Mantra 53
Rishi: Traditionally ascribed within the Yajurvedic transmission (often linked to Yājñavalkya’s school-lineage rather than a single Ṛgvedic seer)
Devata: Agni (with ‘Viśve Devāḥ’ as co-invoked collective)
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like cadence (as used in Yajus prose-verse; metrical assignment varies in ancillary lists)
Samhita Patha (Devanagari)
उदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा अग्ने॑ भरन्तु॒ चित्ति॑भिः । स नो॑ भव शि॒वस्त्वᳪ सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः
Transliteration
úd u tvā víśve devā́ agne bharantu cíttibhiḥ | sá no bhava śivás tváṃ suprátīko vibhā́vasuḥ ||
Translation
హే అగ్నీ! సమస్త దేవతలు తమ తమ సంకల్పాలతో నిన్ను పైకి ఎత్తుగాక. నీవు మా కొరకు శివమయుడవై (కల్యాణకరుడవై) ఉండు—సుప్రతీకుడవు (శుభ్రరూపుడు), హే విభావసు (దూరం వరకు ప్రకాశించువాడా)।
Padapatha (Word Analysis)
उत् । उ । त्वा । विश्वे । देवाः । अग्ने । भरन्तु । चित्तिभिः । सः । नः । भव । शिवः । त्वम् । सुप्रतीकः । विभावसुः ।
Word by Word
उद्up, forth
उद्:
—
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग/निपात) अथवा अव्यय ‘उत्/उद्’
उindeed, O
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypeNoun (Pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वेall
विश्वे:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (सर्व)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि
भरन्तुmay (they) bear/bring
भरन्तु:
—
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
चित्तिभिःwith thoughts/intentions
चित्तिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootचित्ति (बुद्धि/ध्यान/उपाय)
सhe/that (Agni)
स:
Kartā
TypeNoun (Pronoun)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypeNoun (Pronoun)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भवbe
भव:
—
TypeVerb
Root√भू (भवने)
शिवःauspicious, gracious
शिवः:
Kartā (predicate) / विशेषण
TypeAdjective
Rootशिव
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypeNoun (Pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुप्रतीकःof beautiful appearance
सुप्रतीकः:
Kartā (predicate) / विशेषण
TypeAdjective
Rootसु- + प्रतीक (प्रतीक = रूप/मुख/चिह्न)
विभावसुःthe radiant one (Agni)
विभावसुः:
Kartā (predicate) / विशेषण
TypeNoun (epithet)
Rootविभावसु (विशेष-प्रातिपदिक; ‘दीप्तिमान्/प्रकाशवान्’)
Entities Mentioned
A
AgniV
Viśve Devāḥ (All Gods)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes