदिक) → प्रतिसदृक्
चand
च:
— (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच
मितःmeasured, limited
मितः:
Kartā (सम्बन्धि-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मा ‘माने/मितौ’ → मित ‘measured’)
चand
च:
— (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच
सम्मितःwell-measured, duly proportioned
सम्मितः:
Kartā (सम्बन्धि-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसम् + मित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मा → मित) → सम्मित
चand
च:
— (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच
सभराःbearing (together); bringing/possessing (offerings)
सभराः:
Kartā (समुच्चित-विशेष्य/समूहः)
TypeAdjective/Noun
Rootसभर (प्रातिपदिक; ‘bearing/bringing together’, ‘with burden/with offering’)
Entities Mentioned
A
AgniP
PrajāpatiRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes