Mantra 60
Rishi: Vedic (RV-derived) attribution; preserved in VS as yajus-adaptation
Devata: Soma (with implicit divine companies, viśaḥ devānām)
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like (RV-style verse embedded in VS)
Samhita Patha (Devanagari)
ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒: सोम॑ᳪ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑न्दे॒वानां॒ विश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः
Transliteration
tā́ asya sū́dadóhasaḥ sómaṃ śrīṇanti pṛ́śnayaḥ | jánman devā́nāṃ víśas tríṣv ā́ rócane diváḥ
Translation
ఆ పృష్ని (చుక్కల రంగు) గోవులు, పాలు దోహనంలో సమృద్ధిగా ఉన్నవి, అతనికోసం సోమాన్ని పరిపక్వం/మిశ్రమం చేస్తాయి. (ఇది) దేవతల విశః (సమూహాల) జన్మస్థానం—దివః యొక్క మూడు రోచన (దీప్తిమయ) ప్రాంతాలలో.
Padapatha (Word Analysis)
ता इति । अ॒स्य॒ । सूद॑-दोहसः । सोम॑म् । श्रीणन्ति । पृश्न॑यः । जन्म॑ । दे॒वानाम् । विशः । त्रि॒षु । आ । रो॒च॒ने । दि॒वः ।
Word by Word
ताःthose (fem., they)
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूददोहसःhaving (good) pressing-and-drawing (i.e., yielding milk/juice)
सूददोहसः:
कर्तृ (ताः इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसूद-दोहस् (समास-प्रातिपदिक; सूद = ‘pressing/expressing’, दोहस् = ‘milking/drawing’)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
श्रीणन्तिthey mix/prepare
श्रीणन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्री (धातु; ‘to mix, to blend, to prepare’)
पृश्नयःthe speckled (cows)
पृश्नयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृश्नि (प्रातिपदिक)
जन्मbirth; origin
जन्म:
कर्म/सम्बन्ध (अर्थतः ‘birth/origin’ as a notion)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
विशःthe clans; the peoples
विशः:
कर्तृ/सम्बन्ध (वाक्य-रचना अनुसार ‘clans/peoples’)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
त्रिषुin/among the three
त्रिषु:
अधिकरण
TypeNumeral (used adjectivally)
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
आunto; towards; up to
आ:
(क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
रोचनेin the two luminous regions
रोचने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरोचन (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven; of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
SomaD
Devāḥ (viśaḥ devānām)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes